دانستنی های علمی
آنچه در آشامیدن بایسته است : الف : آشامیدن به سه نفس پیامبر اكرم (ص) : اگر كسی آب بنوشد و در میان آن سه نفس بكشد از بیماری ناشی از یكجا سر كشیدن در امان است ب: ایستاده آب آشامیدن در روز و نشسته درشب پیامبر خدا (ص) – خطاب به علی (ع) : - ای علی ! ایستاده آب بخور كه برای تو مایه قدرت افزون تر سلامت بیشتر است .
امام صادق (ع) : ایستاده آشامیدن آب در روز ، مایه قدرت افزئن تر و تن درستی بیشتر است .
امام صادق (ع) : ایستاده آشامیدن آب در روز ، موجب عرق كردن بیشتر و توان افزون تر بدن است .
امام باقر (ع) : ایستاده آشامیدن ، برای تو مایه افزون تر و سلامت بیشتر است .
امام صادق (ع) : ایستاده آشامیدن آب در روز ؛ غذا را گوارامی سازد و ایستاده آشامیدن در شب ؛ زرد آب می آورد . ج: آشامیدن آب نیم گرم امام صادق (ع): دو چیز مناسب است كه به هیچ درون نادرستی در نمی آیند ، مگر اینكه آن را به درستی می آورند ، و دو چیز نامناسب است كه به هیچ درون سالمی در نمی آیند ، مگر اینكه آن را نادرست (و ناسالم ) می كنند. آن دو چیز مناسب ، عبارت اند از : انار و آب نیم گرم (ولرم ) و آن دو چیز نامناسب ، عبارتند از پنیر و گوشت خشك شده
آنچه در آشامیدن نابایسته است : الف : دمیدن پیامبر به گاه آشامیدن ، در ظرف نمی دمید و چون می خواست نفس بكشد ، ظرف را زا دهان خود دور می كرد تا نفس بكشد .
پیامبر خدا ؛ از اینكه كسی بازدم خویش را به ظرف برگرداند یا د رآن بدمد ، نهی فرمود . ب: یكجا سر كشیدن پیامبرخدا (ص) : اگر كسی از شما خواست آب بخورد ، جرعه جرعه بنوشد و یكسره سر نكشد ؛ چرا كه درد جگر از سر كشیدن یكباره بر می خیزد .
پیامبر خدا (ص) : آب را بمكید وآن را یكجا سر نكشید ؛ چراكه درد جگر از آن برمی خیزد .
امام صادق (ع) – به نقل از پدرانش – علی (ع) از این كه همه آب ، به یك جرعه نوشیده شود ، نهی كرد و فرمود :"سه یا دو جرعه باشد " ج: آشامیدن آب بسیار داغ از پیامبر خداروایت شده كه از آشامیدن " حمیم " (یعنی آبی كه به غایت ،داغ است ) ،نهی فرمود . د: آشامیدن آب در لابلای غذا خوردن امام رضا (ع) هر كس می خواهد معده اش اورا آزار ندهد برروی غذا آب نخورد تا هنگامی كه غذا خوردنت را به پایان می برد . هر كس چنین كند ، بدنش به رطوبت می گراید ، معده اش ضعیف می شود و رگهایش نیروی غذا رابه خود نمی گیرند؛ زیرا اگر پشت سر هم روی غذا آب ریخته شود ، آن غذا در معده نارس و بد گوارش می گردد . ه : آشامیدن آب بر روی گوشت امام علی (ع) : پیامبر خدا چون گوشت می خورد ، در آشامیدن آب ،شتاب نمی ورزید . یكی از یاران كه از اهل بیت پیامبر بود ، ازایشان پرسید : ای پیامبر خدا ! چه قدر كم بر روی گوشت ، آب می آشامی !
فرمود : " هیچ كس نیست كه این گوشت چرب را بخورد و تا پایان غذا از آشامیدن آب خودداری ورزد ، مگر اینكه غذا را گوارا می یابد . " و : آشامیدن آب بر روی چربی پیامبر خدا (ص) : آشامیدن در پی چر بی ، بیماری ای در شكم است . ز : آشامیدن آب از مجاور دسته ظرف یا لبه شكسته آن پیامبر خدا (ص) : مباد كسی از شما از كنار دسته ظرف ، آب بخورد ؛ چرا كه آن جا جای گرد آمدن آلودگی است .
