مراسم روز جهاني " ازن " برگزار شد
مراسم روز جهاني "ازن " عصرشنبه با حضور نمايندگان سازمان حفاظت محيط زيست و سازمان ملل در تهران برگزار شد.
مدير دفتر ملي حذف فريونهاي سازمان حفاظت محيط زيست در اين مراسم گفت: جلوگيري از مصرف مواد مخرب لايه ازن كه بر اساس پروتكل مونترال در دستوركار كشورها قرار دارد موجب ميشود تا از افزايش دماي هوا و تغييرات آب و هوايي جلوگيري شده و بقاي موجودات و گياهان تداوم يابد.
پروفسور دكتر"علي يخكشي"، افزود: سرطان پوست ، آب مرواريد و كاهش محصولات از جمله اثرات منفي كاهش و تخريب لايه ازن است كه در تمام سطح جهان بروز ميكند.
وي ادامه داد: بر اساس پروتكل مونترال مصرف مواد مخرب لايه ازن در جهان بايد تا سال ۲۰۱۰به صفر برسد كه كنترل اين امر در بسياري از صنايع كشور در حال اجراست.
وي گفت: هماكنون با همكاري سازمان همكاريهاي فني آلمان مواد مخرب لايه ازن در صنايع يخچالسازي،اسفنج ، كولر ماشين و پاككنندهها درحال جايگزيني است.
مدير دفتر ملي حذف فريونها سازمان حفاظت محيط زيست گفت: بررسيها نشان داده است كه بهترين جايگزين CFCها ، ماده HCFCاست كه هماكنون به بسياري از كارخانهها براي جايگزيني ارايه شده است.
يخكشي افزود: هماكنون از ۳۰استان كشور در ۱۱استان شبكه ازن با حضور نمايندگان ادارات كل محيط زيست استان،وزارتخانههاي جهادكشاورزي، بازرگاني ، اقتصاد و گمرك تشكيل شده است.
وي ادامه داد: اين شبكه در حال تكميل و گسترش به سراسر استانهاي كشور است.
به گفته وي ، اين شبكه در تلاش است تا با نظارت بر صنايع از مصرف مواد مخرب لايه ازن جلوگيري كند.
مدير دفتر ملي حذف فريونها سازمان حفاظت محيط زيست گفت: آگاهي رساني به صنايع و تعميركاران و نظارت بر مصرف مواد جايگزين مخرب لايه ازن نيز در دستور كار اين دفتر قرار دارد.
يخكشي افزود: تحقيقات نشان ميدهد كه سطح تخريب لايه ازن به خصوص در قطبها حدود سطح كل اروپا بوده و سوراخهاي حاصله در لايه ازن باعث تابش مستقيم اشعه ماوراءبنفش به سطح زمين ميشود.
وي بااشاره به اينكه حذف اين مواد نيازمند پيادهسازي همه جانبه محورهاي توسعه پايدار در كشور است، افزود: توسعه پايدار زماني رخ ميدهد كه كشور در تمام محورهاي اقتصادي ، اجتماعي ، سياسي حركت كند و با فرهنگسازي از طريق دولت ، تشكلهاي زيست محيطي و رسانهها ، يك توسعه پايدار فكري در تمام بخشهاي كشور ايجاد شود.
وي ادامه داد: پروتكل مونترال در پي آن است تا با كمكهاي مالي، فني و پرسنلي خود كشورهاي در حال توسعه را تشويق كند از مصرف فريون خودداري كنند.
وي گفت: سازمان حفاظت محيط زيست در اين راستا دفتر لايه ازن و دفتر ملي حذف فريونها را به وجود آورد تا مصرف فريون را در ايران طبق پروتكل مونترال به حداقل كاهش دهد.
دكتر "حسن اصيليان" معاون محيط زيست انساني سازمان حفاظت محيط زيست نيز در اين مراسم به خبرنگار ايرنا، گفت: خوشبختانه روند جايگزيني مواد مخرب لايه ازن با مواد سازگار با لايه ازن در صنايع مرتبط مثبت است.
وي افزود: بررسيها نشان ميدهد كه حدود ۹۰درصد از صنايعي كه در گذشته از مواد مخرب لايه ازن استفاده ميكردند هم اكنون از مواد سازگار با لايه ازن استفاده ميكنند.
وي تصريح كرد: خوشبختانه روند تخريب لايه ازن هم اكنون متوقف شده و تا حدود زيادي در حال بازسازي است كه بزودي گزارش علمي كاملي در اين زمينه از سوي كارشناسان ارايه ميشود.
وي ادامه داد: ولي هنوز صنايع كوچك در اين رابطه نياز به آموزش دارند چرا كه اين صنايع پراكنده هستند و بسياري از اين صنايع مجوز هم ندارند از اينرو نظارت بر آنها مشكل است .
وي در پايان اظهاراميدواري كرد: با تلاشهاي صورت گرفته ايران نيز تا سال ۲۰۱۰مشكل استفاده از گازهاي مخرب لايه ازن را در كشور حل كرده باشد.
کاهش لایه ازن و سرطانهای پوستی و پرتو فرابنفش خورشید
اصلی ترین عامل بروز سرطانهای پوستی پرتو فرابنفش خورشید می باشد. تماس بیش از حد و دائمی با نور خورشید می تواند منجر به بروز سرطان پوست شود. بعلت کاهش لایه ازن در اتمسفر زمین ، میزان اشعه ماوراء بنفش که به زمین می رسد در مقایسه با 50 الی 100 سال پیش بیشتر شده و در نتیجه میزان بروز سرطان پوست افزایش یافته است. لایه ازن به عنوان یک فیلتر میزان اشعه فرا بنفشی را که به زمین می رسد کاهش می دهد بنابراین با کاهش اثر این لایه میزان اشعه ای که به سطح زمین می رسد بیشتر است.
تعداد اشعه ای که از خورشید به فرد می رسد، بر اساس نحوه زندگی و موقعیت جغرافیایی متفاوت می باشد. افرادی که در ساعات بیشتری از روز در تماس با نور خورشید قرار دارند، شانس بیشتری جهت ابتلا به این نوع سرطانها خواهند داشت. بعلاوه افرادی که در ارتفاعات زندگی می کنند ( از آنجائیکه هوا در آنجا در مقایسه با سطح دریا کمتر است ) یا در ارتفاعات نزدیک به استوا زندگی می کنند(در فاصله نزدیکتری نسبت به خورشید قرار دارند) ممکن است شانس بیشتری جهت ابتلا داشته باشند.
در مناطقی که در اکثر روزها هوا ابری می باشد ساکنین این مناطق ممکن است به میزان 50 درصد سایرین در تماس بااشعه فرابنفش خورشید باشند.
دو فاکتور دیگری که بر روی بروز این سرطانها دخالت دارند شامل وراثت و یا وجود خالهای غیر طبیعی و متعدد در پوست می باشد.
وراثت: افرادی که سابقه فامیلی سرطانهای پوستی دارند شانس بیشتری جهت ابتلا به این نوع سرطانها دارند . افراد سفید پوست و آنهایی که در اروپای شمالی زندگی می کنند نیز حساسیت بیشتری دارند.
وجود خالهای متعدد و غیر طبیعی : در افرادی که به فراوانی دارای این نوع خالها می باشند شانس ابتلا کمی بیشتر است.
