کامپیوتر و اینترنت
درباره بیل گیتس چه می دانید ؟
ویلیام هنری گیتس سوم مشهور به بیل گیتس (Bill Gates ) رئیس و موسس شركت مایكروسافت . درحال حاضر مایكروسافت با بیش از چهل هزار كارمند در شصت كشور جهان و با درآمد خالص 3/ 25 میلیارد دلار در پایان سال مالی 2001 یكی از موفق ترین شركتهای ایالات متحده آمریكا و یكی از راهبران صنعت كامپیوتر بوده است .بیل گیتس در 28 اكتبر سال 1955 در یك خانواده متوسط در شهر سیاتل آمریكا متولد شد پدر بیل ، ویلیام هنری گیتس دوم وكیل دادگستری و یكی از سرشناسان شهر سیاتل است و مادر او آموزگار مدرسه و یكی از اعضا هیئت مدیره United Way International بود كه در امور خیریه نیز فعالیت داشت بیل گیتس در این خانواده و در كنار دو خواهر خود رشد كرد گیتس در كودكی بیشتر وقت خود را در كنار مادر بزرگ خود گذراند و از او تاثیر بسیار گرفت او از همان دوران كودكی خود روحیه رقابت طلبی خود را نشان داد و سعی می كرد تا در هر زمینه ای از دوستان خود پیش باشد . گیتس تحصیلات خود را در مدرسه عمومی Lakeside پشت سر گذاشت و در آنجا بود كه با كامپیوتر آشنا شد . در آغاز یكی از سالهای تحصیلی مسئولان مدرسه Lakeside تصمیم گرفتند با كمك خانواده دانش آموزان یك ترمینال كامپیوتر اجاره كنند و در اختیار دانش آموزان قرار بدهند . در این هنگام بیل گیتس با كامپیوتر آشنا شد و به سرعت در استفاده از آن مهارت كسب كرد و در سیزده سالگی اولین نرم افزار خود را كه یك بازی ساده بود نوشت . گیتس به همراه دوست خود پل آلن( Paul Allen ) كه دو سال از گیتس بزرگتر بود و در زمینه سخ افزاركامپیوتر هم مهارت داشت ، بیشتر وقت خود را به برنامه نویسی در اطاق كامپیوتر Lakeside میگذراند
گیتس درسال 1973 وارد دانشگاه هاروارد شد و در آنجا با استیو بالمر(Steve Ballmer ) كه در حال حاضر رئیس قسمت اداری مایكروسافت است آشنا شد گیتس زمانی كه در هاروارد بود یك نسخه از زبان BASIC را طراحی كرد بیل گیتس در سال 1975 به همراه دوست دوران كودكی خود پل آلن شركت كوچكی بنام Microsoft را شعار "درهرخانه یك كامپیوتر ایجاد كرد مایكروسافت انواع زبانهای برنامه سازی را برای كامپیوترهای مختلف تولید میكرد . در آن زمان مایكروسافت فقط 40 كارمند داشت كه شبانه روز بشدت كار میكردند و كل فروش آن فقط 4 / 2 میلیون دلار در سال بود درسال 1980 شركت IBM برای اینكه از بازار كامپیوترهای شخصی عقب نماند تصمیم گرفت تا كامپیوتر خود را كه PC نام گرفت و كامپیوترهای امروزی نیز مبتنی بر آن هستند ، بسازد و وارد بازار كند IBM تصمیم گرفت تا كار نرم افزار آن را به عهده شركت دیگری بگذارد این بود كه شاهین خوشبختی بر دوش مایكروسافت نشست و IBM قراردادی با شركت كوچك مایكروسافت بست تا نرم افزارهای سازگار با كامپیوترهای شخصی IBM تولید كند كامپیوترهای جدید IBM از پردازنده های 16 بیتی 8088 شركت اینتل استفاده میكرد . بنابراین مایكروسافت برای فروش زبانهای برنامه سازی خود به یك سیستم عامل 16 بیتی نیاز داشت در آن زمان شخصی بنام تیم پاترسون در كارگاه خانه خود یك كامپیوتر 16 بیتی كوچك ساخته بود و برای آن یك سیستم عامل ساده 16 بیتی نوشت كه نام DOS 86 را برای آن انتخاب كرده بود بیل گیتس كلیه حقوق سیستم عامل DOS 86 را با قیمت 75 هزار دلار بدست آورد بیل گیتس و پل آلن سیستم DOS 86 را متناسب با كامپیوتر های شخصی IBM تغییر دادند و امكانات بیشتری را به آن افزودند و از آن یك سیستم عامل قوی 16 بیتی ساختند . مایكروسافت این سیستم عامل را MS DOS نامید MS DOS بر روی كامپیوترهای شخصی IBM جای گرفتند و IBMدرصدی از فروش كامپیوترهای PC خود را برای استفاده ازMS DOS به مایكروسافت می پرداخت و رفته رفته امپراتوری آقای بیل گیتس بر روی MS DOS بنیان نهاده شد بعدها مایكروسافت با تولید سیستم عامل گرافیكی Windows و محصولات موفق دیگر گامهای بزرگتری بسوی موفقیت برداشت طبق آخرین آمار بیش از 95 درصد از دارندگان كامپیوترهای شخصی درسراسر جهان از محصولات مختلف مایكروسافت استفاده میكنند. درحال حاضر بیل گیتس با بیش از 50 میلیارد دلار ثروتمندترین مرد دنیا شناخته شده است او این مقام را چندین سال است كه حفظ كرده یكی از دلایل موفقیت مایكروسافت به گفته خود گیتس استخدام افراد با هوش در این شركت است گیتس زمانی كه فقط 19 سال داشت مایكروسافت را مدیریت میكرد او بقدری كار میكرد كه حتی گاهی چند روز محل كار خود را ترك نمی كرد و به همراه كارمندان خود بسختی برروی پروژه های مختلف و سفارش مشتریان كارمیكرد . گیتس درسال 1994 با ملیندا فرنج گیتس ازدواج كرد كه حاصل آن یك دختر ( متولد سال 1996 ) و یك پسر (متولد سال 1999 ) بوده است بیل گیتس راه مادر خود را ادامه داد و بهمراه همسر خود چندین موسسه خیریه در سراسر دنیا تاسیس كرد هم اكنون بیل گیتس همراه همسر و فرزندان خود در شهر سیاتل ساكن است .