امام علی (ع) : از لبه شكسته ظرف و از كنار دسته آن آب نخورید ؛ چرا كه شیطا ن بر دسته شكسته می نشیند .
امام باقر (ع) : از دسته كوزه و از شكستگی آن – اگر در آن ، شكستگی باشد – نباید آب آشامید ؛ چراكه آشامیدنگاه شیطان هاست . ح : آشامیدن در ظرفهای مسی : پیامبر خدا (ص) : در ظرف مسین ننوش ؛ چرا كه "سهل "( یعنی وسواس و پریشان عقلی ) برجای می نهد . ط: آشامیدن در حالت ناشتا پیامبر خدا (ص) : هر كس ناشتا آب بیاشامد ، نیرویش كاستی می یابد . ی : نوشیدن آب سرد پس از خوردن شیرینی امام رضا (ع) : آاشامیدن آب سرد ،پس از خوردن چیز گرم و پس از خوردن شیرینی ، دندان ها را از بین می برد . ك : نوشیدن آب فراوان امام صادق (ع) : آب بسیار منوش ؛ چراكه سرچشمه هر دردی است .
امام صادق (ع): اگر مردم كمتر آب می نوشیدند بدنهایشان بسامان بود . ل: نوشیدن آب سرد و آب جو در حمام امام صادق (ع) : از نوشیدن آب سرد و ماء الشعیردر حمام ،حذر كن ؛چرا كه معده را تباه می كند .
منبع: fdo.mui.ac.ir
جمعه 4/2/1388 - 2:31
دانستنی های علمی
پیامبر(ص) در خانه, سـازگـارى, مهربـانـى, مـدیـریتزندگى پیامبر اكرم(ص) در نـوشته هاى بـى شمار, از ابعاد گوناگـون بـررسـى شـده است. در ایـن نـوشتار تلاش شـده از دیـدگاه امـور خانوادگى به ایـن مساله توجه شود, زیرا پیامبر اكرم(ص) نه تنها همسران متعدد داشته ـ و ایـن خود طبعادر محیط خانه مشكل ساز است ـ بلكه برخى از آن زنان از ویژگیهاى روحى خاصى برخـورداربـودند كه حتـى جنگ بزرگـى نظیر جمل رارهبرى كرده و در میدان جنگ حاضر شـده و در امـور ریز و درشت دخـالت مـى كـردند.
به همیـن جهت براى هر مسلمانـى شایسته است بداند پیامبر اكرم(ص) در خانه, بـا همسـران چه بـرخـوردى داشتنـد. آیا خـانه پیامبـر اكرم(ص) هر روز پر از نزاع, زد و خـورد و حرفهاى ناشایست بـود؟ آیا زنان ـ از آن رو كه ایشان پیامبـر خدا و حكم او حكـم خـدا و داراى لشكر و امكانات و فرماندهى بود, كاملا تسلیـم او بـودند و هیچ تخلفـى نمى كردند و تنشـى در خانه وجـود نداشت؟ یا اینكه از طرف همسران یا برخـى از آنان پیـوسته سعى در ایجاد نزاع, اختلاف و درگیرى بـود, ولى آن حضرت با گذشت, محبت و بزرگوارى, آنان را شرمنده مى ساخت و از همین راه توانسته بود چندیـن همسر را اداره كند, بدون اینكه نیاز باشد وقت خـود را صرف دعواهاى خانـوادگـى كند و یا اینكه آنان را مجبـور كند در نكاح او باقـى باشنـد, و نیز بـدون اینكه بـا امكـانات مـادى فـراوان, آنان را به سكـوت بكشاند; همچنیـن بـدون اینكه نیاز باشد آزادى آنان را محدود یا شخصیت آنان را تحقیـر كنـد; بلكه آنچنـان اخلاق حسنه و كـرامت و بزرگوارى او بر خانه سایه افكنده بـود كه همگان را تسلیـم خـود ساخته بـود و حتـى هنگامى كه برخى از همسران تـوطئه عظیمى علیه او تـدارك دیدند و خداوند پیامبر اكرم(ص) را از آن تـوطئه آگاه ساخت, آن حضرت(ص) تنها قسمتى از ماجرا را براى آنان بازگـو كرد و با بزرگوارى تمام از گفتـن بقیه مراحل تـوطئه خـوددارى كرد و حتى آنان را به خاطر تـوطئه مـورد عتاب, طلاق و غیره قرار نداد.