تجهيز بيش از ۲۷۰تعميرگاه كولر خودرو براي حفاظت از لايه ازن
كارشناس مسوول بخش قوانين و مقررات دفتر حفاظت از لايه ازن سازمان حفاظت محيط زيست، گفت:
تاكنون بيش از ۲۷۰واحد تعميرگاه كولر خودرو براي حفاظت از لايه ازن تجهيز شده است.
برخي از گازها كه در بخش تعميرگاههاي كولر و يخچال استفاده ميشود مخرب لايه ازن شناخته شده و براساس پروتكل جهاني مونترال حذف اين گازهاي مخرب در دستور كار كشورها قرار گرفته است.
مهندس "مريم حسني"، روز شنبه در گفت و گو با خبرنگار حوزه محيط زيست ايرنا، افزود: در اين راستا بيش از ۱۲۰واحد تعميرگاه يخچال نيز به منظور خودداري ازاستفاده ازگازهاي مخرب لايه ازن به فناوريهاي لازم تجهيز شدهاند.
تبديل خط توليد كارخانههاي يخچال صنعتي، تجاري و خانگي ، تجهيز كارخانههاي توليد خودرو، واگنسازي و تعميرگاهها به دستگاه شارژ جديد نيز از اقدامات پيشگيرانه براي حفاظت از لايه ازن عنوان شده است.
حسني گفت: شناسايي واحدهاي كوچك و متوسط و سردخانهها و اجراي برنامه مديريت سيستمهاي سرمايشي، آموزش واحدهاي صنفي، تعميرگاهي، آموزش كاركنان گمرك، نظارت بر مصرف واحدهاي سرماساز و تجهيز كارگاهها به دستگاههاي بازيافت و شارژ گاز جديد از ديگر اقدامات صورت گرفته است.
وي ادامه داد: تاكنون شناسايي مصارف حلالها و مصرفكنندگان حلالها در كشور و حذف مصرف تتراكلرايد كربن در كارخانه ايران دوچرخ نيز انجام شده است.
اين كارشناس گفت: در راستاي انجام تعهدات پروتكل مونترال طرح حذف مصرف متيل برومايد نيز در كشور اجرا شده است.
وي ادامه داد: متيل برومايد ماده ضدعفونيكننده در كشاورزي است كه قبل از كاشت گلها و توت فرنگي، كاشت مجدد درختان خصوصا درخت ميوه ، انبارداري محصولات پس از برداشت و قرنطينه، استفاده ميشود.
حسني افزود: تحقيق و بررسي وضعيت طرح حذف مصرف متيل برومايد در بخش ضدعفوني خاك و آموزش نيز در اين بخش انجام شده است.
كارشناس مسوول بخش قوانين و مقررات دفتر حفاظت از لايه ازن سازمان حفاظت محيط زيست گفت: تهيه برنامه جامع مقررات و سياستهاي حذف مصرف مواد مخرب لايه ازن، استقرار كامل سيستم صدور مجوز واردات و صادرات و سهميه بندي واردات، محدوديت و ممنوعيت واردات مواد و كالاهاي حاوي مواد مخرب لايه ازن از اقدامات صورت گرفتهاست.
به گفته وي ممنوعيت احداث و توسعه كارخانههاي جديد استفادهكننده از مواد مخرب لايه ازن ، اجراي سيستم كدگذاري مواد مخرب لايه ازن نيز در اين بخش انجام شده است.
وي افزود: اعمال تشويقها وتنبيههاي اقتصادي شامل كاهش سود بازرگاني كمپرسورهاي سازگار با لايه ازن و دريافت نكردن عوارض گمركي از تجهيزات كارخانههاي مشمول طرحها نيز به منظور كمك به كاهش تخريب لايه ازن صورت گرفته است.
حقيقت امر لايه ازن چيست؟
لايه ازون در قسمت شمالي زمين در سال 1980 بين 15تا20 درصد كاهش پيدا كرده است. براي رفع اين مشكل جمعي ازبهترين متخصصان زمين شناسي هر سال براي تحقيق وجستجو دور يكديگر جمع مي شوند .در سال 1992 پروكتيل مونترئال درباره' لايه اوزون مطالعه و تحقيقي داشت كه فهميد بزرگ شدن سوراخ لايه اوزون بستگي به آلودگي هوا و توليد مواد سمّي دارد.در همان سال سازمان ملل متحد و حفاظت از محيط زيست برنامه اي را طرّاحي كرد كه اين برنامه جهت محافظت و حمايت از محيط زيست و مخصوصا لايه اوزون به نام برنامهUNEPطراحي كرد كه اين برنامه جهت جلوگيري از توليد مواد سمّي و مواد شيميايي آلوده كننده،است.مولكولهاي اكسيژن(O2) به اكسيژن اتميك (O) تبديل مي -شوند .اكسيژن اتميك به سرعت با مو لكولهاي بيشتري تركيب شده و به شكل اوزون مي شود .ان پوشش حرارتي كه در سطح بالا رشد كرده و سلامتي لايه اوزون را به خطر انداخته است و اين مورد باعث شده است كه اگر استراتوسفر نباشد ما نتوانيم بدون آن زنده بمانيم . بالاي استراتوسفر مقداري از آلودگي مضّر اشعه مادون بنفش را و همچنين تشعشعاتي از خورشيد (امواج بين 320 تا 240) را كه باعث مي شود لايه اوزون آسيب ببيند و همچنين جان گياهان به خطر بيفتد را جذب ميكند.اشعه مادون بنفش با تابيدن نور مولكولهاي اوزون را ميشكافد ولي اوزون مي تواند تغيير شكل بدهد و عكس العمل زير ازآن حاصل ميشود:
O + O2 è مادون قرمز + O3
O2 + O è O3
همچنين اوزون در اثر عكس العمل زير نابود ميشود :
O3 + O è O2 + O2
عكس العمل دوم با افزايش پيدا كردن ارتفاع آهسته انجام مي شود امّا عكس العمل سوم سريعتر انجام مي شود. دربين همكاري عكس العمل ها تمركز اوزون درحال تعا دل است. دربالاي اتمسفر اكسيژن اتميك هنگا مي كه اشعه مادون بنفش در سطح بالايي است، پيدا مي شود. در اثر حركت استراتوسفر هواي متراكم تري بدست مي آيد وجذب اشعه ي مادون بنفش افزايش مي يابد و سطح اوزون به حد اكثر و تخمينا" km20مي رسد.همراه با تئوري كمپمن يك مشكل نيز وجود داشت كه اين مشكل در سال 1960 تشخيص داده شد وحقيقت اين بود كه اوزون به وسيله عكس العمل 4 آهسته حركت مي كرد و ديده نمي شود. گرم شدن زمين ترميم حفره اوزون را به تعويق مي اندازد دانشمندان هشدار داده اند :پديده گرم شدن زمين مي تواند تلاشها براي ترميم حفره اوزون را كه قرار بود تا سال 2050 انجام گيرد،حدود30سال به تعويق اندازد .اين مو ضوع به رقم پيشرفتهايي است كه باي از رده خارج كردن مواد شيميايي مخرّب اوزون انجام شده است.