سه شنبه 13/9/1386 - 12:52
کامپیوتر و اینترنت
فرض كنید كه ما متنی را روی كاغذ داریم و میخواهیم آن را وارد رایانه كنیم. اولین روشی كه به ذهن میرسد این است كه متن را به تایپیست بدهیم تا با كامپیوتر تایپ كند. اما آیا میشود عین همان متن را وارد رایانه بكنیم تا نیازی به تایپ نباشد؟البته دستگاه «اسكنر» میتواند تصویری از آن متن را وارد رایانه كند، تا اینجا بخشی از مشكل ما حل شده است. اما رایانه كه نه عقلی دارد و نه «زبان» میفهمد، نمیتواند حروف و كلمات را از هم تشخیص دهد.مثلاً اگر از كامپیوتر بخواهیم به ما بگوید كه در متن اسكنشده كلمة «علی» چند بار آمده است، بیآنكه شرمنده شود، میگوید نمیتوانم تشخیص بدهم! در واقع این «تصویر دیجیتالشده» باید به «تصویر قابل پردازش» تبدیل شود. موضوع اصلی OCR همین است.
OCR سرنام اصطلاحی است كه صورت كامل آن در واژهنامههای انگلیسی به دو صورت آمده است:
1. Optical Character Recognition
2. Optical Character Reader
انواع OCR
در زبانهای دیگر، به ویژه زبانهایی كه با حروف لاتینی نوشته میشوند، سالهاست كه از OCR استفاده میشود. اما در ایران تازه دو سه سالی است كه به فكر استفاده از OCR در زبان فارسی افتادهایم.
و اما OCR چند نوع است: یا تایپی است یا دستنویس. یعنی یا باید یك متن قبلاً تایپ شده را (مثل كتابها و روزنامههای چندین سال قبل، یا حتی متنی را كه فایل تایپی آن موجود نیست و فقط پرینت آن را داریم) وارد رایانه كنیم، یا متن دستنویس را.متنهای دستنویس هم به دو صورت «گسسته» و «پیوسته» وجود دارند: متن «دستنویس پیوسته» مثل همان چیزهایی است كه ما هرازگاهی كه دلمان تنگ میشود روی كاغذ مینویسیم، یا یك نامه، یا یك قطعه شعر و ... اما متن «دستنویس گسسته» همان نوشتههایی است كه حروف آن جدا از هم و به صورت گسسته نوشته شدهاند، مثل نام و نامخانوادگی كه در فرمهای آزمون ثبتنام، به صورت هر حرف داخل یك كادر، نوشته میشوند.
طراحی OCR گسستة فارسی تقریباً در مراحل پایانی كار قرار دارد ولی، OCR پیوسته ظاهراً سالهای زیادی كار میبرد.
فارسی ما و مشكلات آن
قبل از اینكه به مراحل دیگر OCR بپردازیم، لازم است اندكی هم به مشكلات خط فارسی ــ یا در واقع ویژگیهای این خط ــ بپردازیم. اول اینكه ما در فارسی حروف را به صورت چسبیده و پیوسته مینویسیم و این كار برای تشخیص حرف به حرف نوشته از سوی رایانه (كه قرار است در مراحل بعدی آن را تایپ كند) بسیار مشكل است. تصور كنید كه همین كلمه ساده «است» را به حالتهای مختلف میشود نوشت: یكی برای «س» دندانه میگذارد، یكی نمیگذارد، یكی آن را میكشد و یكی نمیكشد و... حالا اگر همین صورتهای مختلف «س» به «ت» هم بچسبند، تشخیص حروف برای ما انسانها هم سخت میشود، چه رسد به رایانه.
شباهت حروف
مشكل دیگر خط ما این است كه حرفهای فارسی بسیار به هم شبیهاند. مثلاً در نظر بگیرید كه تفاوت «ر» با «ز» با «ذ» یا «ب» با «ت» تنها در یك نقطه است، و چون نقطه جزء بسیار كوچكی است، اگر یك خط یا حتی یك لك كوچك روی كاغذ بیفتد، تشخیص حروف از هم بسیار دشوار میشود و دردسر جدی برای بازشناسی حروف توسط رایانه ایجاد میكند. اینها تازه مشكلات خط فارسی است. دربارة اعداد فارسی هم این مشكل وجود دارد: صفر ما یك نقطه كوچك است كه میتواند رایانه را به اشتباه بیندازد؛ اعداد 4، 3، 2، 1 هم بسیار به هم شبیه هستند و تنها تفاوتشان یك دندانه كوچك است.
به دلایل گفته شده OCR درمرحلة كنونی در كشور ما مربوط به «دستنویسهای گسسته» یا متنهای تایپی پیوسته است، و تا بازشناسی متنهای دستنویس پیوسته توسط كامپیوتر راه زیادی در پیش است، چون در دستنویسهای گسسته، اگرچه حروف به هم شباهت دارند، حداقل جداجدا نوشته شدهاند. در متنهای پیوسته تایپی هم مشكل كشیده شدن یك حرف یا شكسته نوشته شدن حروف را نداریم. در حال حاضر هم نرمافزارهایی وجود دارد كه متن دستنویس پیوسته را تبدیل به حروف جدا ازهم و گسسته میكنند، ولی ضریب خطای این نرمافزارها زیاد است و به شكل صنعتی درنیامدهاند.