به هر حال در ایـن سلسله نـوشتار سعى بـر نشان دادن سازگاریها و بزرگـواریهاى پیـامبـر اكـرم(ص) در خـانـواده است. در انتخـاب نمونه ها تلاش شده است مـواردى ذكر شـود كه از مسلمات تاریخ و یا داراى شاهـد قرآنى است و هر دو گروه شیعه و سنـى به گـونه اى آن را بیان كرده باشند.
به امید اینكه همگان از اخلاق كریمه و رفتار بزرگـوارانه پیامبر اكرم(ص) درس بیامـوزیـم و با پیاده كردن اندكـى از آن روشها به زندگى خانـوادگـى طراوت بخشیم و از نزاعهاى بیهوده بپرهیزیـم و سعى كنیم بـر خـوبیهاى خـود بیفزاییـم و از بـدیها دورى كنیـم.
قبل از شروع بحث, ذكر یك نكته بسیار ضرورى به نظر مـى رسـد و آن اینكه توجه داشته باشیـم در امور اجتماعى نمى تـوان علتها را از یكـدیگر كاملا جـدا كـرد و سهم هر علت را در معلـول و در حـوادث بعدى به طـور كامل, ردیابى كرد. در آزمایشگاهها و علـوم طبیعى, همه عوامل و شرایط را ثابت مـى كننـد و تنها یكـى را متغیر قرار مى دهند و اثر آن را بررسى مى كنند. در آزمایش بعدى ایـن عامل را ثابت و عامل دیگرى را متغیر قرار مى دهند; اما در بررسـى امـورى كه مربـوط به جامعه انسانى است, عوامل به دست ما نیست, تا برخى را ثابت و بـرخـى را متغیر قرار دهیـم. از طـرف دیگر بشـر چـون داراى ذهـن و عقل و شعور است, براى خـود بـرنامه ریزى مـى كنـد و آنها را از دیگران مخفـى مى كند. گاه در گیر و دار مسایل روزمره حـوادثى پیـش مىآید كه مـوجب مى شـود پرده از اسرار كنار رود و درون وى آشكـار شـود, ولـى بسیارى از مكنـونات و اسـرار افـراد پیـوسته مخفـى مـى مانـد. در حالـى كه ایـن بـرنامه ها و تصمیمهاى درونى, اثرات فراوانى در خارج گذاشته و كارهاى مختلفـى بر اساس آن انجام گـرفته, ولى انگیزه و علت اصلـى ایـن كارها ظاهر نشـده است. براى نمونه هر كـس مى تـواند به زندگى شخصى خود سرى بزند و یا زنـدگینامه برخـى سیاستمـداران شكست خـورده را ـ كه در اواخر عمر نوشته اند ـ مطالعه كند.
عكـس ایـن مساله نیز ممكـن است, یعنـى حادثه اى در زمانـى اتفاق مى افتد, ولى عوامل آن بر ما پـوشیده است و نمى دانیـم چرا چنیـن حادثه اى اتفاق افتاده است.
در بررسـى سازگاریهاى پیامبـر(ص) با همسـرانـش و اعمال و رفتار آنان باپیامبر اكرم(ص) همه ایـن امور وجود دارد; خصوصا با گذشت هزار و چهار صد سال و نیز وجـود دستهاى مرمـوزى كه پیوسته براى حمایت از شخصـى و منكـوب كـردن شخص دیگرى در طـول تاریخ دست به كار است, یافتـن عوامل و نقش هر یك و بررسى و توجیه هر كار, با مشكلات بسیارى مواجه است.
