وي مي گويد: «اگر حجامت بين دو كتف انجام گيرد، فوائد زير را در بردارد: گرانباري دو ابرو و سنگيني پلكها را از بين مي برد و گرمي چشم را رفع مي كند، چرك كنار چشم را از ميان برمي دارد و بوي بد دهان را مي زدايد. اگر حجامت بر يكي از دو رگ پشت گردن انجام شود، در زدودن حالت لرزه در سر و براي رخسار، گوشها و چشمها، گلو و بيني فوائدي در بردارد.»زكرياي رازي حجامت را به عنوان روش درمان زكام و آلرژي معرفي كرده و مي گويد: «اما كساني كه رنج آنان از اين بيماري افزون باشد، يعني بدين گونه كه سوراخهاي بيني بسته شده و خارش داشته باشد و عطسه فراوان گرديده و آب از بيني فرو ريزد، بايد از داروهايي كه قبلاً معرفي كردم و نيز از راه رفتن و عرق كردن در حمام و حجامت از ناحيه پشت استفاده كنند.»حكيم جرجاني نيز در كتاب ذخيره خوارزمشاهي كه اولين و مهمترين كتاب طب سنتي به زبان فارسي است، فصل مشخصي را به حجامت اختصاص داده و پيرامون قواعد و زمان مناسب آن سخن مي گويد. همچنين دكتر پولاك، طبيب ناصرالدين شاه در كتاب خود با عنوان « ايران و ايرانيان» كه در سال 1865 در آلمان منتشر شد، مي گويد: «بين دو استخوان كتف اكثر ايرانيان، شيارهايي به چشم مي خورد. در بدو امر خيال مي كردم اينها آثار ضربه هاي چوب باشد. تا اينكه ديدم ضربه چوب را فقط بر كف پا مي زنند و از اين لحظه متوجه اثر حجامت شدم. جريان حجامت كردن در سراسر مشرق زمين يكسان است و همان است كه در مصر قديم رايج بوده است. به خصوص اغلب حجامت را در مورد كودكان به كار مي برند.»
لازم به ذكر است كه تحقيقات اخير نشان داده است كه حجامت موجب تقويت سيستم ايمني مي شود و اين مسأله به خصوص در مورد كودكان كه مستعد ابتلا به انواع امراض عفوني هستند، حائز اهميت است.
زكرياي رازي نيز در كتاب خود با عنوان جدري و حصبه توصيه مي كند، اطفال جهت پيش گيري از ابتلا به آبله حجامت شوند كه اين خود نشان از اعتقاد اطباي سنتي بر نقش ايمني زاي حجامت است.
يکي از بيماري هايي که بسياري از ما در فصل سرما بيش از ساير فصول، دچار آن مي شويم، سرماخوردگي يا زکام مي باشد. سرماخوردگي غلبه سردي و بلغم به مغز مي باشد؛ يعني زکام در مغز سر، که طب سنتي براي درمان سريع و جلوگيري از پيشرفت و عفونت هاي حاصله از آن توصيه هاي ارزنده اي دارد که در ذيل به مواردي از آن اشاره مي گردد.
1- براي شروع زکام کمپرس گرم روي سر بوسيله پارچه اي گرم و نمک داغ به طوري که بيمار گرمي آن را در مغز سر احساس کند، مفيد است. براي اين کار مقداري نمک دريا را در ظرفي ريخته و گرم نماييد. در حين داغ شدن نمک، مي توانيد براي جلوگيري از سوختن آن، مرتب آن را هم بزنيد. يکي از خصوصيات نمک آن است که گرما را به مدت طولاني در خود نگه مي دارد. پس از داغ شدن نمک، آن را سريعاً داخل يک پارچه يا کيسه ريخته و بر روي سر قرار دهيد. با اين کار شايد بيماري و نزله رفع شود و به سينه نريزد. يعني به سرفه هاي خلط دار منجر نگردد و باعث عفونت سينه نشود.
2- گياه سحا يا مقداري سياه دانه را نزديک بيني قرار داده و آن را ببويد، تا نزله (زکام) از بيني خارج و به سينه نريزد.
3- نبايد به صورت طاقباز خوابيد، بلکه بايد خواب را کم کرده و نشسته خوابيد و در شب نيز دو سه بار از خواب بيدار شد. بدين طريق مانع از ورود خلط و عفونت به داخل سينه در موقع خواب مي شود؛ چرا که ورود ترشحات پشت حلق به مجاري تنفسي و ريه، باعث پونوموني (ذات الريه) مي گردد، اين ترشحات بايد از طريق مجاري بيني دفع شوند و يا اين که از طريق مري وارد معده شده و از بدن دفع گردند.
4- در موقع بيداري بايستي اگر احساس خارش و ناراحتي کند، اخلاط خود را بيرون داده تا به سينه فرو نرود و خروج آن از راه بيني در ابتدا، کار آساني است و اگر به طريقي که در بند (2) ذکر شد، انجام شود بسيار مفيد است، مخصوصاً براي آنهايي که سينه تنگ (بيماري آسم) و ريه هاي ضعيف دارند، چون ممکن است نزله به سل تبديل شود.
5- مواد غذايي ترش و شور و همچنين سرد و تر (بلغم زاها) را نخوريد.
6- مرباي بنفشه را در صبح ميل نماييد و بعد ماء الشعير هم روي آن بخوريد.
7- غذا بايد شوربا (سوپ) باشد که در آن کدو، تره، روغن بادام و آرد جو استفاده شده باشد و در صورتي که بيمار تب دارد بدون گوشت باشد. همچنين خوردن نيم رو (تهيه شده با تخم مرغ رسمي و روغن سالم) نيز توصيه مي شود.
8 – پس از پايان زکام، حمام کردن گرم و بخور دادن با بخار دم کرده بابونه، پونه، مرزنجوش و بومادران مفيد است و باعث جلوگيري از آبريزش بيني و ترميم مجاري مي گردد. همچنين بخور دادن سندروس و کندور نيز توصيه مي گردد. ضمناً نبايد از آبريزش بيني جلوگيري کرد مگر در اواخر بيماري وقتي که مطمئن شديم، به سينه نريخته و آب بيني زياد است. تذکر: - خوردن آنتي هيستامين جهت بند آمدن زکام و آبريزش بيني به هيچ وجه توصيه نمي شود. جلوگيري از آبريزش بيني در ابتداي سرماخوردگي، باعث ريختن آن داخل سينه و عفونت سينه مي شود. خوردن قرص ها نيز باعث سرکوب شدن علايم سرماخوردگي مي شود، ولي برخورد صحيح آن است که با انجام موارد فوق الذکر ظرف يکي دو روز اخلاط و بيماري از بدن دفع گردد. - زدن واکسن آنفولانزا هيچ تاثيري در پيشگيري از آنفولانزاي نوع A (خوکي) ندارد