بازشناسی حروف و الگو
تا اینجا گفتیم تصویر صفحهای كه در آن حروف به طور جداجدا (هر حرف داخل یك كادر) نوشته شده است، به وسیلة اسكن وارد رایانه میشود. مرحلة بعدی این است كه حروف بازشناسی شوند، یعنی مكان آنها از دیگر خطوط (مثل خطوط كادری كه داخل آن نوشته شده) بازشناسی شود، و اگر متن پیوسته تایپی است، حروف جدا شوند و زواید تصویر حذف شود. مثلاً اگر دانشآموزی «س» را به گونهای نوشت كه بیرون از كادر بود، به رایانه بفهمانیم كه بیدقتی شده است او باید همان حرف داخل كادر را بخواند.
در مرحلة بعدی كه «بازشناسی الگو» نام دارد، با تعدادی شرط میشود فهمید كه مثلاً حرفی «الف» است یا نه، و رایانه تشخیص میدهد كه حرف «پ» است یا «ب». برای این تشخیص لازم است كه تصویر حرف «الف» با الفهای نمونه ــ كه قبلاً به رایانه داده شده است ــ منطبق شود. الفبای نمونه قبلاً از روی یك مجموعه بزرگ آموزشی تهیه شده و ویژگیهای مشترك از آن استخراج شده است. اما از آنجا كه تنوع صورتها نوشتاری یك حرف به صورت دستنویس بسیار زیاد است، مدلی آماری استخراج میشود كه در آن شباهت ویژگیهای استخراج شدة قبلی با نمونه ورودی به رایانه بررسی میشود. در اینجا «بازشناسی الگو» با روشهای آماری انجام میشود كه روش معمول در سیستمهای OCR است.
اگر فكر میكنید كه كار تمام شده است در اشتباهید، چون تازه میرسیم به دنبالة حروف. مثلاً اگر كسی همان حرف «س» را با دنباله بنویسد، رایانه باید تشخیص دهد كه این حرف فقط «س» است، یا مثلاً «ی» هم به آن چسبیده است.
مدلسازی یا پردازش زبانی
مرحله بعدی «مدلسازی زبانی» یا «پردازش زبانی» نام دارد. حروف به هم چسبیده، كه كلمه را درست میكنند، باید معنیدار یا شناختهشده باشند. در این مرحله بررسی میشود كه چه كلماتی در زبان وجود دارد؟ چه تركیبهایی از كلمات مجاز است؟ و... البته در مراحل پیشرفتهتر، مدلسازی گرامری (دستور زبان) و مدلسازی معنایی هم وجود دارد كه تشخیص میدهد جمله از لحاظ دستوری و معنایی درست است یا بیمفهوم است. اما در OCR گسسته ــ كه بیشتر برای ثبتنام استفاده شده ــ شباهت یك كلمه به نام، نام خانوادگی، شهر و ... كافی است.
برای تشخیص تركیبهای مجاز یك كلمه یا معنیدار بودن یك كلمه نیز به تهیة بانكهای اطلاعاتی (Data base) نیاز داریم. در این بانكها مثلاً تمام نامهای كوچك و بزرگ ایرانیان قبلاً جمعآوری شده است و هنگام تطبیق یك كلمه با آن مشخص میشود كه رایانه حروف آن را دست تشخیص داده یا نه. بنابراین نقش این بانك اطلاعاتی بسیار مهم است، چون اگر نامی در آن ثبت نشده باشد، كلمهای كه آن نام را شامل شود، به طور خودكار از برنامه OCR حذف میشود یا پیغام میآید كه: «این كلمه اشتباه است» در صورتی كه ممكن است مثلاً نام «هشام» در بین نامهای ایرانی وجود داشته باشد، ولی قبلاً در بانك اطلاعاتی ثبت نشده باشد.
بانكهای ما و دیگران
مهندس «رزازی» دربارة مشكل بانكهای اطلاعاتی در زبان فارسی میگوید: «در دنیا برای توسعة OCR و ارزیابی آن، بانكهای اطلاعاتی استاندارد ساخته شده است كه در آنها همة كلمات وجود دارند، یعنی بانك هم مشكل دیجیتال كلمه را دارد، و هم تصویرش را. اما برای زبان فارسی، این بانكهای اطلاعاتی چه برای ارزیابی و چه برای توسعه، استاندارد شده نیست. در واقع هر كسی برای خودش یك بانك اطلاعاتی میسازد، و این نمونههای متفاوت مشكلاتی را ایجاد میكند. مثلاً برای ثبتنام دانشآموزانی كه در آزمون مدارس تیزهوشان شركت كرده بودند، یك بانك اطلاعاتی حاوی نامهای فارسی، از روی اطلاعات فرمهای سالهای قبل، تهیه شد كه از روی آن كلماتی كه خیلی شبیه به نامهای فارسی بودند تشخیص داده میشد. مثلاً اگر رایانه كلمهای را «مصیبت» تشخیص داد، براساس بانك اطلاعاتی معلوم میشود كه «مصیب» بوده است كه یك نام ایرانی است.
علی، ولی، قلی ... و سیب
نكتة دیگر این است كه یك بانك اطلاعاتی باید شامل تعدادی كلمات خام باشد، بلكه «بسامد» آن واژگان، یعنی میزان استعمال و تكرار كلمات در زبان و مشخصات آماری آنها هم باید ثبت شده باشد، والا كارایی زیادی ندارد. مثلاً «علی» نامی است كه شباهت زیادی به «ولی» و «قلی» دارد. كارهای آماری در بانك اطلاعاتی باید طوری انجام شده باشد كه تعداد «علی» بیشتر باشد، تا و بعد نوبت «ولی» و «قلی» برسد، چون درصد بسامدی «علی» به لحاظ آماری و كاربرد در میان نامهای بیشتر است.