طبق گزارشي كاهش فراواني در مصرف گازهاي ساخته دست انسان بنام (كلروفلورو كربن) پديد آمده است .اينها گازهايي هستندكه لايه محافظ زمين را مي خورند .دانشمندان گفتند:اگر كشورها مصمم به دنبال نمودن اين روند باشند ،(حفره داخل لايه اوزون به آغاز به جمع شدن و كوچك شدن خواهد نمودتا اينكه ظرف 50 سال ترميم خواهد شد . ) اين جمع بندي و نتيجه گيري توسط (مجمع بررسي فرايند هاي استراتوسفر و نقش آن در آب و هوا SPARC به عمل آمد .اين مجمع از صد ها كارشناس اقليمي كه دسامبر سال 1999در آرژانتين گرد هم آمدندو در سايه توجهات سازمان هواشناسي جهاني تشكيل جلسه دادند،شكل گرفته است. اين دانشمندان هشدار دادند: حتّي اگر كاهش مصرف گازهايCFC برآورده شود،پديده گرم شدن زمين_كه نتيجه تولييد گازهاي گلخانه اي با وجود كربن به عنوان عنصر اصلي آن است و از سوختهاي سنگواره اي بدست مي آيد _ميتواند محلت ترميم حفره اوزون را چند دهه به تعويق اندازد.به عنوان يك تناقض ، گرم شدن زمين ،جو را در نزديكي سطح زمين حرارت ميدهد اما لايه پاييني (استراتوسفر) يعني جايي را كه اوزون قرار دارد همچنان سرد نگه ميدارد . اين دماهاي پايين به ويژه درزمستان مسبب جمع شدن ابرهاي استراتوسفر در نواحي قطبي ميشود . اين پديده آغازگر واكنشهاي نابود كننده اوزون توسط مولكولهاي كلري استكه توسط كلروفلورو كربن ها آزاد ميشوند. پيش بيني هاي داير بر اين كه حفره اوزون كه بالاي قطب جنوب قرار دارد، به زودي كوچك خواهد شد با آخرين اطلا عات مغايرت دارد كه نشان ميدهد كه اين حفره درحال گسترش است وبه طور بي سابقه اي در چند سال اخير بزرگ شده است.
تاريخچه سوراخ شدن لايه اوزون :
ابتدا: جريان تاسف بار سوراخ شدن لايه اوزون در لايه زير استرا توسفر در بالاي منطقه انتاركتيكا اولين بار در دهه هفتاد (1970 تا 1979)توسط يك گروه تحقيقاتي به نام BAS كشف شد .اين گروه در مورد اتمسفر بالاي منطقه انتاركتيكا از يك ايستگاه تحقيقاتي كه بسيار شبيه اين عكس ميباشد مشاهده مي گردند. *اطلاعات ايستگاه تحقيقاتي هالي * ايستگاه تحقيقاتي BAS فالكر اولين بار در حالي تحقيقات را انجام داد كه اندازه گيري اوليه در سال1985براي اولين بار سوراخ شدن لايه اوزون آنچنان نگران كننده بود كه دانشمندان تصور ميكردند كه دستگاهاي اندازه گيري خراب است .آنها دستگاه هاي ديگري جانشين آن دستگاه ها كردند تا آنكه نتايج بدست آمده اندازه گيري هاي اوليه را تاييد كرد .چندماه بعد كه سوراخ شدن لايه اوزون قابل مشاهده بود،(پس از مشاهده سوراخ شدن لايه اوزون تحقيقات قبلي تاييد شد)از طرف ديگر اطلاعات ماهواره TOMS سوراخ شدن لايه اوزون را نشان نمي داد ،بدين دليل كه نرم افزارهايي كه اطلاعاتي در مورد لايه اوزون ميداد به صورتي برنامه ريزي شده بود كه لا يه اوزون در منطقه كوچكي موردبررسي قرار مي گرفت .بررسي هاي بعدي ، اطلاعات بدست آمد هنگامي كه نتايج گروه BASمنتشر نشد،مورد تاييد قرار گرفت و بيانگر اين مطلب بود كه سوراخ شدن لايه اوزون به طور سريع ودر مقياس بزرگي بر بالاي منطقه انتاركتيكا انجام مي شود.
اوزون لايه اي را در استراتوسفر تشكيل ميدهد كه منطقه استوا باريكتر و در دو قطب پهن تر است .ميزان اوزون در بالاي سطح كره زمين به وسيله مقياسي به نام DU Dobson units اندازه گيري ميشود كه اين ميزان در منطقه استوايي در حدود 260DUاست و به ميزان بيشتري در جاهاي ديگر است . اين در حالي است تغييرات فصلي بسيار وسيعي اتفاق ميافتد واين در حالي شكل مي گيرد و اشعه ماوراي بنفش در لايه استراتوسفر نفوذ ميكند يا آن را مي شكافد.
لایه ازن را دقیقتر بشناسیم و اقدامات کنترلی را بکار ببندیم
ازن گازي است كه از 3 اتم اكسيژن تشكيل شده است.
اين گاز در فاصله 15 تا 40 كيلومتري سطح زمين لايه اي فيلتر مانند تشكيل مي دهد كه از ورود اشعه خطرناك ماوراي بنفش به درون جو زمين جلوگيري مي كند. ضخامت اين لايه در صورت فشرده شدن فقط 2 تا 3 ميلي متر است كه بر فراز استوا ضخيم تر از قطبين زمين است. گازهاي مخرب لايه ازن عمدتا از صنايع برودتي و سرد كننده ها، صنايع ابر و اسفنج سازي، بخش دفع آفات كشاورزي، سيستم هاي تهويه مطبوع، كپسول هاي اطفاي حريق و حلال اسپري هاي پاك كننده قطعات الكترونيكي متصاعد مي شوند و تا ارتفاع 40 كيلومتري صعود مي كنند. طول عمر ماندگاري گازهاي مخرب لايه ازن از 50 تا 150 سال است و تا حذف كامل اين گازها كه قبلا وارد جو شده اند حداقل نيم قرن لازم است. ايجاد حفره در لايه ازن باعث خطرات زيست محيطي و انساني بسياري مي شود و حيات بدون اين لايه روي كره زمين از بين خواهد رفت. براي آشنايي بيشتر با نقش حياتي لايه ازن و مشكلاتي كه تحت تاثير فعاليت هاي بشر براي آن به وجود آمده است. خبرنگار ما با »فريدون رستمي« مدير دفتر حفاظت از لايه ازن سازمان محيط زيست، گفتگويي انجام داده است كه در پي مي آيد.