در ایـن نـوشتـار بـراى اینكه مشكلـى بـر مشكلات افزوده نشـود و حتـى المقـدور در حل مشكلات و آسان كردن آنها تلاش شـود, سعى شـده است در هنگام بررسى هر عامل, از سایر عوامل چشـم پـوشى شود و آن عامل در وقت و جاى مناسب خـود بررسى شـود. به عبارت دیگر اگرچه جامعه و تاثیـرات افـراد در یكـدیگـر به صـورت آزمایشگاه علـوم طبیعى نیست, ولـى سعى شده است هنگام بررسـى براى سهولت در فهم, نظیـر آزمایشگاه عمل شـود. همچنان كه سعى شـده است حـوادثـى كه ناگهان به وقـوع مى پیوست, تحلیل شـود و عوامل مخفى آن با تـوجه به قراین و شواهد روشن شود.منبع:ماهنامه پیام زن
جمعه 4/2/1388 - 2:29
دعا و زیارت
آورده اند : روزی دعبل خزایی به محضر امام رضا ( علیه السلام ) رسید . حضرت به پاس خدمات او هدیه ای به او عطا كرد ، دعبل هدیه را گرفت و به عنوان شكر خدا ، نگفت : « الحمدلله » . امام به او فرمود چرا حمد و سپاس نگفتی ؟پس از مدتی دعبل به محضر امام جواد ( علیه السلام ) شرفیاب شد و از دست امام نهم هم هدیه ای دریافت نمود پس از دریافت هدیه گفت : « الحمدلله » . امام جواد ( علیهالسلام ) به او فرمود : « تادبت » یعنی به خاطر تذكر پدرم ادب شدی .اصول كافی ، صفحه 496*** قدردانی ، سپاس و تشكر از نعمت دهنده ، نشانه قدرشناسی و ادب دریافت كننده نعمت و زمینه ساز افزایش آن خواهد بود كه گفته اند :شكر نعمت نعمتت افزون كند كفر نعمت از كفت بیرون كند منتهی شكر و سپاس مراتبی دارد از تشكر قلبی ، زبانی تا رفتاری و عملی كه بالاترین مرتبه ، سپاس عملی بنده در برابر ذات باریتعالی است .
پنج شنبه 3/2/1388 - 16:25
دعا و زیارت
تو را غایب نامیده اند، چون ظاهر نیستی ، نه اینكه حاضر نباشی .« غیبت » به معنای « حاضر نبودن » تهمت ناروایی است كه به تو زده اند و آنان كه به این پندارند ، فرق میان « ظهور » و « حضور » را نمی دانند ، آمدنت كه در انتظار آنیم به معنای « ظهور » است ، نه « حضور » و دلشدگانت كه هر صبح و شام تو را می خوانند ، ظهورت را از خدا می طلبند نه حضورت را . وقتی ظاهر می شوی ، همه انگشت حیرت به دندان می گزند با تعجب می گویند كه تو را پیش از این هم دیده اند و راست می گویند ، چرا كه تو در میان ما هستی ، زیرا امام ما هستی . و اینك كه بهاران طبیعت از راه رسیده است ، صاحبدلان « دل » از دست می دهند و قرار از كف می نهند و قافله دل های بی قرار روی به قبله می كنند و آمدنت را به انتظار می نشینند ...
پنج شنبه 3/2/1388 - 16:17
خانواده
تو چگونه در غیبتی كه وقتی می رفتی نوید آمدنت را دادی و گفتی من و تو در مكه به هم می رسیم .
هر روز و شب به امید آن روز رو به كعبه ، خانه آرزوهایم ، می ایستم و چشم به راهت، به افق نگاه می كنم و لحظه لحظه وجودم بی قرارتر از دیروز می شود . امروزم تشنه تر از دیروز و فردا تشنه تر از امروز . به امید دیدارت می ایستم و در تلالوی خیره كننده نورها ، تو را می جویم .
می جویمت ، می بویمت ، و دل همچنان در آرزوی دیدارت می تپد و با هر تپش ، یا مهدی ! یامهدی ! می كند و می گوید : انتظار ، انتظار سخت تر از جان كندن است .
بیا كه با آمدنت به پایت بوسه ها زنم و جای پایت را با عشقی كه در دلم نهفته است ، قاب بگیرم .
