کدوم ماهی سرعترین رشد رو داره؟
پنکوسی باله بلند	2	8.00%
بارب حلب	1	4.00%
گورامی اسفرونموس	2	8.00%
سیلور دالر	2	8.00%
کت آفریقایی	3	12.00%
اسکار	12	48.00%
پیرانا	3	12.00%

رشد ماهیها : رشد ماهیان و عواملی كه روند رشد تحت تأثیر آنهاست برای پرورش دهنده ماهی ، در درجه اول اهمیت قرار دارند ، زیرا حداكثر رشد ماهی در حداقل مدت زمان با حداقل مقدار غذا ، هدف اصلی اوست .
ماهی جانوری خونسرد است و جهت حفظ درجه حرارت بدن خود ، مجبور به صرف انرژی نیست ، بدین لحاظ ، یك ماهی نسبت به یك جانور خونگرم ، از لحاظ تبدیل مواد غذایی به پروتئین بدن ، از كارآیی و استعداد بیشتری برخوردار است .
تغذیه ماهیان انرژی مورد نیاز ماهی از غذا تأمین میشود ، بهر حال این انرژی در اصل از خورشید تولید می شود . انرژی خورشید به وسیله گیاهانی كه برای ساختن كربوئیدرات ها، انرژی مصرف می نمایند، به غذا تبدیل می گردد. جانوران این گیاهان را خورده و انرژی ذخیره شده را جهت انجام فعالیت های خود مورد استفاده قرار می دهند ، بنابراین گیاهان بعنوان تولیدكنندگان اولیه مواد غذایی شناخته شده اند ، كه این مواد به صور دیگر تبدیل می گردد و سپس در اختیار ماهیان قرار می گیرد. در زیر بطور فشرده نیازهای غذایی ماهیان مورد اشاره قرار می گیرد.
تركیبات معدنی ماهـیان از مـواد مـعدنی بیشماری استفاده می نمایند كه عناصر ذیل ضرورت بیشتری برای آنان دارد كه عبارتند از : كلسیم ، فسفر ، سدیم ، مولیبدن ، كلر، منیزیم، آهن، سلینیوم، ید، منگنز، مس، كبالت و روی كه عوامل یاد شده از طریق محصولات جنبی كشتارگاهها همچون پودر ماهی در اختیار ماهیان قرار می گیرد.
تركیبات آلی كه خود شامل مواد زیر هستند: پروتئین ها
پروتئین ها تركیبات آلی پیچیده ای هستند كه از واحدهای اسید آمینه ساخته شده اند و از طریق اسیدهای دیواره روده به داخل خون جذب و یا جهت تولید انرژی می سوزند. منابع گیاهی و غالباً حیوانی در تأمین پروتئین مصرفی ، در جیره غذایی مصرفی ، تغذیه مصنوعی پرورش دهندگان گنجانده می شود. چربیها
این مواد از واحدهای اصلی به نام اسیدهای چرب تشكیل می شوند . اطلاعات در مورد جزئیات نیاز ماهی به چربی در دست نیست، لذا در غذاهای ویژه مصنوعی اهمیتشان در درجه دوم قرار دارد. ئیدرات های كربن
این مواد شامل گروه وسیعی از مواد شامل قندها، نشاسته ها و سلولز هستند، ساده ترین ئیدرات های كربن، قندها و پیچیده ترین آنها پلی ساكاریدها است . این مواد غالباً در تغذیه مصنوعی ماهیانی به كار می رود كه از طریق آنزیم آمیلاز، قادر به بهره وری از محصولات گیاهی هستند. ویتامینها : برای سلامت ماهی ضروری و شامل دو دسته اند
محلول در آب كه شامل موارد زیر هستند:
الف) تیامین كه در غلات و حبوبات و سبزیجات و خمیرترش (Yeast) و بافت حیوانی یافت می شود و كمبود آن باعث كمی رشد و تشنج ها است.
ب) پیریدوكسین، كه در خمیر ترش، غلات وحبوبات موجود است و كمبود آن كم خونی ماهی را به دنبال دارد.
ج) اسید اسكوربیك كه در سبزیجات و بافت حیوانی موجود و كمبود آن باعث خونریزی بافتها می شود.
محلـول در چربی كه خود شامـل ویتامین های A-D- KوE می باشد الف) ویتامین A در روغن ماهی موجود و از طریق گنجاندن پودر ماهی در جیره غذایی تأمین می شود. ب) ویتامینD از طریـق تأثیر نور ماوراء بنفـش در پوست ماهی ساخته می شود و كمبود آن اختلال در فرآیند استخوان سازی را باعث می شود. ج) ویتامین E و K در بافت گیاهی و سبزیجات موجود و كمبود آنان باعث كم خونی و اختلال در انعقاد خون می گردد.



عوامل زیر نیز در رشد ماهیان آب شیرین از اهمیت برخوردارند : چه در آب شیرین و چه شور ماهی بدلیل خونسرد بودن ، میزان فعالیت بدنش با افزایش حرارت بسرعت زیاد می شود، لذا هرچه درجه حرارت بیشتر، انرژی بیشتری مورد نیاز ماهی است . بطور معمول در نقاط گرمسیر نسبت به نقاط سردسیر رشد ماهیان آب شیرین بیشتر است.