لايه ازن چيست، چگونه تشكيل شده است و چه كاري انجام مي دهد؟
¬ ازن يا O3، گاز آبي كمرنگي است كه هر ملكول آن از 3 اتم اكسيژن تشكيل شده است. بيشترين مقدار ازن و اتمسفر زمين در منطقه اي به نام استراتوسفر وجود دارد. لايه ازن كه در ارتفاع 15 تا 20 كيلومتري بالاي سطح زمين تشكيل شده است، اشعه خطرناك ماوراي بنفش (UV) را جذب و از رسيدن آن به سطح زمين جلوگيري مي كند به همين دليل وجود اين لايه براي ادامه حيات بر روي كره زمين ضروري است. ازن جو پايين چيست و چگونه به وجود مي آيد¬ ازن سطحي يا جو پايين در اثر تركيبات حاصل از سوخت هاي فسيلي، همچون اكسيدهاي نيتروژن و هيدروكربورهاي نسوخته اي به وجود مي آيد كه در مجاورت تشعشعات UV خورشيد قرار گرفته اند. ازن سطحي در لايه توپوسفر در سطح زمين به وجود مي آيد كه يكي از عوامل آلوده كننده هواست و سبب ايجاد مه، دود فتوشيميايي و نهايتا بيماري هاي تنفسي مي شود. گازهاي آلوده كننده هوا چه تاثيري بر لايه ازن دارند¬ برخي از اين گازها كه شامل CFCها، هالون ها، متيل برومايد و... مي باشند، پس از رسيدن به لايه ازن به علت داشتن ملكول هاي هالوژن باعث تخريب ملكول هاي ازن و تحليل رفتن اين لايه مي شوند. اما ساير مواد آلاينده هوا نظير اكثر هيدروكربورهاي حاصل از سوخت هاي فسيلي كه از دود اتومبيل و كارخانجات به وجود مي آيند پس از رسيدن به لايه ازن در مجاورت اشعه UV به عنوان سرعت دهنده واكنش تخريب ازن عمل مي كنند.
علت ايجاد حفره در اين لايه چيست ؟
¬ در اوايل دهه 1970 براي اولين بار محققان دريافتند كه لايه ازن در حال تخريب است. در ابتدا تصور مي شد كه عامل اصلي تخريب، اكسيدهاي نيتروژن حاصل از پرواز هواپيماهاي مافوق صوت در استراتوسفر است تا اين كه در سال 1974 اعلام شد بعضي مواد شيميايي ساخت بشر با نام كلروفلوئوروكربن ها (CFCها) به لايه ازن صدمه وارد مي كنند. فرآيند تخريب بدين شكل رخ مي دهد كه پرتو خورشيد باعث شكسته شدن بسياري از گازهاي حاوي كلروبرم و توليد راديكال هاي آن ها در استراتوسفر مي شود. راديكال ها يك رشته واكنش هاي زنجيره اي تخريب كننده را تشديد مي كنند و باعث شكسته شدن گازهاي موجود در اتمسفر از جمله ازن مي شوند.
مواد شيميايي تخريب كننده لايه ازن كدامند؟
¬ مهم ترين اين مواد (كلروفلوئوروكربن ها) CFCها هستند. تركيبات مشابهي كه به طور كامل هالوژنه نيستند و در تركيب آن ها هيدروژن هم وجود دارد مانند هيدرو كلروفلوئوروكربن ها (HCFCها)، اثر تخريبي كمتري نسبت به CFCها و هالون ها بر لايه ازن دارند زيرا هيدروژن باعث كاهش زمان حضور آن ها در اتمسفر مي شود. هالون ها كه در كپسول هاي آتش نشاني براي اطفاي حريق به كار مي روند هيدروكربن هاي هالوژنه هستند كه به جاي يك ياچند اتم هيدروژن، اتم هاي برم، كلروفلوئور دارند و قدرت تخريب لايه ازن آنها بسيار بالاست. كلروفلوئوروكربن ها (CFCها) بسيار پايدار، غير قابل اشتعال و غير سمي هستند و كار كردن با آنها آسيبي به انسان وارد نمي سازد. بنابراين از ديدگاه صنعتي، موادي ايده آل محسوب مي شوند در حالي كه پايداري آنها باعث دوام در اتمسفر و انتقال به استراتوسفر و در نهايت تخريب لايه ازن مي شود.
چرا با اين كه در نيمكره شمالي خشكي ها بيشتر هستند و در نتيجه آلودگي هاي صنعتي نيز بيشتر وجود دارد ولي در بخش قطب جنوب لايه ازن، حفره ايجاد شده است؟
¬ دانشمندان دلايلي را براي آسيب پذيري بيشتر لايه ازن در قطب جنوب برشمرده اند. يكي از دلايل، حلقه قطبي، است كه فريون هاي رها شده در اثر فعاليت هاي صنعتي را جذب مي كند، ديگر اين كه به دليل هواي فوق العاده سرد و يخبندان شب در قطب جنوب، ابرهايي با كريستال هاي كوچك يخ در بالاترين لايه استراتوسفر ايجاد مي شود. اين كريستال ها نقش كاتاليست يا تسريع كننده واكنش را بازي مي كند و سبب مي شود تركيبات حاوي مواد مخرب لايه ازن در داخل ابرها شكسته و تبديل به كلرين فعال شود و زماني كه خورشيد پس از يك شب طولاني مي تابد، تابش پرتو و وجود منواكسيد كلر باعث تخريب ازن مي شود. عامل ديگري كه باعث شدت تخريب لايه ازن در قطب جنوب مي شود حركت و چرخش بادهاي قطبي بدون وجود هيچ مانعي در سراسر اين زمين پهناور و يخ زده مي باشد در حالي كه اين عامل در قطب شمال به دليل بالاتر بودن دما و تشكيل كمتر ابرهاي يخي، بسيار ضعيف است. كاهش و تخريب ازن در عرض هاي جغرافيايي متوسط يعني بالاي اروپا، آسيا و آمريكا بسيار سريع تر از حد پيش بيني شده است.
آيا حفره هاي لايه ازن قابل ترميم است؟
¬ اگر كشورهاي عضو كنوانسيون وين و پروتكل مونترال به تعهدات خود عمل كنند و مصرف مواد مخرب لايه ازن را طبق برنامه زمان بندي شده حذف كنند. چرخه طبيعي تشكيل ازن به حالت طبيعي خود بر مي گردد و حفرات لايه ازن ترميم مي شود، البته در شرايط مناسب و مساعد دست كم 50 سال طول مي كشد تا اين حفره ها ترميم شوند. تخريب لايه ازن و ايجاد حفره در آن، چه تاثيري بر افزايش برخي بيماري ها دارد¬ اين لايه به عنوان سپر محافظ گياهان، حيوانات و انسان ها در برابر تابش پرتو ماوراي بنفش خورشيد عمل مي كند و از برخورد طول موج هاي كشنده آن به زمين جلوگيري مي كند، اگر اين تشعشعات توسط ازن جذب نشود و يا از حفرات ايجاد شده عبور كند، باعث آفتاب سوختگي، سرطان پوست و آب مرواريد مي شود و مي تواند با تضعيف سيستم ايمني بدن انسان، مقاومت آن را در برابر بيماري ها كاهش دهد و يا با تغيير DNA، باعث بروز سرطان پوست شود. علاوه بر اين، پرتو ماوراي بنفش مي تواند باعث كندي رشد گياهان و صدمه به ساختار ژنتيكي موجودات زنده شود و در مزارع برنج با از بين بردن باكتري هاي تثبيت كننده نيتروژن باعث كاهش محصول شود. پرتو فرابنفش A توسط لايه ازن جذب نمي شود و در نتيجه به طور عمقي وارد پوست بدن و ايجاد پيري زودرس مي شود. پرتو ماوراي بنفش B، خطرناك ترين نوع اين پرتوها مي باشد كه تا حد زيادي در اعماق آب نفوذ مي كند و بنابراين مي تواند فينوپلانكتون ها و سخت پوستان شناور در سطح درياها را نابود كند. اين موجودات اجزاي اوليه زنجيره غذايي درياها را تشكيل مي دهند و به طور عمده در آب هاي قطب جنوب زندگي مي كنند. با نابودي اين موجودات كه غذاي اصلي ماهي هاي بزرگ تر هستند، نه تنها زنجيزه غذايي درياها گسسته مي شود بلكه انسان نيز به عنوان مصرف كننده نهايي، با كمبود غذاهاي دريايي مواجه مي شود. مطالعات نشان داده است 25 درصد كاهش و تخريب لايه ازن، باعث نابودي 10 درصد آبزيان طبقه فوقاني دريا و 25 درصد آبزيان سطحي خواهد شد. بالا رفتن ميزان جذب اشعه UV از طريق ازدياد سلول هاي رنگي در گياهان و جانوران هم نمي تواند از اين نابودي جلوگيري كند.