بیا كه با آمدنت تنهایی های عاشقانت را پایان دهی و آنها را در این وادی تنها نگذاری ، یا مهدی!
شگفتا!كه چه راز آشكاری در غیبت نهفته است.
پنج شنبه 3/2/1388 - 7:34
آموزش و تحقيقات
وسایل تبدیل انرژی الکترومکانیکی گردان را ماشینهای الکتریکی می گویند.
طبقه بندی ماشینهای الکتریکی
ماشینهای الکتریکی به دو طریق دسته بندی می شوند:
1- از نظر نوع جریان الکتریکی
الف- ماشینهای الکتریکی جریان مستقیم
ب- ماشینهای الکتریکی جریان متناوب
2- از نظر نوع تبدیل انرژی
الف- مولدهای الکتریکی که انرژی مکانیکی را به انرژی الکتریکی تبدیل می کنند
ب- موتورهای الکتریکی که انرژی الکتریکی را به انرژی مکانیکی تبدیل می کنند
به طور کلی ماشینهای الکتریکی جزء وسایل تبدیل انرژی غیر خطی هستند یعنی هر تغییر در ورودی همیشه به یک نسبت در خروجی ظاهر نمی شود. ساده جریان مستقیم
یک مولد ساده جریان مستقیم از چهار قسمت اصلی زیر تشکیل شده است
1- قطبهای مغناطیسی: که وظیفه ایجاد میدان مغناطیسی مولد را بعهده دارد و می تواند بصورت آهنربای دائم و یا آهنربای الکتریکی باشد
2- هادیها: برای ایجاد ولتاژ القایی به کار گرفته میشود
3- کموتاتور: در ساده ترین حالت از دو نیم استوانه مسی که توسط میکا نسبت به یکدیگر عایق شده اند تشکیل می گردد، وظیفه یک طرفه کردن ولتاژ و جریان القایی را در خارج از مولد بعهده دارد.
4- جاروبک: جهت انتقال جریان الکتریکی از هادیها به مصرف کننده استفاده میشود شکل زیر مولد ساده جریان مستقیم را نشان میدهد.
طرز کار مولد ساده جریان مستقیم: با حرکت هادیها در فضای ما بین قطبها باعث میشود میدان مغناطیسی توسط هادیها قطع میشود بدین ترتیب مطابق پدیده القاء در هادیها ولتاژ القاء میشود.ابتدا و انتهای هر کلاف به یک نیم استوانه مسی یا یک تیغه کوموتاتور وصل میشود روی تیغه های کوموتاتور دو عدد جاروبک بطور ثابت قرار داشته و با حرکت هادیها تیغه های کموتاتور زیر جاروبک می لغزند، بدین ترتیب در ژنراتورهای جریان مستقیم از طریق کوموتاتور ولتاژ القاء شده طوری به جاروبکها منتقل می شود که همیشه یکی از جاروبکها دارای پلاریته مثبت و دیگری دارای پلاریته منفی است. شکل موج ولتاژ القاء شده در این مولد ساده بصورت زیر می باشد.
برای افزایش سطح ولتاژ القاء شده و بهبود یکسوسازی بمنظور داشتن ولتاژ با دامنه ثابت باید تعداد کلافها را افزایش داد و کلافها را به کمک تیغه های کوموتاتور سری کنیم.
چگونگی تغییر پلاریته ولتاژ القایی در مولد ساده
در مولد جریان مستقیم تغییر پلاریته ولتاژ خروجی عملاٌ در صورت ایجاد یکی از دو حالت زیر ممکن می شود:
1- جهت چرخش آرمیچر عوض شود
2- جهت جریان در سیم پیچ قطبها تغییر کند در صورتیکه قطبها از نوع مغناطیس دائم نباشد
چگونگی تغییر دامنه ولتاژ القایی در مولد ساده
برای افزایش دامنه ولتاژ القا شده دو روش ممکن است:
1- افزایش سرعت چرخش آرمیچر که باعث افزایش ولتاژ بصورت خطی می شود
2- افزایش جریان تحریک که باعث افزایش ولتاژ مولد بصورت غیر خطی می شود
موتور ساده جریان مستقیم
موتور ساده از نظر ساختمانی مانند مولد ساده جریان مستقیم می باشد فقط نحوه کار آن با مولد ساده جریان مستقیم تفاوت دارد. در موتور ساده هادیها از طریق کوموتاتور و جاروبکها به یک منبع جریان مستقیم متصل می شود در اینصورت جریانی از هادیها عبور کرده و در نتیجه مطابق نیروی لورنس به هادیها نیروی وارد میشود و آنها به حرکت در می آید.