جریان آب :ماهیان آب شیرین در صورتیكه در آبی با جریانی سریع نگهداری شوند، نسبت به موقعیكه در یك استخر بسر می برند، مجبور هستند كه برای شنا كردن و موضعگیری در مقابل جریان آب ، انرژی بیشتری مصرف نمایند.
اندازه بدن : میزان سوخت و ساز یك ماهی كوچك بالاتر از میزان مزبور در یك ماهی بزرگ است . بنابراین در عرصه تكثیر و پرورش آبزیان، عملاً معلوم شده كه ماهی كوچك ، برحسب واحد وزن بدن به غذای بیشتر نیاز دارد.
سایر عوامل: افزایش مستمر و ممتد فعالیت بدنی یا سوخت و ساز ، نیاز به انـــرژی یك ماهی را ترقی می*دهد. اینگونه افزایش عمدتاً نتیجه عواملی هستند كه به عوامل فشار مشهورند كه شامل ازدحام ، سطوح پائین اكسیژن ، آلودگی ، میزان های آمونیاك ، همگی عوامل فشار موجود در عرصه تكثیر و پرورش محسوب می*گردند كه میزان نیاز به انرژی را افزایش داده و قادرند بطور نامطلوبی بر میزان رشد تأثیر بگذارند.

استحصال تخم و بچه ماهی: در صنعت تكثیر و پرورش آبزیان ، واژه تخم یا بچه ماهی به مراحل جوانی حیوان مورد استفاده جهت ماهیدار نمودن استخرهای پرورش ماهی اطلاق می*گردد. تهیه و تأمین بچه ماهی در زمینه پرورش ماهیان تحت تأثیر وجود اختلافی مهم بین رفتار تخم ریزی گونه های مختلف ماهیان قرار دارد. به عبارت دیگر برخی از انواع ماهیان آب شیرین از روی میل در استخرهای پرورش ماهی تخم*ریزی می*كنند و تأمین تخم به راحتی صورت می*گیرد و برخی در كارگاه تخم ریزی می*كنند.
بهترین نوع ماهی شناخته شده كه به سهولت در استخر تخم*ریزی می*نمایند ، ماهی تیلاپیا است. نوع دیگری از سیستم تكثیر ماهیانی كه در آب شیرین استخرها به حد بلوغ و تخم*ریزی و بهره*برداری می*رسد ماهی قزل*آلا است. البته وجه تمایز آن با ماهیان دیگر آب شیرین ، در استفاده از استخرهای بتونی بوده كه ویژه اینگونه ماهیان است. در صورت عدم استفاده از این گونه استخرها لازم است در شرایط حوضچه تخم*ریزی ماهیان قزل*آلای مولد از استخر برداشته و با استفاده از دست ، از طریق وارد آوردن فشار بر روی بدن ماهی تخم كشی صورت و سپس تخمهای بارور شده را به خارج از حوضچه ( استخرهای غیربتونی ) هدایت كرد.



آب:منـشاء آب شـیرین جـهت پرورش ماهیان، بارندگی است كه با توجه به موقعیت جغرافیایی و آب و هوایی محل تغییر می*كند. چشمه*ها و چاهها در اثر نفوذ آب باران در زمین بوجود آمده*اند كه جهت پرورش و تكثیر ماهیان مورد بهره*برداری قرار می*گیرند. گاهی نیز از هرز آبهای جمع شده در زمینهای شیب*دار با منشاء باران در تكثیر و پرورش استفاده می*گردد. مردابها، دریاچه*ها و رودخانه*ها منابع ذخیره هرز آبها هستند.
برای یك استخر پرورش ماهی ، نیازمند یك مقدار آب اولیه جهت آبگیری متناسب با حجم مورد نیاز استخر هستیم. مقدار آب مورد نیاز برای پرورش ماهی در آبهای شیرین از مجموع عوامل زیر تعیین می*گردد:
الف) حجم استخر در شروع دوره پرورش ماهی
ب ) تلفات نفوذی در طول دوره پرورش ماهی
ج ) تلفات تبخیری در طول دوره پرورش ماهی


در صورتیكه كل آب شیرین مورد استفاده جهت پر كردن استخر در مواقعی از سال برای تأمین آب استخر كافی نباشد، ساختن یك مخزن ذخیره آب، پرورش دهندگان را قادر خواهد ساخت تا در مواقع پر آبی ، آب را جهت زمان خشكسالی و كم آبی ذخیره و استفاده نمایند. اگر استخر به شكل مربع مستطیل باشد با در هم ضرب كردن دو ضلع و ارتفاع كل آب مورد نیاز برآورد می*شود. ارتـفاع × عــرض × طــول كــه تـعــیین ارتــفاع از طــریــق تـخـمین میانگین عمق آب صورت می*گیرد كه بصورت ارتفاعات مختلف سطح استخرقابل استحصال است .


كارگاههای پرورش ماهی:
مدیریت اینگونه استخرها مستلزم تأمین آب كافی و هنر ایجاد شرایط مطلوب محیطی لازم برای حداكثر رشد و حداقل میزان مرگ و میر جمعیت ماهیان موجود در استخر است. ورود آب به استخر از طریق یك ورودی تحت كنترل انجام می*گیرد كه هدف از آن تأمین جریان مرتب و قابل تنظیم آب ممانعت از فرار ماهیان و جلوگیری از ورود گونه*های نامطلوب به داخل استخر می*باشد. ایـن آب از طـریق یـك خروجی قابل كنترل به نام مانك (Monk) از استخر خارج می*گردد و به تولید كننده امكان می*دهد كه هرگونه لایه آب موجود در كف استخر را كه احتمالاً كیفیت آن پایین آمده و بایستی با آب تازه تعویض گردد را تخلیه سازد.