در OCR فارسی گسسته، اگر فقط مربوط به نامها و نامخانوادگی باشد، كار سادهتر است از حالتی كه در OCR پیوسته وجود دارد. چون در OCR پیوسته هر كلمهای ممكن است وجود داشته باشد مثل «سیب»، اما در بانك اطلاعاتی نامها همه میدانیم كه سیب نام یك شخص نیست بلكه نام یك میوه است! بنابراین در OCR همواره سعی میشود كه درصد خطا كاهش یابد، تا كلمات در حد ممكن درست تشخیص داده شوند. اگرچه طراحان هنوز به صددرصد صحت نرسیدهاند، ولی نگران نتایج آزمون خود نباشید، چون تمامی اطلاعات مربوط به شما چندین بار كنترل میشوند و از سازوكار reject (یا مردودی) در رایانه هم استفاده میشود. در این روش اگر رایانه نتوانست كلمهای را تشخیص دهد، میفهمد كه نفهمیده است و در خروجیاش میآورد كه: «من این كلمه را نفهمیدهام» و كار به سیستم دستی میرود و در آنجا تصحیح میشود. این فرایند در پست خیلی كارایی دارد. در هر جای دنیا كه تفكیك نامهها و دیگر مرسولات پستی به وسیلة OCR انجام میشود، بعضی از نامهها در سیستم كامپیوتری وارد سازوكار «مردودی» میشوند و به طور دستی مورد بررسی مجدد قرار میگیرند. هماكنون در سطح محدودی از OCR در پست كشور ما نیز استفاده میشود، چون در پست هم كد پستی چندرقمی و دیگر اطلاعات به صورت گسسته و داخل كادرهایی نوشته میشود، و كار آسانتر است.
در مورد خطای OCR در تشخیص كلمات، مسئولان شركت «پایا» نظر جالبی دارند:
«حتی با تعبیة سیستم مردودی (reject) هم ممكن است خطایی در تشخیص كلمات وجود داشته باشد. باید در نظر داشته باشیم كه هیچ سیستم پردازشگری (از جمله انسان) بدون خطا نیست. نكته مهم این است كه یك سیستم ماشینی درصد خطای كمتری نسبت به انسان داشته باشد تا جایگزین خوبی برای انسان باشد. مسئله این نیست كه خطا را به صفر برسانیم. هر قدر كه فناوری جلوتر میرود، میزان خطا هم بیشتر كاهش مییابد.»
مدیر شركت «دوران نوین» هم به گونهای دیگر به همین موضوع اشاره میكند: «انتظار ما از مسئولان طرح «تكفا» آن است كه با موضوع OCR واقعبینانهتر برخورد شود، و در بحث مربوط به هزینههای پروژه و انتظاراتی كه از OCR میرود، واقعیتها در نظر گرفته شود. دیدگاه كنونی مسئولان تكفا آن است كه كل مشكل «خطا» تا 100درصد حل شود، در حالی كه فكر میكنم حل مسائل مربوط به هوش مصنوعی نیاز به روش تدریجی دارد. مثلاً در زبان عربی هم، نرمافزار «صخر» در نسخة اول خود فقط تا حدود 40درصد دقت داشت، در حالی كه اكنون پس از گذشت 13 سال از اولین نسخه آن دقت به مرز 98 درصد رسیده است.»
همانطور كه اشاره شد از OCR در ثبتنام آزمون «سازمان ملی استعدادهای درخشان» در سالهای 81 و 82 استفاده شد كه از طریق آن 000,440 نفر به طور ماشینی ثبتنام شدند. این روش باعث شد كه در سال 81 (نمونه اول) 45 درصد در هزینهها و 25 درصد در زمان ثبتنام صرفهجویی شود. در سال بعد (82) این رقم به 50 درصد رسید. به نظر میآید كه در چند سال آینده و با پیشرفت OCR فارسی و كاهش هر چه بیشتر خطای آن، در آزمونهای بزرگتری مانند آزمون سراسری دانشگاهها نیز بتوان از آن استفاده كرد.
سرنوشت OCR دستنویس
در مورد OCR پیوسته دستنویس نیز روند كار به همان صورتی است كه شرح دادیم، اما آنچه كار را دشوارتر میكند، قطعهبندی و جداجدا كردن حروف به هم چسبیده و تشخیص آنهاست. اگر این روند طی شود، این امید وجود دارد كه روزی از OCR پیوسته دستنویس فارسی هم در سطح گستردهای استفاده شود. البته OCR پیوسته دستنویس حتی در زبان انگلیسی هم هنوز به كاربرد وسیع و عملی نرسیده است. مهندس «رزازی» دراین مورد میگوید: « OCRانگلیسی در سیستم عامل windows وجود دارد كه همراه با office فروخته میشود، ولی فكر نكنید كه نامههای اداری انگلیسی كه با دستنویس نوشته شدهاند همه با OCR تایپ میشوند. این كار برای به نتیجه رسیدن به حداقل یك روند 10 ساله را باید طی كند. OCR فارسی یك مرحله عقبتر است، پس زمان بیشتری میبرد.»
مهندس «صدیق»، مدیرعامل شركت «پایا» هم میگوید: «همین OCR فارسی گسسته هم تا چند سال پیش یك رؤیا بود، ولی دیدیم كه محقق شده است و به مرور پیشرفتهتر هم خواهد شد. بنابراین طراحی OCR پیوسته فارسی هم، اگرچه سالها طول میكشد، ولی مطمئناً به نتیجه خواهد رسید. این طرح یك طرح تحقیقاتی است كه در دانشگاهها دنبال میشود و هنوز به یك محصول صنعتی قابل استفاده در سطح كلان و كاربردی برای عموم نرسیده است. ولی در حال حاضر نمونههای دانشگاهی و آزمایشگاهی آن در داخل كشور وجود دارد و موضوع رساله دكتری برخی از دانشجویان است.»