در اين راستا، كشورهاي صنعتي و نيمه صنعتي چه برنامه هايي دارند؟
¬ در حال حاضر اكثر كشورهاي صنعتي و نيمه صنعتي، ازمتعهدان كنوانسيون وين و پروتكل مونترال مي باشند. طبق پروتكل مونترال، كشورهاي توسعه يافته تعهد كرده اند كه به توليد مصرف مواد مخرب لايه ازن (CFCها، هالون ها و تتراكلريد كربن) در سال 2000 خاتمه دهند و كشورهاي در حال توسعه را از نظر مالي و تكنيكي حمايت كنند. همچنين طبق اين پروتكل مقرر شده است، كشورهاي در حال توسعه نيز با 10 سال تاخير يعني در سال 2010 به مصرف مواد مذكور خاتمه دهند.
آيا ايران هم به اين كنوانسيون و پروتكل پيوسته است؟
¬ ايران در سال 1369 به كنوانسيون وين و پروتكل مونترال مركزي ملحق شد. دفتر حفاظت لايه ازن در سال 1372 با همكاري سازمان حفاظت محيط زيست برنامه عمران سازمان ملل متحد تشكيل شد و به طور رسمي كار خود را از سال 1373 آغاز كرد. كنوانسيون وين در سال 1985 براي حفاظت از لايه ازن توسط سازمان ملل متحد و ديگر كشورها تدوين شد و در سال 1987 پروتكل مونترال توسط 46 كشور پذيرفته شد.
مركز حفاظت لايه ازن تاكنون چه كارهايي انجام داده است؟
¬كارهاي بسيار زيادي در اين راستا انجام داده به طوري كه عمده مواد مخرب لايه ازن از سال 1377 در ديگر كشورها توليد و مصرف نمي شود به عنوان مثال 175 واحد يخچال سازي مجهز به فناوري سازگار با لايه ازن موسوم به »134 R« شده است در صورتي كه قبلا از R12 (مخرب لايه ازن) استفاده مي شد. 40 واحد اسفنج سازي موظف به جايگزين كردن موادي سازگار با لايه ازن و 400 واحد تعميرگاه كولر خودرو و يخچال نيز مجهز به امكانات و تجهيزات سازگار با لايه ازن شده اند. در بخش كشاورزي، متيل برومايد حذف شده است. اين ماده مخرب لايه ازن بود و براي ضد عفوني كردن خاك و محصولات كشاورزي استفاده مي شد. آگاهي رساني از طريق ايجاد كارگاه هاي آموزشي نيز از ديگر كارهاي دفتر حفاظت لايه ازن بوده است. اگر پرتوهاي ماوراي بنفش خورشيد توسط لايه ازن جذب نشود و يا از حفره هاي ايجاد شده عبور كند، باعث بروز بيماري هايي همچون سرطان پوست، آب مرواريد و آفتاب سوختگي مي شود در صورت حذف مواد مخرب لايه ازن و پايبندي كشورها به تعهدات خود، دست كم نيم قرن طول مي كشد تا حفره هاي لايه ازن ترميم شود
نقش کلروفلئور کربن در تخریب لایه ازن
لایه ازن ناحیهای از فضاست که به عنوان محافظ طبیعی زمین در برابر اشعههای زیانبار خورشید قلمداد میشود. این لایه پرتو فرابنفش را پیش از آنکه به زمین برسد جذب میکند. بنابراین هر کاهش قابل ملاحظهای در مقدار لایه ازن تهدیدی برای حیات خواهد بود. پس از کشف لایه ازن توسط دکتر فلرمن ، علت پدید آمدن این حفره روشن نبود، تا اینکه دانشمندان به واکنشهای شیمیایی آلایندههای جوی مانند کلر با ازن مشکوک شدند. افزایش کلر در جو بطور عمده مربوط به مصرف و رها شدن کلروفلوئوروکربنها در فضاست. این ترکیبات فقط کلر ، فلوئور و کربن دارند و معمولا آنها را CFC مینامند.
ترکیبات مختلف CFC
ترکیبات CFC ، غیر سمی ، غیر آتشگیر و غیر فعال هستند و تراکم پذیری خوب ، آنها را برای استفاده در سرماسازها مناسب میسازد. بر اساس این ویژگی کاربردهای مهمی در زندگی زورمره دارند. چند ترکیب CFC از نظر تجاری حائز اهمیت هستند و برای سهولت ، عدد رمز آنها (مثل CFC_11 یا CFC_12) استفاده میشود.
- CFC_12 :
این ماده خالص است در 30- درجه سانتیگراد میجوشد و در دمای اتاق به صورت گاز است. تحت فشار به سهولت مایع میشود. از سال 1930 به عنوان سیال سرد کننده در یخچالها استفاده میشد و به این ترتیب جایگزین گازهای سمی آمونیاک و دیاکسید گوگرد گردید. با تبخیر CFC_12 مایع میتوان از آن برای ایجاد حباب در اسفنجهای پلاستیکی صلب استفاده کرد. این حبابهای ریز باعث میشود که این محصولات عایقهای گرمایی خوبی باشند. CFC_12 را بطور تجاری از واکنش تترا کلرید کربن با گاز فلوئورید هیدروژن تولید میکنند، که مقداری هم CFC_11 در این واکنش تولید میشود. - CFC_11 :
این ترکیب مایعی است که در دمای اتاق میجوشد. از این ترکیب برای پف کردن محصولات اسفنجی نرم نظیر بالش و تشک و صندلی اتومبیل استفاده میشود. همچنین برای ساختن محصولات اسفنجی صلب پلی اورتان که در عایقبندی یخچال و فریزر و عایقبندی ساختمانی کاربرد دارد. قبلا از CFC_11 و CFC_12 به عنوان پیشران قوطیهای افشانهای استفاده میشد که به علت نگرانی درباره لایه ازن ، این کاربرد در اواخر دهه 1970 در اکثر کشورهای صنعتی منسوخ شد. - CFC_113 :
این ترکیب به فرمول میباشد و نسبت به ترکیبات قبلی اثر آلاینده کمتری دارد. این ماده برای تمیز کردن باقیمانده گریس و چسب و لحیم از روی مدارهای الکترونیکی بکار میرفت. تبخیر حلال و انتشار آن در فضا در گذشته مجاز بود، امروزه بوسیله روشهای بازیابی و بازگردانی به میزان قابل توجهی کاهش یافته است.