دستورالعمل*های عمومی در رویه پرورش ماهیان آبهای شیرین: در این خصوص پرورش دهندگان ماهی می*توانند از محیطهای آبی و تسهیلاتی استفاده كنند كه برای پرورش كپور و دیگر گونه*های ماهی آبهای شیرین مناسب*ترند ، تا برای ماهیان قزل*آلا، و فنون این كار در حال حاضر كاملا مرسوم و رایج است. ایجاد استخرهای ماهی در اصل رویه*ای از آب*زدایی و كنترل منظم مناطق باتلاقی با استفاده از سدهای ساده كه به تدریج استخرهایی مناسب تولید ماهی در كنار آن ایجادشد، ریشه گرفته است. از لحاظ فنی كلیه گونه*های ماهی آب شیرین را میتوان پرورش داد و این بسته به انتخاب بازار است. در ذیل برخی از مسایلی كه در رویه*های پرورش و تكثیر ماهیان آب شیرین باید بدانها توجه داشت مد نظر قرار می*گیرد:
ضد عفونی استخر : استخرها كه در اندازه*های متفاوتی هستند ( از 100 متر مربع برای تخم*ریزی گرفته تا بیش از 10 هكتار برای پرورش ماهیان استخرهای نمونه یا در زمین حفر میشوند و یا بوسیله پشته*های خاكی ساخته میشوند كه در هر حال باید قابل زهكشی باشند و این كار معمولاً بوسیله سیستم ( مانك ) صورت می*گیرد . بهترین و ارزانترین روش ضد عفونی استخرها خنگ گذاشتن و به آیش در آوردن آن است .
تخم*ریزی: بطور معمول ماهیان آب شیرین در دمای حدود 22 درجه سانتیگراد تخم ریزی میكند و استخرهای تخم*ریزی در آغاز ماه مه ، هنگامی كه حرارت آب به سرعت زیاد میشود ، آماده می*گردند . در استخرها بذر علف افشانده میشود یا گیاهان دیگر امكان رویش می*یابند ، بطوری كه رستنی*های مناسب موجود باشد ، تا تخمها به آنها بچسبند. استخرها در اكثر اوقات سال ، خـالی هستند امـا درست قـبل از تخم*ریزی از آب پر می*شوند و فرصت گرم شدن می*یابند. آنها تنها وقتی مورد استفاده قرار می*گیرند كه درجه حرارت آبشان بالای 18 درجه سانتیگراد باقی بماند . ماهی*های تولید مثل كننده آب شیرین در دسته*هایی شامل 2 نر و یك ماده انتخاب میشوند. نرها به سادگی شناسایی میشوند. به این ترتیب كه وقتی كه حفره شكمی آنها به آرامی فشار داده شود، اسپرم از منفذ آن خارج میشود. ماده**ها در این زمان به واسطه حفره شكمی متورم و منفذهای برجسته قابل تشخیص*اند ماهی كپور معمولاً در 4 سالگی بالغ میشود ، گر چه نرهای آن میتوانند زودتر بالغ شوند. دسته*های ماهیان بلافاصله بعد از آب*گیری استخر ، وارد آن میشوند و تخم*ریزی بعد از حدود 36 ساعت صورت میگیرد. ماده*ها روی گیاهان مركز استخر تخم می*ریزند و هر ماهی حدود 000ر100 تخم به ازاء هر كیلوگرم از وزن بدن تولید می*كند. ماهی*های تولید مثل كننده را پس از تخم*ریزی بلافاصله از استخر بیرون می*آورند تا تخمها را نخورند.
مراحل لاروی : معمولاً تخم ماهیان آب شیرین از جمله كپور پس از گذشت 100 "درجه روز" (یعنی 4 روز در دمای 25 درجه سانتیگراد) سرباز می*كند. لاروها به طول 5 میلیمتر هستند و تنها یك كیسه غذایی كوچك با خود همراه دارند. هنگام آماده سازی استخر تخم*ریزی یا نزدیك به این زمان ، استخرهای نوزاد پروری بزرگتر از استخرهای تخم*ریزی هستند و باید حدود 2/1 متر عمق داشته باشند. این استخرها اختصاصاً برای تولید لارو بكار می*روند و باید تنها حاوی مواد غذایی در چنان اندازه و كیفیتی باشند كـه مـناسب تـغذیه لاروهـا بـاشند. بـرای پرورش پلانكتون*های حیوانی غذایی در استخرها كود آلی یا شیمیایی می*پاشند. انتخاب بین كودهای آلی و غیر آلی صورت می*گیرد و كودهای آلی طبیعی مورد استفاده معمولاً از كودهای حیوانی نظیر كود گاو یا اسب هستند . این مواد را میتوان به میزان 1 كیلوگرم در متر مربع بصورت جامد یا مایع ، ترجیحاً در حالت تجزیه كامل كه سطح آمونیم به حداقل می*رسد بكار گرفت. ( سطح آمونیم بسته به طبیعت خاك استخر و سطح موجود مواد تغذیه*ای در استخر كاملاً متغیر است). هنگام كودپاشی دقت زیادی باید مبذول داشت تا كود بیش از حد افزوده نشود و حالت بی*اكسیژنی رخ ندهد. به جای كوددهی گسترده و یك جا، چه بهتر كه این كار طی چندین نوبت هر چند هفته یك بار در طول تابستان صورت گیرد.
كودهای غیر آلی را میتوان به جای كود آلی بكار برد. كودهای آلی مواد تغذیه*ای جلبكی را در سطح قابل پیش*بینی*تری فراهم می*نمایند. در استخرهای عادی كه دارای مقدار مناسبی خاك در كف هستند ، احتمال دارد كه فسفر ، مواد مغذی را محدود كند كه برای جلوگیری از این وضع ، از سوپر فسفات*ها استفاده می*گردد. شكل رایج*تر كودپاشی ، استفاده از تركیب نیتروژن، فسفر و پتاسیم به نسبت 10÷10 ÷ 10 به میزان 10 كیلوگرم در هكتار ، كمی دیرتر در سال میتوان بكار گرفت. پس از آنكه كود آلی یا شیمیایی افزوده شد و پلانكتون كافی در استخر بوجود آمد لاروهای تازه سر از تخم درآورده به آن وارد می*شوند. رشد در این زمان سریع است و لاروها را باید به منظور جلوگیری از كاهش میزان رشد كه در اثر ازدحام بی*رویه ایجاد می*شود ، پراكنده و كم جمعیت كرد. بطور معمول لاروها را برای بقیه فصل در استخر نگاه میدارند. همچنین ممكن است در صورت كند بودن میزان رشد ( كه از طریق نمونه برداری با تور كنترل میشود) ، از تغذیه كمكی استفاده گردد. در صورتیكه درجه حرارت مناسب باشد، ممكن است ماهیان كلیه غذاهایی را كه بطور طبیعی تولید شده مصرف كنند. غذاهای گندله*ای شكل كه توسط كارخانجات تجارتی تولید میشوند معمول ترین غذای ماهیان آب شیرین از جمله كپور هستند. این مواد از لحاظ غذایی متناسب با نیازهای ماهی ساخته شده*اند و میتوان آن را با دست به آنها داد، یا به كمك ابزار اتوماتیك یا تغذیه كننده*ها مورد استفاده قرار داد. در صورتیكه هوا به اندازه كافی گرم باشد میتوان بطور واقع*بینانه انتظار داشت كه تا پایان تابستان وزن ماهیان 50 تا 100 گرم باشد. در اینجا باید بر اهمیت بالا بودن دمای محیط تأكید كرد، زیرا پایین بودن درجه حرارت سبب میشود كه آهنگ رشد كند یا نابود گردد. حداقل دما برای رشد مناسب ، 18 درجه سانتیگراد است، در حالی كه دمای 25-23 درجه سانتیگراد ایده*آلی را برای تبدیلات غذایی و رشد بوجود می*آورد. اهمیت درجه حرارت به قدری است كه استفاده از صفحات خورشیدی ، تونلهای پلی تینی گلكاری شده یا ایجاد پوشش بر روی استخر ، به منظور افزایش درجه حرارت برای بالا بردن آهنگ رشد ، باز هم اقتصادی و بصرفه است.
كنترل بیماری : كنترل بیماری تا حد زیاد مسئله*ای است مربوط به بهداشت استخر. استخرها حتی*الامكان باید در طول زمستان ، خشك نگه داشته شوند و با آهك زنده ، فرمالین یا سود سوزآور ضد عفونی گردند. ماهیان تولید مثل كننده همیشه باید از بچه ماهیها و ماهیان در حال رشد بزرگ*تر و جدا نگاه داشته شوند. ماهیان باید بخاطر انگل*ها یا سایر علائم بیماری بطور مكرر در فصل رشد و ترجیحاً حداقل ماهی یك بار بطور كامل معاینه شوند و اگر بیماری آنان محرز گردید، سریع و بطور موثر درمان شوند. دقت در انتخاب ماهیان تولید مثل كننده اهمیت فراوانی دارد تا در درجه اول موجب انتقال بیماری به مزرعه نشوند.
كنترل شكارچیان : كنترل شكارچیان ( عمدتاً پرندگان و حشرات آبزی) ، بیشتر با پیشگیری از ورود آنان تا نابود ساختن آنها باید فراهم گردد. گرین هاوس*ها واقعاً در مقابل شكارچی مقاوم هستند. مسئله عمده دیگر بویژه در اواخر فصل كه گرمای آب بیشتر و محصول ماهی موجود در آب بالاست. آلودگی استخر بوسیله خود ماهیان می*باشد. در این حالت اكسیژن مورد نیاز ضایعات دفع شده از ماهی ، و همچنین مصرف اكسیژن توسط ماهیان در حال رشد ، سبب كاهش میزان اكسیژن محیط می*گردد. برای مقابله با این موضوع میتوان آب را در طول شب كه میزان اكسیژن در پایین*ترین حد خود است ، هوا داد ، یا آب آن را بطور دائم عوض كرد، گرچه مورد اخیر با اتلاف حرارت آب همراه است.