بنابراین بین 10 تا 20 سال آینده، آنگونه كه مسئولان شركت «پایا» میگویند، OCR پیوسته دستنویس فارسی هم وارد بازار خواهد شد.دكتر فیلی هم در پاسخ به این سؤال كه «آیا طراحی OCR پیوستة فارسی روزی تحقق خواهد یافت؟» پاسخ میدهد: «بله ولی به تدریج.»
به هر حال براساس قرارداد «تكفا» با شركتهای ایرانی، تا كمتر از یك ماه دیگر، نسخهنهایی (البته نه صددرصد تكمیلشده) OCR فارسی دستنویس گسسته و تایپی پیوسته ارائه خواهد شد. مدیر شركت «دوران نوین» در این مورد میگوید: «پروژة OCR گسسته در مراحل پایانی خود قرار دارد ولی دارای مشكلاتی در تشخیص انواع اسكنرها و انواع فونتهاست كه در حال رفع آن هستیم. این نرمافزار در حال حاضر امكان تشخیص فونتهای تایپی فارسی با دقت زیاد را دارد، ولی مشكل جدی آن است كه با اسكنرهای مختلف نتایج نامناسبی میدهد.» وی از اهمیت این طرح در بعد كلان ملی هم میگوید: «با توجه به این كه مشكل OCR برای بسیاری از زبانهای دنیا مانند انگلیسی عملاً حل شده است، اگر در كشور ما هم به نتیجة نهایی برسد در افزایش سطح اطلاعات فارسی در دنیای دیجیتالی امروز (از جمله در اینترنت) بسیار اهمیت خواهد داشت
سه شنبه 13/9/1386 - 12:35
کامپیوتر و اینترنت
یكی از مسائلی كه چندین بار در مورد آن از ما سؤال شده است، چگونگی راهاندازی یك ISP است و به همین خاطر تصمیم گرفتیم به این سؤال خوانندگان پاسخ دهیم.قبل از هر چیز باید فهمید ISP چیست؟ ISP مخفف Internet Service Provider و به معنای تأمینكننده خدمات اینترنت است.خوب، پس باید ببینیم خدمات اینترنت شامل چه چیزهایی است. همانطور كه حدس میزنید و یا قبلاً به آن فكر كردهاید، خدمات اینترنتی میتواند شامل موارد (ثبت دامنه) Domain Registration ، (میزبانی) Hosting ، (طراحی وب سایت) Web Design ، (اتصال به اینترنت) Internet Connection باشد.در ادامه به طور مختصر، مفهوم هریك از این موارد را با هم دنبال میكنیم.
ثبت دامنه (Domain Registration)
مفهوم دامنه را نیز در شمارههای قبلی بهطور مفصل گفته بودیم، مثلاً netmag.ir یك دامنه است. یكی از خدمات یك ISP ثبت دامنههای مورد نظر شماست كه البته این كار میتواند توسط خود شما و به صورت مستقیم هم انجام پذیرد. در سایتهایی نظیر register.com و domain.com میتوانید از اینكه سایت مورد نظر شما قبلاً توسط شخص دیگری ثبت شده است یا خیر، مطلع شوید.
میزبانی (Hosting)
بعد از ثبت یك دامنه نیاز به فضایی است تا مطالبی را كه میخواهیم در سایت مورد نظرمان ارائه كنیم، در آن فضا نگهداری كنیم. همانطور كه در شمارههای قبلی نیز گفتیم یك صفحه از وبسایت در یك فایل ذخیره میشود كه این فایل بایستی در جایی ذخیره شود.
ارائه این مكان كه جهت ضبط فایلهای سایت شما مورد نیاز است، یكی دیگر از خدماتی است كه ISP تحت عنوان Hosting، ارائه میكند. این كار معمولاً به این صورت انجام میپذیرد كه ISP یك قسمت از هارد كامپیوتری را كه با سرعت مناسب (سرعتهایی بالای 10 Mbps) به اینترنت متصل است، به سایت شما اختصاص میدهد، مثلاً یك Subdirectory روی هارددیسك به نام سایت شما ایجاد میشود.
طراحی وبسایت (Web Design)
شما میتوانید طراحی و دكوراسیون داخلی منزل، محل كار و یا مغازه خود را شخصاً انجام داده و یا آن را به افراد متخصص و حرفهای این كار بسپارید. وبسایت شما هم همان محل كار مجازی شماست. در واقع فروشگاهی مجازی در دنیای مجازی برای ارائه محصولات شما و یا كتابخانهای مجازی برای قراردادن كتابها و مقالات خود به صورت الكترونیك و یا ... یك ISP میتواند با بهرهگیری از برنامهنویسان و طراحان مجرب به شما در طراحی وبسایتتان كمك كند.
اتصال به اینترنت (Internet Connection)
این بخش شاید جزو مهمترین خدمات یك ISP است، اینكه چگونه یك ISP میتواند شما را به اینترنت وصل كند. اتصال كاربران به اینترنت میتواند به طرق مختلفی توسط ISPها انجام شود:
1- خطوط تلفن یا Dial Up: این همان روشی است كه همگی ما با آن آشنایی داریم. یعنی داشتن یك Username و Password به همراه یك خط تلفن، یك مودم و یك كامپیوتر. از آنجا كه در این روش با شمارهگیری تلفن به ISP متصل میشوید، به آن Dial Up یا شمارهگیری میگویند.
در این مقاله قصد داریم تا این روش را بیشتر مورد بررسی قرار دهیم تا شما به نحوه اتصال خود به اینترنت بیشتر آشنا شوید.
2- DSL یا خطوط اینترنت اختصاصی: این روش خود شامل روشهای مختلفی نظیر:
- ADSL: در این روش كه در ایران به خطوط اینترنت پرسرعت مشهور است، با استفاده از یك خط تلفن ولی بدون نیاز به شمارهگیری به اینترنت وصل میشوید. از آنجایی كه در این روش فاصله بین مشتری و ISP به نسبت كم است، لذا ISP میتواند با بهرهگیری از دستگاهی به نام Splitter یا جداكننده به طور همزمان سرویس اینترنت و تلفن را روی یك خط تلفن به شما تحویل دهد.