نحوه ایجاد نیرو و گشتاور در موتور ساده: در صورتیکه از یک کلاف تک حلقه که بین قطبهای یک مغناطیس قرار دارد جریان الکتریکی عبور کند مطابق شکل به بازوی سمت راست نیروی به سمت بالا و به بازوی سمت چپ نیروی بسمت پایین وارد می شود با وارد شدن دو نیروی مختلف الجهت به دو طرف کلاف طبیعی است که کلاف حول محورش شروع به دوران خواهد نمود یعنی وارد آمدن زوج نیرو موجب ایجاد گشتاور لازم شده است.
در این موتور ساده اگر صفحه کلاف عمود بر خطوط میدان مغناطیسی قرار گیرد به آن گشتاوری وارد نمیشود در ضمن که گشتاور وارد شده نیز دامنه یکنواخت ندارد برای رفع شدن این معایب می بایست تعداد کلافها و تیغه های کوموتاتور را افزایش داد کلافها در زاویه های مختلف قرار می گیرد و با هم توسط تیغه های کوموتاتور سری می شود.
تغییر جهت گردش در موتور ساده DC: تغییر جهت گردش موتور ساده به دو روش زیر ممکن است:
1- تغییر جهت جریان در کلاف که با تغییر پلاریته ولتاژ منبع از خارج موتور میسر است
2- تغییر قطبهای مغناطیسی که با تغییر جهت جریان در سیم پیچی تحریک ممکن است
ساختمان ماشینهای جریان مستقیم
اجزاء تشکیل دهنده ماشینهای جریان مستقیم را میتوان به صورت زیر دسته بندی کرد:
1- قسمت ساکن شامل قطبها و بدنه
2- قسمت گردان (آرمیچر)
3- مجموعه جاروبک و جاروبک نگهدارها
هر کدام از قسمتهای فوق بطور خلاصه توضیح داده می شود
1- اجزاء ساکن ماشینهای جریان مستقیم: قسمتهای ساکن جریان مستقیم شامل اجزاء زیر هستند:
الف- قطبهای اصلی
ب- قطبهای کمکی
ج- بدنه
- قطبهای اصلی: وظیفه این قسمت تامین میدان مغناطیسی مورد نیاز ماشین است. قطبهای اصلی خود شامل قسمتهای زیر می باشد:
- هسته قطب: از ورقهای فولاد الکتریکی به ضخامت حدود 5/0 تا 65/0 میلی متر با خاصیت مغناطیسی قابل قبول تشکیل می شود.
- کفشک قطب: شکل قطب به نحوی است که سطح مقطع کوچکتر برای سیم پیچ اختصاص داده می شود و قسمت بزرگتر که کفشک قطبی نام دارد سبب شکل دادن میدان مغناطیسی و سهولت هدایت فوران مغناطیسی به فاصله هوایی می شود.
- سیم پیچ تحریک: یا سیم پیچ قطب اصلی که دور هسته قطب پیچیده می شود، برای جریانهای کم باید تعداد دور سیم پیچ تحریک زیاد باشد و سطح مقطع آن کم و برا ی جریانهای زیاد تعداد دور کم برای سیم پیچ لازم است و با سطح مقطع زیاد
- قطبهای کمکی: قطبهای کمکی در ماشینهای جریان مستقیم از هسته و سیم پیچ تشکیل می شوند، هسته قطبهای کمکی را معمولاٌ از فولاد یکپارچه می سازند. سیم پیچی قطبهای کمکی نیز با تعداد دور کم و سطح مقطع زیاد پیچیده می شوند.