جامعه دامپزشكان ایران وابسته به جامعه جهانی دامپزشكی ، اظهار نظرهای اخیر در خصوص بیماریزا بودن ماهیان قرمز كوچولو (زینتی) را غیر كارشناسی دانست .
جامعه دامپزشكان ایران روز پنج‌شنبه با صدور اطلاعیه‌ای اعلام كرد : اظهار نظرهای غیر كارشناسی برخی اشخاص و مجامع مطرح در این خصوص موجب ایجاد نگرانی‌هایی در بین شهروندان شده است .
بر اساس این اطلاعیه، بیماری پوستی "پسوریازیس" هیچ‌گونه ربطی به ماهیان نداشته و عمدتا در اثر عوامل ارثی به وقوع می‌پیوندد و فقط ضایعات پوستی آن به دلیل تلالو نقره‌ای رنگ به فلس ماهی شباهت دارد .
این اطلاعیه می‌افزاید : بیماری سل هر چند كه یك بیماری مشترك بین انسان و حیوان از جمله ماهی می‌باشد ، ولی باید اشاره كرد كه اولا همه گونه‌های بیماریزای مایكوباكتریوم در ماهی ایجاد بیماری سل نمی‌كند و لذا انتقال انتقال عوامل سل انسانی و گاوی از طریق ماهی به انسان وجود ندارد.
در خصوص سه‌گونه مایكوباكتریوم(باكتری عامل بیماری سل) مشترك بین انسان و ماهی نیز موارد وقوع خیلی كم می‌باشد .
بر اساس این گزارش ، اگر چه انتقال باكتری سالمونلا به عنوان یك عامل بیماری مشترك بین انسان و حیوان از طریق منابع آبی آلوده تحت شرایط خاصی وجود دارد اما احتمال انتقال آن از طریق ماهی غیر متحمل می‌باشد.
جامعه دامپزشكان ایران خاطر نشان كرد : رعایت اصول بهداشتی برای همه افراد مرتبط با ماهیان زینتی شامل آكواریوم داران تجاری ، پرورش‌دهندگان فروشندگان و خانواده‌ها به منظور حفظ بهداشت عمومی و نیز رعایت اخلاق انسانی در مورد همه حیوانات ضروری است