- HDSL: در این روش شما به وسیله یك خط اختصاصی (Leased Line) به ISP وصل میشوید. معمولاً بسته به فاصله شما تا ISP مورد نظر، مقاومت این خط اختصاصی كم و زیاد میشود. با كم و زیاد شدن مقاومت این خط، میزان اینترنت قابل بهرهگیری از این خط كم و زیاد میشود. این روش معمولاً برای اتصال ISPهای كوچكتر به ISPهای بزرگتر و یا مراكز اداری كه نیاز به اینترنت اختصاصی و پرسرعت دارند، مورد استفاده قرار میگیرد.
3- اتصال بیسیم- Wireless: در این روش محیط انتقال (Media) هوا خواهد بود. برخلاف 3 روش قبل كه محیط انتقال سیم مسی بود. در واقع این تنها فرق بین روش Wireless و xDSL است.
- روشهای دیگری نظیر SHDSL یا G.SHDSL و ... نیز وجود دارد كه در این مقاله مجالی برای پرداختن به آنها نیست.
4- Satellite یا ماهواره: با داشتن یك آنتن ماهواره و لوازم جانبی مورد نیاز، میتوان از طریق ماهوارههایی كه همسرعت زمین حركت میكنند، به هر نقطه از دنیا وصل شد.
5- Fiber Optic یا فیبر نوری: با توجه به سرعت بالای نور و قابلیت فیبرهای نوری در جابهجایی نور از جایی به جای دیگر و بهرهگیری از فركانس نور به عنوان حامل (Carrier) اطلاعات مورد نظر، از فیبرنوری به عنوان یكی از راههای فوقالعاده پرسرعت (سرعتهای بالای 100 Mbps و 1 Gbps) به اینترنت استفاده میشود.
در جدول ذیل میتوانید نحوه نامگذاری خدمات اتصال به اینترنت در ایران را مشاهده فرمایید.

قابل ذكر است، در دنیا به شركتی كه تمامی این سرویسها را ارائه میدهد اصطلاحاً ISP گفته میشود، اما در ایران برای هر یك از این خدمات اصطلاحات خاصی در نظر گرفته شده است! در این مقاله منظور ما از ISP همان مفهوم كلی ISP در دنیا است.
نحوه كار یك ISP برای ارائه خدمات Dial Up
این قسمت شامل دو بخش سختافزار و نرمافزار است كه ابتدا به سختافزارهای مورد نیاز خواهیم پرداخت:
سختافزار
كامپیوتر خود را در نظر بگیرید. حالا در نظر بگیرید وقتی كه میخواهید به اینترنت وصل شوید چه میكنید؟
بله، ابتدا Username و Password را در پنجره Dial Up وارد میكنید و سپس شماره تلفن و در انتها كلیك بر روی Connect.
گوشی تلفن توسط مودم برداشته میشود، تق تق، تق تق تق و .... شماره تلفن ISP توسط مودم گرفته میشود بعد یك سری صداهای عجیب و غریب، قیژ، ویژژژ، قیژژژ .......
خوب این صداهای عجیب و غریب چیست؟ بله، درست حدس زدید، یك جور سلام و علیك بین مودمهاست، به عبارتی دیگر، این صداهای عجیب و غریب یعنی "سلام، حالت چطوره و ... " همانطور كه وقتی شما میخواهید با دوستتان تلفنی صحبت كنید نیاز است تا دوست شما هم تلفن داشته باشد، برای اینكه دو تا كامپیوتر با هم صحبت كنند نیز نیاز به دو عدد مودم است، یكی برای كامپیوتر شما و یكی هم برای كامپیوتر ISP، پس كامپیوتر ISP به شكل زیر خواهد بود.

اما چنانچه میدانید ISP شما فقط به شما سرویس نمیدهد و در زمانی كه شما به ISP خود وصل هستید چندین و چند مشترك دیگر هم به طور همزمان به ISP وصل هستند، پس كامپیوتر ISP باید به شكل زیر باشد.

نكته: چنانچه میبینید یك ISP دارای خطوط تلفن زیادی باید باشد. اما چرا شما همیشه یك تلفن را میگیرید، بله، درست است، شما همیشه به یك سر شماره زنگ میزنید كه دارای سرویس "روتاری" است. یعنی اگر خط مورد نظر اشغال باشد، به طور خودكار شما بر روی خط بعدی انتقال خواهید یافت. این خطوط میتوانند خطوط تلفن معمولی و یا خطوط E1 باشند.
وقتی با خطوط تلفن معمولی به ISP وصل میشوید حداكثر سرعت رد و بدل شدن اطلاعات معادل 6/33 كیلو بیت بر ثانیه است ولی وقتی به شماره E1 وصل میشوید، این عدد به طور اسمی معادل 56 كیلو بیت بر ثانیه است كه البته خیلی مواقع بیشتر از 52K نخواهد بود.
خب حالا اگر یك ISP بخواهد به طور همزمان به مثلاً 96 نفر سرویس دهد، چگونه میتواند 96 عدد مودم را در كامپیوترش جا دهد؟!
جواب این سؤال، استفاده از Multiport است. مالتی پورت میتواند جای اضافی برای قراردادن و اتصال مودمها به كامپیوتر ISP را تأمین كند.
پس شكل كامپیوتر ISP به صورت زیر خواهد شد.