فرایند نفوذ ترکیبات CFC به جو زمین
سه ترکیب CFC که به آنها اشاره شد به عنوان CFC های سخت معروفند. زیرا هیچ فرایند طبیعی بر آنها اثر نمیکند (مانند حل شدن در باران). این ترکیبات بعد از چند سال به استراتوسفر صعود میکنند و پس از چند دهه که بدون تغییر در آنجا ماندند به قسمت فوقانی استراتوسفر صعود کرده و در آنجا بوسیله (طول موج 210 ـ 200 نانومتر) بصورت نور شیمیایی تجزیه میشوند. از این راه اتمهای کلر آزاد میشوند. CFCها برای تجزیه نور شیمیایی عمدتا طول موجهای 220nm یا کمتر را لازم دارند.
برای این کار باید به استراتوسفر میانی صعود کند. زیرا به ارتفاعات پایینتر چندان نفوذ نمیکنند. از آنجا که حرکت قائم در استراتوسفر کند است، طول عمر CFCها در جو زیاد است. بطور متوسط برای مولکولهای CFC-12 مدت 60 سال و برای مولکولهای CFC_12 مدت 105 سال است. CFC_11 نسبت به CFC_12 در ارتفاعات پائینتری بطور نور شیمیایی تجزیه میشود. از این رو بیشتر میتواند ازن را در ارتفاعات پایینتر استرتراسفر ، در جایی که ازن بیشترین غلظت را دارد تخریب کند. در حال حاضر CFC_11 و CFC_12 عامل اصلی ایجاد حفره در لایه ازن بشمار میروند.
دیگر ترکیبات کلردار آلاینده جوی
ترکیب کلردار دیگری که در تروپسفر حذف نمیشود، تتراکلرید کربن است که آن هم بطور نور شیمیایی در استراتوسفر تجزیه میشود. تتراکلرید کربن به عنوان حلال و همچنین حد واسط برای ساخت CFC_11 و CFC_12 بکار میرود. نوع متفاوتی از ترکیبات متیل کلروفرم است که به مقدار زیاد تولید و در تمیز کردن فلزات بکار میرود. مقدار زیادی از آن در فضا منتشر میشود. اگرچه مقداری از آن در تروپسفر حذف میشود، اما مقدار کافی از آن برای به استراتوسفر دوام میآورد و بطور موثر به تهی شدن لایه ازن کمک میکند.
مواد جایگزین CFCها
CFCهای سخت یعنی آنهایی که هیدروژن ندارند، راهی برای حذف آنها از تروپوسفر وجود ندارد. یعنی در آب حل نمیشوند، با باران شسته نمیشوند، و بوسیله نور مرئی یا تجزیه نمیشود. ترکیبات جایگزین CFCها ، دارای اتمهای هیدروژن متصل به کربن هستند و HCFC (هیدروفلوئوروکربنها) یا CFC نرم نام دارند. زیرا در تروپوسفر مسیرهایی برای فروپاشی آنها وجود دارد.
یکی از این مواد است که نامیده میشود و در تولید اسفنج پلی اورتان و استفاده در یخچال جایگزین مناسبی برای CFC_11 میباشد. همچنین هم اکنون در یخچالها و دستگاههای تهویه خانگی مورد استفاده قرار میگیرد. اما ایدهآلترین جایگزین برای CFCها ترکیباتی هستند که کاملا عاری از کلر باشند و خطری برای ازن ایجاد نکنند. امروزه بیشترین توجه معطوف HFC (هیدروفلوروکربنها) است، که جانشین بسیار مناسبی برای CFCها و HCFCها هستند.
تراکم گازهاي گلخانه اي در جو زمين به حد بي سابقه اي رسيده است
| | |
| سازمان جهاني هواشناسي (WMO) روز سه شنبه اعلام کرد که ميزان تراکم گازهاي آلاينده موسوم به "گلخانه اي" در جو زمين در سال ۲۰۰۴ به بيشترين حد خود رسيده است. به گزارش "شانا" به نقل از خبرگزاري فرانسه از ژنو، سازمان جهاني هواشناسي در اولين گزارش ساليانه خود اعلام کرد که ميزان تراکم گاز "دي اکسيد کربن" در جو زمين در سال 2004 نسبت به سال پيش از آن 47/0 درصد (چهل و هفت صدم درصد) افزايش يافته است. گاز دي اکسيد کربن 62 درصد گازهاي آلاينده موجود در جو زمين را تشکيل مي دهد. اين سازمان خاطرنشان کرد که ميزان تراکم گاز دي اکسيد کربن در جو زمين نسبت به سال 1750، پيش از انقلاب صنعتي، 35 درصد افزايش نشان مي دهد. سازمان جهاني هواشناسي همچنين اعلام کرد که روند افزايش گاز دي اکسيد کربن در جو زمين بطور مداوم در حال افزايش است و هيچ نشانه اي از يکنواختي در اين روند به چشم نمي خورد. لن باري ، رييس بخش محيط زيست سازمان جهاني هواشناسي، به خبرنگاران گفت: با توجه به اينکه طول دوره ماندگاري گاز دي اکسيد کربن در جو زمين بسته به نوع محاسبه آن 50 تا 200 سال است ، بديهي است که براي مدتي بسيار طولاني با اين مشکل روبه رو خواهيم بود. وي خاطرنشان کرد: اگر به عنوان مثال همين امروز انتشار گاز دي اکسيد کربن در جو زمين را متوقف سازيم، 50 تا يکصد سال ديگر شاهد بروز نشانه هايي از بازگشت وضعيت جو زمين به دوره پيش از صنعتي شدن خواهيم بود. در گزارش سازمان جهاني هواشناسي خاطرنشان شده است که ميزان تراکم گاز "متان" در جو زمين که در 250 سال گذشته 155 درصد افزايش يافته، در سال 2004 وضعيت ثابتي داشته است. گاز متان حدود 20 درصد از آلاينده هاي جو زمين را تشکيل مي دهد . تراکم آلاينده "اکسيد نيترو" نيز که شش درصد گازهاي گلخانه اي را تشکيل مي دهد ، در سال 2004 به ميزان 22/0 درصد (بيست و دو صدم درصد) افزايش داشته است. تراکم اين آلاينده در جو زمين از سال 1750 تا کنون 18 درصد افزايش يافته است. انتشار گازهاي گلخانه اي ناشي از مصرف سوخت هاي فسيلي يکي از دلايل اصلي پديده گرم شدن زمين و تغييرات آب وهوايي قلمداد مي شود. |
آگاهسازي مصرفكنندگان دربرابر كالاهاي مخرب لايه ازن نياز به عزم ملي دارد
دفتر برنامه ملي براي حذف گازهاي فريون سازمان حفاظت محيط زيست، با تنظيم گزارشي اعلام كرد، افزايش آگاهي مصرفكنندگان در برابر كالاهاي مخرب لايه ازن، نياز به عزم ملي دارد.
به گزارش روز چهارشنبه خبرنگار حوزه محيط زيست ايرنا، در ايران به دليل محدوديت اطلاع رساني عمومي در اين رابطه هنوز يك عزم ملي براي ايفاي نقش مصرفكنندگان در اين رابطه ايجاد نشده است.