شبیه به موش با بدنی پهن تر و درشت تر.سر این حیوان باریک و مانند سر موش است.دم کوتاه هی دارند.نکته قابل توجه اینکه در گونه صورت همستر ها کیسه ای به نام کیسه گونه ای وجود دارد که مواد غذائی را در داخل آن نگهداری و انبار می کنند..همستر می تواند معادل نصف وزن خود در کیسه های گونه ای غذا جا دهد و نگهداری کند.5 انگشت در پا ها دارند که کاملاً رشد کرده اند و در دست ها نیز 4 انگشت و یک شصت ابتدائی دارند که بیشتر شبیه به دست نوزادان است.ماهیچه  پای همستر بسیار قوی است و این موجود را قادر می سازد که در حفرات زیر زمینی به راحتی به عقب و جلو حرکت کنند.حداقل 45 گونه همستر شناخته شده است و وجود دارد که معروفترین گونهای همستر عبارتند از:همستر چینی،همستر طلائی سوریه ای و همستر سوریه ای اروپائی.وزن همستر پس بلوغ به 150 تا 180 گرم نیز می رسد(که نصف وزن یعنی تقریباً 80 گرم غذا می توانند در کیسه های گونه ای خود جای دهند.).در میان این نژاد ها ،نژاد همستر طلائی یا همان سوریه ای را به راحتی می توان اهلی کرد و در منزل نگهداری کرد.طول بدن همستر حدود 15 تا 20 سانتیمتر است و طول عمر حدود 2.5 سال است البته در پاره ای از موارد 4 سال هم گزارش شده است.علاقمند به زندگی تنهائی اند.یعنی همستر ها اغلب در طبیعت بصورت اجتماعی زندگی نمی کنند.و تنها و یا با جفت خود دیده می شوند بر خلاف خوکچه هندی که در طبیعت بصورت گروه های 5 تا 4 تائی در یک حفره زندگی می کنند.همستر نسبت به شخصی که از او نگهداری می کند و به او غذا می دهند حالت تهاجمی ندارد در حالی که گاهی همستر های بالغ نسبت به افراد غریبه حالت تهاجمی از خود نشان می دهند.زاد و ولد: دوره بارداری همستر بین 16 تا 21 روز است.همستر ماده در 4 تا 6 هفتگی به بلوغ می رسد و در سن 6 هفتگی تا 8 هفتگی  قادر به جفت گیری و باروری اند اما 3 ماهگی برای اولین جفت گیری و باردار شدن زمان مناسبی است. چون در سنین بالاتر همستر ماده بهتر می تواند از نوزادان خود مراقبت کند.همستر ماده در هر آبستنی می تواند 7 تا 12 نوزاد به دنیا بیاورد.نوزادان:اولین و مهمترین نکته که همین اول لازم دونستم بگم: هرگز به نوزادان تازه متولدش شده دست که هیچی حتی تا 10 روز حتی المقدرو  نزدیک نشید.حتی در این مدت هم نیازی به تمیز کردن قفس نیست و بعد از این مدت اینکار رو انجام بدهید.اگه می خواهید که بچه های هستر تون زنده بمونن رعایت این نکته را حتماً بکنبد.این تنها در مورد همستر نیست بلکه در موش هم صدق می کنه،چراکه همستر ماده با کوچکترین احساس خطری بچه های خودش رو می خوره و نابود می کنه،حالا سر و صدا و یا موجود یا خزنده یا خوده شما باعث ایجاد احساس خطر در همستر ماده می توانید بشید.اگر به نوزادان تازه متولد شده دست بزنید و همستر ماده بوی شما رو حس کنه باز هم بچه ها شو می خوره،... پس حتماً رعایت کنید!و مراقبت را به عهده خود همستر ماده بگذارید.حدوداً 16 تا 21 روز بعد از تلقیح ،زایمان و تولد نوزادان را خاهیم داشت.باز هم نکته:این روز ها تقریبی است تمام جوندگان و جانداران قادرند زایمان خود را تا حدودی به تأخیر بیاندازند.در صورت ایجاد استرس ،مناسب نبودن شرایط محیطی و احساس خطر زایمان خود را به تأخیر می اندازند.بهتر است قبل از زایمان محل مناسبی را که با کاغذ های کافی پوشیده شده در نظر بگیریم و شرایط رو برای زایمان همستر ماده فراهم کنیم.صداهای غیر عادی،فضای نا مناسب و ناکافی و با امکانات کم و غیر بهداشتی از دیگر دلایلی است که منجر می شود همستر ماده نوزادان اش را بخورد.نوزادان در هنگام تولد قادر به دیدن نیستند و بی مو هستند.3 روز پس از تولد موها شروع به رشد می نمایند و در روز 5 ام پس از تولد گوش ها شروع به باز شدن می کنند و در روز 8 ام با توجه باینکه هنور چشم هایشان بسته است به حرکت در آمده و از غذائی که مادر برایشان فراهم کرده استفاده می کنند.در سن 2 هفتگی چشمان نوزادان باز می شود و قادر به دیدن اند،همستر ماده تا 3 الی 4 هفتگی به خوبی از نوزادان مراقبت می کند و به نوزادان شیر می دهد ،در پایان 4 هفتگی می توان نوزادان را از شیر گرفت.همستر نر در سن 6 تا 7 هفتگی به بلوغ می رسد و در سن 10 تا 12 هفتگی توانائی جفت گیری کردن و قدرت بارور کردن را بدست می آورد.در دو پهلوی همستر های نر نقاط تیره رنگ یا سیاه رنگی وجود دارد که شاید نظر شما رو هم جلب کرده است که دارای موهای زبر و قوی هست  که در این ناحیه غددی وجود دارد که زمانیکه همستر نر بالغ می شود موادی از خود ترشح می کنند بنام فرومون که یکی از اعمال این فرومون ها جفت یابی و تعیین قلمرو است. علائم همستر سالم:چشم ها شفاف است و شاداب،پوشش بدن نرم و درخشان است،گوشها سیخ و براق.چهره بازیگوش و فعال دارند و یکی از خصوصیات همستر سالم این که در زمان سلامت هنگامیکه اونرو مقید (گرفته می شوند) می کنیم هیچگونه مقاومتی از خودشون نشون نمی دن!علائم همستر بیمار:حیوان ضعیف و بسیار ناتوان و نحیف می شود،گوش ها افتاده است.پوشش بدن ژولیده و کدر می شود،چشم ها بی حال و گود افتاده می شه،در زمانیکه می خواهیم حیوان را نقید کنیم به شدت دچار استرس می شود و بدن خود را جمع و سفت می کند که این حالت زمانیکه در دست می گیریم حس می شود اغلب تونوس عضلانی دارند(سفت کردن عضلات).پوست بدن شل و افتاده می شود.