اما ببینیم ISP ما با 96 خط برای جوابگویی همزمان به 96 نفر باید چند عدد كامپیوتر، Multiport و مودم داشته باشد. این ISP اگر از Multiportهای 16 پورت استفاده كند (یعنی 16 مودم خارجی -External- میتواند به طورهمزمان به آن وصل شود و هر كامپیوتر 3 عدد Slot خالی داشته باشد (Slot به شیارهایی روی مادربرد میگویند كه كارتهای اضافی نظیر كارت صدا، كارت تصویر، مودم داخلی یا اینترنال در آن قرار میگیرد.) برای تأمین 96 خط نیاز به 2 عدد كامپیوتر، 6 عدد Multiport و 96 عدد مودم خارجی خواهد داشت.

حال اگر ISP ما بخواهد 200 یا 300 یا 500 مشترك را به طور همزمان سرویس دهد، چه خواهد شد؟!
بله، اطاقی به وسعت 6 متر مربع لازم خواهد بود تا در آن مودمها و كامپیوترهای سرویسدهنده را جا دهیم. اما یعنی روش دیگری وجود ندارد؟ چرا، مسلماً وجود دارد. آن هم استفاده از كامپیوترهای مخصوص سرویسدهی است. كامپیوترهایی كه ما از آن استفاده میكنیم "همه منظوره" است، یعنی هر كاری كه بخواهیم میتوانیم با آن انجام دهیم ولی برای یك كار بخصوص كامپیوترهای بخصوص ساخته شده است. برای كار مورد نظر ما هم كامپیوترهای مخصوص كه به آن Access Server و یا نوعی Router میگویند ساخته شده است.
در این Access Serverها و یا Routerها مولتیپورت به همراه مودمهای مربوطه از قبل تعبیه شده و نیازی به استفاده از مودمهای اضافه و یا مولتیپورت نیست. با استفاده از Access Server و یا Router، شكل ISP ما به صورت زیر خواهد بود.
و اگر ISP ما از خطوط E1 استفاده كند:
چنانچه از همان ابتدا در اشكال مختلف دیدید، به كامپیوترها و یا Access Serverهای ISP ما خطی به عنوان اینترنت وصل است. این خط میتواند به یكی از طرق xDSL، Satellite و یا Fiber Optic تأمین شده باشد كه فعلاً با آن كاری نخواهیم داشت، فقط در همین حد بدانید كه برای دریافت اینترنت از هر یك از طرق فوق نیاز به دستگاههایی خاص خواهیم داشت، برای xDSL مودمهای DSL، برای Satellite، به تعدادی Satellite Modem به همراه یك روتر اضافی و برای Fiber Optic از دستگاههایی كه توان اتصال مستقیم فیبرنوری را داشته باشند.
مثل Fiber Optic Transceiver و یا سوئیچهایی كه پورتهای GBIC دارند، استفاده خواهد شد.
جمعبندی : در جدول ذیل به طور اشاره وار به تجهیزات مورد نیاز یك ISP اشاره میكنیم:
الف- تجهیزات مورد نیاز برای خطوط تلفن معمولی (ISP با 96 خط)
65.000.000 ریال: 366x یا 20.000.000 ریال × 6: 261x یك عدد Router 366x یا 6 عدد Router 261x -
25.000.000 ریال × 6 7.000.000 ریال یك عدد برای نصب نرمافزارها Computer-
6.000.000 ریال (Uninterrupted Power Supply (UPS-
4.500.000 ریال × 2 2 عدد مودم Internet Link-
بسته به نوع لینك این مودمها متفاوت خواهد بود. به عنوان مثال در صورتی كه لینك ISP ما خط اختصاصی (Leased Line) باشد، نیاز به دو عدد مودم DSL خواهیم داشت.
ب- تجهیزات مورد نیاز برای خطوط E1
80.000.000 ریال Router 5300 4Port -
4.000.000 ریال × 2 × 3 : 3 عدد : E1 Modem-
7.000.000 ریال یك عدد برای نصب نرمافزارها Computer-
6.000.000 ریال (Uninterrupted Power Supply: (UPS-
4.500.000 ریال × 2 2 عدد مودم Internet Link-
بسته به نوع لینك این مودمها متفاوت خواهد بود. به عنوان مثال در صورتی كه لینك ISP ما خط اختصاصی (Leased Line) باشد، نیاز به دو عدد مودم DSL خواهیم داشت.
نرمافزارهاها
اما قسمتی كه در تمامی شكلها وجود داشت، بخش نرمافزار است. همانطور كه میدانید در كنار هر سختافزار نیاز به نرمافزاری داریم تا بتوان از امكانات سختافزار بهرهگیری كرد. پس وجود نرمافزار در تمامی این شكلها مسألهای غیرمنتظره نیست. اما چنانچه میدانید برای هر كار خاصی نیاز به نرمافزار خاصی است كه در ادامه به نرمافزارهای تخصصی مورد استفاده در ISPها میپردازیم:
عمده نرمافزارهای مورد استفاده در ISPها عبارتند از:
1) نرمافزارهای حسابداری – Accounting
2) نرمافزارهای ذخیره سازی- Caching
1) نرمافزارهای حسابداری – Accounting
حتماً برای شما هم پیش آمده كه كارت اینترنت خریده باشید، مثلاً یك كارت 10 ساعته. خوب، یك ISP چطور میتواند بفهمد كه شما چقدر از اعتبار خریداری شده خود را استفاده كردهاید؟ آیا كسی این اطلاعات را در جایی ثبت میكند و به محض كامل شدن 10 ساعت شما را قطع میكند؟!؟!