در اين گزارش، ضرورت پرداختن رسانههاي عمومي به صورت يك دستور كار و رسانههاي خصوصي به صورت داوطلبانه و افتخاري به اين موضوع مورد تاكيد قرار گرفته است.
دفتر برنامه ملي براي حذف گازهاي فريون حفاظت محيط زيست به صنايع مرتبط با كاربرد مواد مخرب لايه ازن اشاره داشته، ميافزايد، تبديل تكنولوژي فرآيند ميتواند مردم را به استفاده از محصولات "دوستدار ازن" تشويق كرده و مصرفكنندگان را به اتخاذ تصميم صحيح رهنمون سازد.
در گزارش اين دفتر همچنين به روشهاي كشورهاي پيشرفته در اين خصوص اشاره شده و آمده است: از زماني كه كشورهاي پيشرفته صنعتي غرب به خطرات گازهاي فريون پي بردند، دولتهاي اين كشورها مردم را به همكاري افتخاري در اين رابطه فراخواندند.
رسانههاي اين كشورها با توليد و پخش برنامههاي اطلاع رساني و آموزشي مردم را از خطرات مصرف محصولاتي كه با استفاده از اين مواد توليد ميشوند و يا محصولاتي كه حاوي اين مواد هستند و مردم با استفاده متناوب از آنها لايه ازن را در معرض خطر قرار ميدهند، آگاه كردند.
در ادامه اين گزارش آمده است، به دنبال پخش اين برنامهها كه به ترتيب اولويت در كشورهاي آمريكا، كانادا، استراليا و آلمان از بهترين كيفيت محتوايي برخوردار بودند و بيشترين زمان پخش را در اختيار داشتند، بسياري از مردم اين كشورها بيآنكه قانوني وجود داشته باشد، هنگام خريد به برچسب هاي "دوستدار ازن" روي كالاها دقت ميكردند.
بر اساس اين فرهنگ تازه رشد يافته، مصرفكنندگان كالاهايي مثل انواع اسپريها به هنگام خريد اين محصولات به برچسب آن توجه كرده و محصولاتي با برچسب "دوستانه با ازن" انتخاب ميشد.
با ايجاد برنامههاي آموزشي و فرهنگياين حركت بهصورتي فرهنگي داوطلبانه از سوي مردم در خواهد آمد و آنها خود به سمت موادي كه تاثير منفي بر محيط زيست و لايه ازن نداشته باشد، حركت ميكنند.
همچنين، اين امر باعث ميشود، در صورتي كه حتي عوامل قانوني قوي براي اجراي آن وجود نداشته باشد، صنايع، خود به سمت توليد محصولات سازگار با محيط زيست و حذف گازهاي فريون دار و استفاده از مواد جايگزين حركت كنند.
كلروفلروكربنها تا سال ۲۰۱۰ميلادي ازچرخه مصرف حذف ميشوند
دفتر حفاظت از لايه ازن سازمان حفاظت محيط زيست، در گزارشي اعلام كرد، حذف "كلروفلروكربنها" (گازهاي مخرب لايه ازن)براي اجراي برنامه ملي حذف اين مواد تا سال ۲۰۱۰ميلادي در كشور در مرحله اجرايي قرار گرفته و انجام ميشود.
به گزارش روز چهارشنبه خبرنگار حوزه محيط زيست ايرنا، بر اساس اين برنامه تا اين سال، ۱۷۰۰تن از مواد مذكور به علاوه موادي كه عمدتا شامل بخش تبريد، اسفنج و حلالهاي مخرب لايه ازن است از چرخه مصرف حذف ميشود.
بر اساس اين گزارش، تدوين كنوانسيون وين، براي حفاظت از لايه ازن و بدنبال آن، پيمان نامه پروتكل مونترال در خصوص مواد مخرب (كاهنده) لايه ازن نقطه آغازي بر گسترش همكاريهاي بينالمللي در سطح جهان، براي حفاظت از لايه ازن است.
در اين گزارش آمده است،هماهنگي و تسهيل اجراي پروژههاي حذف مصرف مواد مخرب لايه ازن با توجه به سياستهاي ملي و بينالمللي از اهداف تشكيل دفتر ارتقاي قابليت و ظرفيتهاي دولت ايران، به منظور اجراي موفق پروتكل مونترال است.
اين گزارش ميافزايد، تسهيل روند انتقال فناوري نوين در زمينه جايگزين هاي مواد مخرب لايه ازن به كشور و ارزيابي و تحليل دورهاي تطابق كاربرد تكنولوژيهاي جايگزين با شرايط خاص صنايع كشور بر اين اساس انجام ميشود.
اين گزارش ادامه ميدهد،جمعآوري و تحليل آمار و اطلاعات مربوط به مصرف مواد مخرب لايه ازن در كشور و گزارش ساليانه آن به دبيرخانه صندوق كمكهاي چند جانبه پروتكل مونترال و دبيرخانه ازن، بر اين اساس صورت ميگيرد.
همچنين، نظارت بر فعاليتهاي مربوط به حذف مصرف مواد مخرب ازن با توجه به سياستهاي ملي و بينالمللي از سوي اين دفتر انجام ميشود.
دفتر ازن به منظور ايجاد يك نظام حقوقي و قانوني به عنوان پشتوانه اقدامها و فعاليتهاي اجرايي در زمينه تحقق برنامهها و پايداري اهداف پروتكل مونترال در كشور، فعالتيهايي را انجام داده است.
در اين گزارش با اشاره به بخشي از اين فعاليتها آمده است، ممنوعيت واردات كمپرسورهاي ۱/۳تا ۱/۸اسب بخار، كاهش سود بازرگاني كمپرسورهاي سازگار با لايه ازن، عدم دريافت عوارض گمركي تجهيزات از كارخانههاي مشمول طرح، از جمله اين اقدامها است.
اين گزارش ميافزايد، تدوين و ابلاغ فرمهاي مخصوص واردات و صادرات مواد مخرب لايه ازن و كالاهاي حاوي اين مواد جهت ثبت و كنترل بهتر واردات اين مواد به منظور پايش واردات صورت گرفته است .
اين گزارش ادامه ميدهد، اجراي سيستم كدگذاري مواد مخرب لايه ازن در مرحله آزمايشي و ممنوعيت احداث كارخانههاي جديد مبتني بر استفاده از مواد مخرب لايه ازن، از برنامههايي ميباشد، كه انجام شده است.
بر اين اساس، انتظار ميرود، تا پايان دوره مذكور استقرار و اجراي سيستم صدور مجوز و تعرفههاي گمركي در كشور محقق شود.
لايه ازن در هلند سوراخ شد
هواي بسيار سرد اروپا و وجود سرماي شديد در طبقه فوقاني جو اين قاره، حفرهاي کوچک در لايه ازن واقع در کشور هلند ايجاد کرده است.
به گزارش مهر، بنا بر اعلام سازمان هواشناسي هلند، اين حفره چند روز برفراز جو اين کشور باقي خواهد ماند. اين حفره با حفره بزرگي که روي لايه ازون قطب جنوب به وجود آمده و براي چندين ماه روي آن باقي مانده است، فرق دارد.
سازمان هواشناسي هلند درجه 8/86 - سلسيوس را براي اين کشور برآورد كرده است.