مقدمه

گونه‌های میگوی آب شیرین جنس Macrobrachium در سراسر مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری جهان پراکنده‌اند. این گونه‌ها در اغلب آبهای شیرین داخلی شامل دریاچه‌ها ، رودخانــه‌ها، باتلاقها ، نهرهای آبیاری ، کانالها و استخرها یافت می‌شوند. اغلب گونه‌ها در مراحل نخستین چرخه زندگیشان به آب لب شور نیاز دارند و بنا بر این در آبهایی یافت می‌شوند که مستقیم یا غیر مستقیم به دریا می‌پیوندند، هر چند بعضی از آنها چرخه زندگیشان را در دریاچه‌های داخلی آب شور یا آب شیرین کامل می‌کنند. بعضی از گونه‌ها ، رودخانه‌هایی با آب شفاف را ترجیح می‌دهند، در حالی که بعضی دیگر در آبهای بسیار گل آلود یافت می‌شوند.

چرخه زندگی

برای رشد ، تمام میگوهای آب شیرین مانند سایر سخت‌ پوستان بطور منظم اسکلت خارجی یا پوسته خود را می‌اندازند. این فرآیند به پوست اندازی موسوم است و با افزایش ناگهانی در اندازه و وزن همراه است. چهار شکل مشخص در چرخه زندگی میگوی آب شیرین وجود دارد: تخم ، لارو ، پست لارو ، و بالغ. این جانوران همه چیز خوارند و جیره غذایی آنها در نهایت شامل حشرات آبزی و لاروهایشان ، جلبکها ، دانه گیاهان ، حبوبات ، بذر و گیاهان ، میوه‌ها ، نرم‌تنان ریز و سخت پوستان ، گوشت ماهی و پس مانده‌های ماهی و سایر جانوران است. به علاوه ممکن است همجنس خوار باشند.

عملیات پرورشی

مدیریت استخر

گیاهان امتداد دیواره‌های استخر ، فرسایش آنها را به حداقل می‌رسانند و زیر خط آب نیز غذا و زیستگاهی برای میگوها فراهم می‌کنند. به هر حال باید توجه داشت که رشد آنها نباید چنان زیاد شود که با برداشت کردن تداخل بوجود آید. از رشد گیاهان ریشه‌دار آبزی و جلبکهای کف‌زی نیز باید با اعمال مدیریتی جلوگیری کرد. استخرهای تازه باید آهک پاشی شوند. در عمل ، کاربرد استاندارد 1000Kg/ha سنگ آهک کشاورزی هر بار پس از تخلیه استخر پرورش میگوی آب شیرین توصیه می‌شود. پس از آهک دهی استخرها بیش از میگودار کردن آنها پر می‌شوند.

