هارد ديسك در سال 1950 اختراع گرديد. هارد ديسك هاي اوليه شامل ديسك هاي بزرگ با قطر 20 اينچ ( 50/8 سانتيمتر) بوده وتنها توان ذخيره سازي چندين مگابايت بيشتر را داشتند. به اين نوع ديسك ها در ابتدا " ديسك ثابت " مي گفتند. در ادامه به منظور تمايز آنها با فلاپي ديسك ها از واژه " هارد ديسك " استفاده گرديد. هارد ديسك ها داراي يك Platter ( صفحه ) براي نگهداري محيط مغناطيسي مي باشند. عملكرد يك هارد ديسك مشابه يك نوار كاست بوده و از يك روش يكسان براي ضبط مغناطيسي استفاده مي نمايند. هارد ديسك ونوار كاست از امكانات ذخيره سازي مغناطيسي يكساني نيز استفاده مي نمايند. در چنين مواردي مي توان بسادگي اطلاعاتي را حذف يا مجددا" بازنويسي كرد. اطلاعات ذخيره شده بر روي هر يك از رسانه هاي فوق ، ساليان سال باقي خواهند ماند. عليرغم وجود شباهت هاي موجود ، رسانه هاي فوق در مواردي نيز با يكديگر متفاوت مي باشند:
- لايه مغناطيسي بر روي يك نوار كاست بر روي يك سطح پلاستيكي نازك توزيع مي گردد. در هارد ديسك لايه مغناطيسي بر روي يك ديسك شيشه اي يا يك آلومينيوم اشباع شده قرار خواهد گرفت . در ادامه سطح آنها بخوبي صيقل داده مي شود.
- در نوار كاست براي استفاده از هر يك از آيتم هاي ذخيره شده مي بايست بصورت ترتيبي ( سرعت معمولي و يا سرعت بالا) در محل مورد نظر مستقر تا امكان بازيابي ( شنيدن ) آيتم دلخواه فراهم گردد. در رابطه با هارد ديسك ها مي توان بسرعت در هر نقطه دلخواه مستقر و اقدام به بازيابي ( خواندن و يا نوشتن ) اطلاعات مورد نظر كرد.
در يك نوار كاست ، هد مربوط به خواندن / نوشتن مي بايست سطح نوار را مستقيما" لمس نمايد. در هارد ديسك هد خواندن و نوشتن در روي ديسك به پرواز در مي آيد! ( هرگز آن را لمس نخواهد كرد )
- نوار كاست موجود در ضبط صوت در هر ثانيه 2 اينچ ( 5/08 سانتيمتر ) جابجا مي گردد. گرداننده هارد ديسك مي تواند هد مربوط به هارد ديسك را در هر ثانيه 3000 اينچ به چرخش در آورد .
يك هارد ديسك پيشرفته قادر به ذخيره سازي حجم بسيار بالائي از اطلاعات در فضائي اندك و بازيابي اطلاعات با سرعت بسيار بالا است . اطلاعات ذخيره شده برروي هارد ديسك در قالب مجموعه اي از فايل ها ذخيره مي گردند. فايل نامي ديگر براي مجموعه اي از بايت ها است كه به نوعي در آنها اطلاعاتي مرتبط به هم ذخيره شده است . زمانيكه برنامه اي اجراء و در خواست فايلي را داشته باشد، هارد ديسك اطلاعات را بازيابي و آنها براي استفاده پردازنده ارسال خواهد كرد
براي اندازه گيري كارآئي يك هارد ديسك از دو روش عمده استفاده مي گردد:
- ميزان داده (Data rate) . تعداد بايت هاي ارسالي در هر ثانيه براي پردازنده است . اندازه فوق بين 5 تا 40 مگابايت در هر ثانيه است .
- زمان جستجو (Seek Time) . مدت زمان بين درخواست يك فايل توسط پردازنده تا ارسال اولين بايت فايل مورد نظربراي پردازنده را مي گويند.