- بدنه: قطبهای اصلی، کمکی، جاروبک نگهدارها روی بدنه ماشین محکم می شوند و بوسیله ماشین روی پایه اش نصب می گردد. قسمتی از بدنه را هسته آهنی تشکیل می دهد که برای هدایت فوران مغناطیسی قطبهای اصلی و کمکی بکار می رود این قسمت طوق بکار می رود. شکلهای زیر قطب اصلی و کمکی ماشین جریان مستقیم را نشان میدهد.
2- قسمت گردان یا آرمیچر: در ماشینهای جریان مستقیم قسمت گردنده را القاء شوند یا آرمیچر می نامند که از اجزاء زیر تشکیل شده است:
الف- هسته آرمیچر
ب- سیم پیچی آرمیچر
ج- کلکتور یا یکسوکننده مکانیکی
د- محور
ﻫ- پروانه خنک کننده
- سیم پیچی آرمیچر: از کلافهای مشابهی تشکیل می شود که با الگوی مناسب تهیه و در شیارها قرار می گیرد سیم پیچی آرمیچر مبتنی بر اصول فنی بوده و از طراحی ماشینهای جریان مستقیم تبعیت می کند.
- کلکتور: از تیغه های مسی سخت که توسط میکا نسبت به یکدیگر و محور ماشین عایق شده اند تشکیل می شود.
- محور: محور آرمیچر ماشینهای جریان مستقیم باید از فولادی تهیه گردد که خاصیت مغناطیسی آن کم اما استحکام مکانیکی کافی در مقابل تنشهای برشی، کششی، و پیچشی را دارا باشد انتخاب کردن محور ضعیف خطر آفرین بوده و ممکن بوده در مواقع بروز خطا سبب انهدام کلی ماشین گردد.
- پروانه خنک کننده: پروانه خنک کننده سبب تهویه و ازدیاد عمر مفید ماشین میشود شکل زیر آرمیچر ماشین DC با پروانه خنک کننده را نشان میدهد.
3- جاروبک و جاروبک نگهدارها: وظیفه جاروبک نگهدار قرار دادن صحیح جاروبک روی تیغه های کلکتور است جاروبکها قطعاتی از جنس زغال یا گرافیت می باشند که برای گرفتن جریان از کلکتور یا دادن جریان به آن استفاده می شود.
سیم پیچی آرمیچر ماشینهای جریان مستقیم
همانطور که قبلا اشاره شد سیم پیچی آرمیچر مبتنی بر اصول فنی خاص می باشد که در طراحی آن به نکات مهمی از قبیل استحکام مکانیکی، الکتریکی و حرارتی با عمر مفید و عادی حدود 20 سال حداکثر گشتاور و جریان و ولتاژ با حداقل نوسانة جرقه کم بین زغال و کلکتور و صرفه جویی در مواد اولیه باید توجه کرد.
بسته به نیاز کلافها می توانند بطور سری یا موازی یا ترکیبی از این دو به همدیگر وصل می شوند.
در صورتیکه کلافها با هم سری شوند نیرومحرکه کلافها با هم جمع می شوند و ولتاژ دهی آرمیچر افزایش می یابد. (سیم پیچی موجی)
در صورتیکه کلافها موازی شوند تعداد مسیرهای جریان موجود در آرمیچر افزایش یافته و قابلیت ولتاژ دهی آرمیچر افزایش می یابد. (سیم پیچی حلقوی)
توضیح کامل روشهای سیم پیچی آرمیچر در کتابهای سیم پیچی DC مطرح شده است و ما در این جزوه به مصرفی آن کفایت می کنیم.