کود دهی در کشت میگوی آب شیرین به ندرت لازم می‌شود. در هر حال استخرهای ساخته شده در خاکهای شنی-رسی ممکن است نیاز به کوددهی داشته باشند. اجرا کننده باید در طی مدت پرورش ، مراقب خوب نگه داشتن استخرها باشد. برای جلوگیری از فرسایش دیواره‌ها ، کنترل گیاهان ریشه‌دار آبزی ، تعمیر و نگهداری تجهیزات خروجی و ورودی آب بویژه توریها بـاید مـراقـبت خـاصـی انجام گیرد. گیاهان Elodea و Hydrilla بستر خوبی برای میگوها می‌سازند.

میگودار کردن

پست لاروها را می‌توان بلافاصله پـس از پـر آب شـدن اسـتخرهـا در آنها ریخت . معمولا پست لاروهایی که تنها 4 - 1 هفته سن دارند (پس از دگردیسی) برای میگودار کردن استخرها بکار برده می‌شوند که تا زمان برداشت در آن باقی می‌مانند. به محض ورود پست لاروها به کناره استخر باید دقت شود که در پی شناور کردن کیسه‌های انتقال در استخر به مدت 15 دقیقه قبل از خالی کردن آنها در آب به درجه حرارت استخر عادت داده شوند.

اختلاف PH استخر و کیسه انتقال نیز موجب مرگ و میر می‌شود. میزان میگودار کردن استخر به اندازه بازاری مطلوب و مدیریت استخر ، خصوصا روش برداشت ، بستگی دارد. در جاهایی که اندازه مطلوب برای فروش حدود 70 گرم است و بسیاری از استخرها به علت ذخیره آب فصلی دچار محدودیت فصلی در حدود 8 ماه هستند، پیشنهاد می‌شود میزان میگو 5 پست لارو در متر مربع (5000/ha) باشد.

تغذیه

نوع تغذیه

کشت تجارتی موفق میگوی آب شیرین به غذای مکمل نیاز دارد. نوع این غذا بسیار متنوع است و مواد زیر را دربر دارد: مواد خام جانوری یا گیاهی ، مخلوطهای غذایی تهیه شده در کنار استخر و غذاهای ترکیبی. در بعضی جاها نیز از برنـج و محـصولات فـرعـی بـرنـج به صـورت مـخلوط با غذاهای دیگر استفاده می‌شود.

مقدار تغذیه

تـوصـیه کلی برای مقدار تغذیه روزانه وجود ندارد زیرا این مقدار بستگی به اندازه و تعداد میگوها در استخر ، کیفیت آب و خاصیت غذا دارد. بهترین رهنمود برای مجریان استخر ، تغذیه تا حد تقاضا است. غذا بطور معمول در اطراف محیط استخر در محلهای کم عمق که منطقه خوبی برای تغذیه است پخش می‌شود. در بعضی از مواقع غذا به منطقه تغذیه در چند متری کناره محدود می‌گردد.

در هر دو مورد مجری استخر می‌تواند ببیند چه مقدار غذا مصرف شده است. اگر هیچ غذایی در روز بعد باقی نماند، مقدار غذا باید افزایش یابد. اگر مقدار زیادی غذا بماند، مقدار آن را باید کاهش داد و یا حتی به مدت یک روز قطع کرد. مقدار اولیه غذای پیشنهادی با استفاده از جیره خشک ، همچون غذای ترکیبی جوجه در یک استخر دارای 5 عدد در متر مربع باید در حدود 6/25 Kg/ha در روز باشد.

برداشت

زمان برداشت بستگی به میزان رشد و اندازه بازاری مطلوب و تا حدی تکنیک مدیریت استخر دارد. اصولا در مدیریت استخر میگوی آب شیرین دو روش بسیار رایج وجود دارد. نخست ، تکنیک پرورش دسته‌ای که امکان می‌دهد جانوران تا اندازه بازاری متوسط یا تا هنگام تخلیه استخر به دلایل دیگر (مثلا کمبود آب ، پایین بودن درجه حرارت) رشد کنند، و سپس تمام محصول برداشت می‌شود.

تکنیک دیگر ، پرورش مداوم است به این ترتیب که معمولا یکبار در سال با تراکمی بسیار بیشتر از پرورش دسته‌ای به میگودار کردن استخر می‌پردازند و معمولا پس از 7 - 5 ماه بسته به میزان رشد (درجه حرارت) و اندازه قابل فروش محلی ، جانوران با اندازه بازاری بوسیله پره در فواصل زمانی منظم دست‌چین می‌شوند. استخرها را معمولا به طور کامل هر ماه یکبار و یا نصف استخر را ماهی دو بار برای جلوگیری از گل آلودگی تمام استخر پره کشی می‌کنند.

عملیات پس از برداشت

اغلب میگوهای آب شیرین ، در نزدیکی محل پرورش در یخ یا زنده فروخته می‌شوند. میگوها را نیز می‌توان در تانکهای حمل هوادار به مشتریان عرضه کرد. میگوهای آب شیرین خصوصا در معرض صدمات آنزیمی پس از برداشت و مرگ هستند و بعضی پرورش دهندگان میگوها را در آب یخ فرو می‌کنند و آنها را در آب 65 درجه سانتیگراد به مدت 20 - 15 ثانیه نگه می‌دارند تا سفید شوند و سپس آنها را در یخ به فروشگاه حمل می‌کنند.