هواي بسيار سرد تعادل شيميايي جو زمين را بر هم زده و اين حفره را به وجود آورده است. چنانچه ابرهايي که در لايههاي پاييني جو قرار گرفتهاند، اجازه دهند، ابرهاي متعلق به طبقه فوقاني جو قطب بر فراز هلند پديدار ميشوند. اين پديده به ندرت در اين کشور به وقوع ميپيوندد.
خداوندا ، به من شهامتي عطا فرما تا آنچه را كه نمي توانم تغيير دهم ، بپذيرم .
تواني عطا فرما تا آنچه را كه مي توانم ، تغيير دهم .
و خردي عطا فرما كه تفاوت بين اين دو را درك نمايم .
Z هر اقدام بزرگي ابتدا محال به نظر مي رسد.
Z هر روز كمي بيشتر از آنچه فكر مي كني ميتواني انجام دهي .
Z آرمان هاي بزرگ همت هاي بلند مي طلبد .
Z غرور و نخوت شن هاي چسبنده در مسير موفقيت هستند .
Z برنامه ريزي تلف كردن وقت نيست بلكه سرمايه گذاري در وقت است.
Z موفقيت هاي بزرگ تنها در صورتي نصيب انسان مي شود كه از شروع هاي كوچك راضي باشد .
Z اشتباه را تصحيح نكردن خود اشتباه ديگري است.
Z اگر مي خواهي ياد بگيري كوه ها را جابه جا كني اول بايد ياد بگيري كه ذرات را جابه جا كني .
Z عادتها در آغاز همچون رشته اي نازك و نامرئي هستند اما هر بار كه عملي را تكرار مي كنيم ، رشته اي بر رشته ي قبلي اضافه مي شود تا سر انجام مانند طنابي ضخيم و چاره ناپذير بر دست وپاي افكار و اعمال مامي پيچد .
Z منتظر شرايط خارق العاده نباش تا اقدامات مفيد انجام دهي سعي كن از موقعيت هاي معمولي بهره بگيري !
Z محال از طرز فكر ما به وجود مي آيد .
Z انسان بزرگ بر خودش سخت مي گيرد و انسان كوچك به ديگران سعي كن از اولي باشي!
Z براي آدم هاي مصمم و جدي هميشه وقت و فرصت فراهم است.
Z دشواريها بي دوامند اما سخت كوشها دوام مي آورند .
Z يك تمبر پستي موفقيتش را تضمين مي كند چون اين توانايي را دارد كه تا رسيدن به هدف به چيزي بچسبد .
Z اين صحيح نيست كه تو در زندگي هر روز نقشه ات را عوض كني .
Z خوشبخت كسي است كه به يكي از اين دو چيز دسترسي دارد يا كتابهاي خوب يا دوستاني كه اهل كتاب باشند.
Z به يادگيري ادامه بده از موفقيت ها ياد بگير بنابراين آنها را تكرار كن از شكست ها بياموز بنابراين هرگز يك اشتباه را دوبار مرتكب نشو!
Z اگر صخره در مسير رود نبود ، رود هيچ آوازي از خود سر نمي داد .
Z حسادت هيچ چيز را از بين نمي برد مگر قلب فرد را .
Z اميد در زندگاني بشر آنقدر اهميت دارد كه بال براي پرندگان .
Z تجربه ، معلم سختگيري است اول امتحان مي كند بعد درس مي دهد .
Z فردا وقتيست كه تنبل ها كار خواهند كرد !
Z سعادت آن است كه انسان دنيا را همانطور كه آرزو مي كند ببيند .
Z كسي كه به خود اطمينان دارد به تعريف كسي احتياج ندارد . (گوستاولوبون )
Z بهترين دوست را دانايان دانيد و بدترين دوست را طعنه زنان . ( انوشيروان عادل )
Z شريفترين دل هادلي است كه انديشه ي آزار انسان ها در آن نباشد .(زرتشت )
Z تجربه ميوه اي است كه آن را نمي چينند مگرپس از گنديدن.(ارسطو )
Z اگر به دنبال موفقيت نروي خودش به دنبال تو نخواهد آمد .(ماروا كلينز )
Z اميد سرابي است كه اگر ناپديد شود همه از تشنگي خواهيم مرد .(حجازي )
Z اگر سخن چون نقره است ، خاموشي چون زر پر بهاست .(لقمان حكيم )
Z يك غم به تنهايي براي نابودي هزاران نشاط كافي است . (ژول ورن )
Z اگر مي داني پايداري كن و اگر نمي داني بگو نمي دانم .(كنفوسيوس )
Z روسي : اسبهاي اميد با يورتمه مي روند ولي اسبهاي تجربه آهسته گام بر مي دارند !
Z انگليسي : اگر ابر نبود قدر آفتاب معلوم نبود !
Z بلغاري : آْدم تميز خيلي آسانتر كثيف ميشه !
Z يوناني : آتش را نمي توان با آتش خاموش كرد !
Z سخن گفتن يك نوع احتياج است اما گوش دادن هنر است . (گوته )
Z چيز خوب و بد وجود ندارد انديشيدن آن را خوب يا بد مي كند . (كريستوفر مارلو )
Z بدترين الفاظ اينها هستند : نمي توانم ، نمي دانم و نمي شنود . (ناپلئون بناپارت )
Z كسي كه براي محبت حدودي قائل مي شود اصلاً معناي محبت را نفهميده است . ( پوشكين )
Z انسان مانند رودخانه است هرچه عميق تر باشد آرامتر و متواضع تر است .( منتسكيو )
Z به جاي آنكه به تاريكي لعنت بفرستي يك شمع روشن كن . (كنفوسيوس )
هر گاه خواستي دوستي را بر گزيني او را بياز ماي كه به چه اندازه حرمت نگهدار خداست و به چه اندازه از خدا شرم دارد ؟ اگر به حرمت و شرم الهي آگاه بود با او همنشين باش در غير اين صورت او را رها كن زيرا تو براي او مهمتر از خدا نيستي . (وصيت نامه ي امام علي ،ع، )
زماني كه عاشق شدي و به كسي عشق ورزيدي اگر اين عشق را كتمان كني و عفت ورزي و در اين را بميري همانا تو شهيدي (ائمه ي اطهار )
هرگز از تاخير اجابت دعا نا اميد نباش زيرا بجخشش الهي به اندازه ي نيت است گه در اجابت دعا تاخير مي شود تا پاداش در خواست كننده بيشتر و جزاي آرزومند كامل تر باشد .گاهي درخواست مي كني اما پاسخ داده نمي شود زيرا بهتر از آنچه خواستي به زودي يا در وقت مشخص به تو خواهد بخشيد يا به جهت اعطاي بهتر از آنچه خواستي دعا به اجابت نمي رسد . زيرا چه بسا خواسته هايي داري كه اگر داده شوند مايه ي هلاكت دين تو خواهد بود. (وصيت نامه ي امام علي ،ع، )
مراقب افكارت باش كه گفتارت مي شوند ، مرافب گفتارت باش كه رفتارت مي شوند ، مراقب رفتارت باش كه شخصيتت مي شوند ، مراقب شخصيتت باش كه سر نوشتت مي شود .(امام علي ،ع، )