الف- سیم پیچی حلقوب شامل حلقوی ساده و حلقوی مرکب
ب- سیم پیچی موجی شامل موجی ساده و موجی مرکب
ج- سیم پیچی پای قورباغه ای
لازم است در اینجا تعداد مسیرهای جریان که در هر نوع ایجاد می شود نیز معرفی شود. تعداد مسیرهای جریان را با 2a نشان میدهند که بشرح زیر است:
2a = 2P حلقوی ساده
2a = 2P.m حلقوی مرکب
2a = 2 موجی ساده
2a = 2m موجی مرکب
2P : تعداد قطبهای آرمیچر ، m : درجه مرکب بودن آرمیچر
عکس العمل مغناطیسی آرمیچر:
چنانچه ماشینهای جریان مستقیم زیر بار قرار گیرند یعنی از سیم پیچی آرمیچر جریان عبور کند یک میدان عکس العمل (عرضی) توسط آرمیچر ایجاد می گردد. این میدان باعث می شود منطقه خنثی در مولدها در جهت چرخش و در موتورها در خلاف جهت چرخش تغییر مکان دهد. عکس العمل آرمیچر علاوه بر انحراف محور خنثی سبب تضعیف میدان مغناطیسی اصلی می شود در نتیجه نیرو محرکه القاء شده در سیم پیچ کم شده، تلفات انرژی در ماشین و جرقه در زیر جاروبکها بوجود می آید برای از بین بردن و یا کم کردن اثر عکس العمل در ماشینهای جریان مستقیم می توان از قطبهای کمکی و یا در ماشینهای بزرگتر از سیم پیچی جبرانگر هم استفاده کرد.
پدیده کموتاسیون:
تغییر تماس جاروبک از یک تیغه کموتاتور به تیغه دیگر کموتاسیون نام دارد در این جابجایی کلافی که تحت کموتاسیون قرار می گیرد چون توسط جاروبک اتصال شده باید در صفحه خنثی قرار گیرددر عین حال چون جریان در این کلاف در زمان کموتاسیون تغییر مقدار و جهت میدهد سبب بوجود آمدن ولتاژ خود القایی در این کلاف شده و از آنجا که این کلاف توسط جاربک و تیغه های کموتاتور اتصال کوتاه شده است جرقه نسبتاٌ شدید بین زغالها و کموتاتور بوجود می آید. قطبهای کمکی برای رفع این عیب موثر خواهد بود. اما در ماشینهای که قطب کمکی ندارند بهبود عمل کموتاسیون با تغییر محل جاروبکها (در جهت گردش در مولدها و در خلاف جهت گردش در موتورها) انجام گیرد. این جابجایی درست کاملا امکان پذیر و قابل مشاهده می باشد.
رابطه نیرومحرکه القای در ماشینهای DC واقعی
ولتاژ القاء شده در هر ماشین به سه عامل بستگی دارد:
1- فوران مغناطیسی (Ф)
2- سرعت زاویه ای رتور ماشین (ω)
3- ضریب ثابت که به ساختمان ماشین بستگی دارد (K)
این ولتاژ از رابطه رو به رو بدست می آید.
مقدار K و ω را میتوان از رابطه های زیر بدست آورد
P : تعداد جفت قطبهای ماشین
a : تعداد جفت مسیرهای جریان
Z : تعداد هادی های آرمیچر
n : سرعت آرمیچر برحسب دور بر دقیقه
رابطه گشتاور تولید شده در آرمیچر ماشینهای جریان مستقیم واقعی
گشتاور تولید شده در ماشینهای جریان مستقیم نیز به سه عامل بستگی دارد
1- فوران مغناطیسی (Ф)
2- جریان آرمیچر (IA)
3- یک ضریب ثابت (K)
این گشتاور از رابطه رو به رو بدست می آید.
توان و راندمان در ماشینهای DC
در صورتیکه توان ورودی یک ماشین P1 و توان خروجی آن را P2 بنامیم تفاوت این دو تلفات ماشین نام دارد.
ضریب بهره (راندمان): نسبت توان خروجی به توان ورودی ماشین را ضریب بهره می گویند.
تلفات در ماشینهای DC: تلفات در ماشینهای جریان مستقیم بصورت زیر تقسیم بندی می شوند.
1- تلفات مکانیکی یا اصطکاکی (Pmec)
2- تلفات آهنی یا تلفات هسته (PFe)
3- تلفات مسی (Pcu)
- تلفات مکانیکی بعلت اصطکاک محور ماشین در یاتاقانها و اصطکاک جاروبکها با کلکتور و مقاومت هوا بوجود می آید.
- تلفات هسته از تلفات هیسترزیس و تلفات ناشی از جریانهای گردابی در هسته آرمیچر تشکیل می شود.
- تلفات مسی یا ژولی در اثر عبور جریان از سیم پیچ های تحریک و آرمیچر بوجود می آید
دوشنبه 27/3/1387 - 1:25