بیماریها

بیماریها معمولا عامل ثانوی هستند و از نقص بهداشت تانک ، تعویض غیر کافی آب ، کمیت یا کیفیت غذا ، و اکسیژن محلول در شرایط بد ناشی می‌شوند. تک سلولیها شایع‌ترین عامل بیماریهای لارو می‌باشند. عفونتهای قارچی لاروها در مواردی مشاهده شده است اما غالبا در پی بهداشتی‌تر کردن غذا و کاهش تراکم لاروها رفع می‌گردد. فورمالین 200 - 250 p.p.m روزانه به مدت 30 دقیقه ، عامل موثری برای درمان بیماریهای ناشی از تک سلولیها و قارچهاست.

بیماری صدفی یا لکه‌های سیاه که بدیهی‌ترین بیماریهای پست لارو و میگوهای در اندازه بازاری هستند از تهاجم باکتریهای تجزیه کننده کیتین ناشی می‌شوند و در بعضی از مواقع با قارچها آلوده می‌گردند. تاری یا سفیدی بافتهای عضلانی که غالبا به طرف دم صورت می‌گیرد، احتمال دارد که واکنشی در برابر استرس باشد.

صیادان

صیادی را اصولا سایر گونه‌های آبزی ، پرندگان ، مارها و انسان انجام می‌دهند. استفاده از تورهای با ارتفاع 60 سانتیمتر با چشمه‌های ریز در اطراف استخرها برای جلوگیری از ورود صیادان مشکل‌آفرین به استخرها مفید است. مشکلات ناشی از هیدروزوآ بویژه به هنگام استفاده از منابع آب سطحی نمایان می‌شود. استفاده از مواد شیمیایی نیز برای مبارزه با هیدروزوآ بکار می‌رود. عمده‌ترین صیادان مشکل آفرین مارها و گربه ماهی رودخانه‌ای هستند. خرچنگهای گرد نیز مشکلاتی را بوجود می‌آورند، بویژه از آن‌رو که سوراخهایی در دیواره استخرها ایجاد می‌کنند. البته می‌توان آنها را با قرار دادن تله‌هایی در دیواره استخرها از بین برد.

ایده جالبی که مدافعان قانون جذب بر اساس آن امکان پذیری  برآورده شدن هم زمان همه آرزوهای آدم ها و موجودات عالم را ممکن می دانند ، نظریه وجود دنیاهای موازی به طور هم زمان در همین دنیایی است که در آن زندگی می کنیم .
ما ساکنان کره زمین هستیم  در منظومه شمسی و در میان هزاران کهکشان . اما این تنها دنیای موجود در کاینات نیست . دانشمندان از طریق روابط ریاضی و قوانین نظری فیزیک مدرن پی برده اند که هزاران هزار دنیا مثل دنیای ما امکان وجود دارد . دنیاهایی که شاید فاصله آنها با دنیای ما از یک تار مو هم کمتر باشد و ما آنها را نمی بینیم چون ذهن و مغزمان توان دیدن و مشاهده آنها را ندارند .
نظریه دنیاهای موازی در قانون جذب همه چیز را معنادار می کند. برای مثال آرزو می کنید که ای کاش صاحب اتومبیلی خاص با رنگی مشخص شوید . اتفاقا در کنار شما ده ها نفر همکار و همکلاس و خواهر و برادر هم هین آرزو را به کاینات ارسال می کنند . پس قانون جذب باید به همه جواب بدهد . اما چگونه ؟ در این خصوص اصلا نگران نباش و تو فقط آرزویت را دل بگردان و محکم و استوار روی تحقق آن پافشاری کن و حتی در دنیایی که این آرزو محقق شده زندگی کن ! اما این دنیا کجاست ؟ .... مدافعان قانون جذب می گویند : در یکی از دنیاهای موازی که ما نمی بینمش اما به زودی بر ما  ظاهر خواهد شد .
اگر بخواهیم دنیاهای موازی را به زبان ساده بیان کنیم باید بگوییم برای یک موجود دو بعدی دنیاهای موازی شبیه اتوبانی است که چندین جاده موازی دارد که روی هر جاده هر ماشینی می تواند حرکت کند . سفر بین دو دنیای موازی به سادگی پرش از یک جاده به جاده دیگری است . اتفاقی که برای موجود دوبعدی سخت ولی برای ما آدمها که در دنیای سه بعدی زندگی می کنیم بسیار ساده است . برای مثال فرض کنید همین الان که مشغول مطالعه این متن هستید ، در فاصله بین چشمان شما و صفحه مانیتور یک زیپ نامریی باز شود و یک جفت چشک از دنیایی موازی به چشمان شما خیره شود ! اتفاق تکان دهنده ای است ، این طور نیست ؟! اما نظریه پردازان دنیای موازی می گویند که این اتفاق میلیون ها بار در شبانه روز برای ما رخ می دهد و ما چون ذهنمان آماده دیدن و روانمان آمادگی قبول این اتفاق را ندارد ، آن را نمی بینیم و حتی درک نمی کنیم . اما این که ما قادر به درک بعضی از پدیده های عالم نیستیم دلیل نمی شود که آن پدیده وجود نداشته باشد .

برداشته از مجله موفقیت – شماره 147