جواب سؤال فوق، با كمال تعجب بله است!!! اما به جای یك شخص، یك نرمافزار این كار را انجام میدهد. این نرمافزار كه اصطلاحاً به آن نرمافزار Accounting میگویند كارهای متفاوتی را انجام میدهد كه اصلیترین آنها عبارتند از:
1- تشخیص درستی Username و Password
2- تشخیص میزان اعتبار باقیمانده
3- ثبت وقایع اتفاق افتاده در خلال اتصال و قطع هر مشترك
4- امكان تغییر Password
5- امكان تغییر میزان اعتبار
6- امكان گزارشگیری از وقایع ثبت شده نظیر میزان دقایق وصل در زمانهای مختلف
نرمافزارهای ذخیرهسازی- Caching
این نرمافزار جزء نرمافزارهای ضروری در یك ISP نیست ولی میتواند در چندین مورد نظیر صرفهجویی در مصرف اینترنت (تقریباً تا 40%)، افزایش سرعت و ... مورد استفاده قرار گیرد. چنانچه میبینید، نرمافزاری كه بتواند تا 40% از میزان هزینه یك ISP برای خرید پهنای باند بكاهد، مسلماً جزو نرمافزارهای بسیار پرطرفدار هر ISP خواهد بود.
همچنین دیگر دلیل استفاده از این نرمافزار، افزایش سرعت مشتركین در دسترسی به اطلاعات است كه چگونگی افزایش سرعت، به وظیفه و كار این نرمافزار مربوط میشود. كار این نرمافزار ذخیره و بازیابی سایتهایی است كه قبلاً دیده شدهاند. برای درك بهتر این جمله به مثال زیر توجه كنید:
فرض كنید شما در قسمت آدرس مرورگر خود نوشتهاید: www.netmag.ir این درخواست شما از طریق ISP به اینترنت ارسال شده و صفحات مربوط به این سایت نیز از طریق ISP برای شما ارسال میشود.
اما در این میان نرمافزار Caching یك نسخه از تمامی صفحات ارسال شده برای شما را در جایی ذخیره میكند.
حال فرض كنید بعد از گذشت یك دقیقه، شخص دیگری كه با ISP شما به اینترنت وصل میشود نیز مجدداً در سطر آدرس مرورگر خود آدرس www.netmag.ir را وارد كند. این بار به جای اینكه اطلاعات از روی اینترنت (در واقع از سایت www.netmag.ir) برای شما ارسال شود، بلافاصله از طرف نرمافزار Cache كه در ISP قرار دارد برای شما ارسال خواهد شد. همانطور كه میبینید این كار به وضوح سرعت را افزایش داده و در مصرف پهنای باند صرفهجویی خواهد كرد.
البته این نرمافزار بیشتر برای سایتهایی كاربرد دارد كه اطلاعات خود را دائماً و به سرعت به روز نمیكنند. مثلاً سایت www.cnn.com كه دائم صفحه اول خود را به روز میكند، نمیتواند خیلی Cache شود. (البته به طریقی میتوان این گونه سایتها را هم Cache كرد كه در این جا به آن نخواهیم پرداخت)
نكته آخر این كه به علت اهمیت Caching در ISPها، كامپیوترهایی مخصوص Cache كردن ساخته شده و برخی از ISPها به جای استفاده از نرمافزار Cache، از كامپیوتر تك منظوره Cache برای این امر استفاده میكنند.
منبع مقاله : دوماهنامه اینترنت
سه شنبه 13/9/1386 - 12:28
کامپیوتر و اینترنت
یك سیستم اطلاعاتی است كه پردازش آن بر روی اطلاعات مكان مرجع یا اطلاعات جغرافیایی است و به كسب اطلاعات در رابطه با پدیدههایی میپردازد كه بهنحوی با موقعیت مكانی در ارتباطاند. بهكارگیری این ابزار با امكان استفاده در شبكههای اطلاعرسانی جهانی، یكی از زمینههای مناسب و مساعد در جهت معرفی توانها و استعدادهای كشور در سطح جهانی است.گسترش روزافزون شبكه كاربران این سیستمها از جمله نكات اساسی است كه می تواند به قابلیتها و تواناییهای این سیستم بیفزاید.در حال حاضر از این سیستمها بسته به نیازهای هر منطقه یا كشور در بخشهای مختلف (مانند مطالعات زیستمحیطی، برنامهریزی شهری و شهرداری، خدمات ایمنی شهری، مدیریت حمل و نقل و ترافیك شهری، تهیه نقشههای پایه، مدیریت كاربری اراضی، خدمات بانكی، خدمات پستی، مطالعات جمعیتی و مدیریت تأسیسات شهری مثل برق، آب،گاز، و..) استفاده میشود و با گذشت زمان و توسعه سیستمها، كاربرد GIS به كلیه بخشهای مرتبط با زمین گسترش یافته است.
مطالعه حاضر نیز با در نظرگرفتن مسائل فوق درصدد است ضمن معرفی بخشی از توانها و مزایای این سیستم در دسترسی سریع به اطلاعات، تحلیل اطلاعات به طور یكجا و با هم، بهنگامسازی، دقت و سرعت بالای عمل، و ....، كاربرد و نحوه استفاده از آن را در ارتباط با مجموعه اطلاعات علوم زمین مورد بررسی قرار دهد و ارزیابی نماید.
تاریخچه ایجاد GIS (مروری بر مطالعات انجام شده)
اولین نمونه از یك جی آی اس ملّی، جی آی اس كانادا است كه از اواخر1960 به این طرف به صورت پیوسته مورد استفاده قرار گرفته است. در دهههای 1970 و1980 میلادی پیشرفتهای قابل ملاحظهای در فناوری GIS به وجود آمد، به طوری كه عبارت «سیستم اطلاعات جغرافیایی» در مورد مجموعه ابزارهایی برای تحلیل و نمایش نقشهها و ادغام فنون و شیوههای آماری و نقشهای و كاربرد فراگیرتر آن، بویژه برای تحلیل تأثیرات وخط مشیهای دولتی به كارگرفته شد. در حالیكه سابقه فناوری GIS دركشورهای غربی ازجمله كانادا وآمریكا به بیش از40 سال میرسد، فناوری GIS در اغلب كشورهای جهان سوم بسیار جوان میباشد. از ویژگیهای GIS در كشورهای غربی هماهنگی بین فناوری و آموزش وكاربرد آن است، درحالی كه دركشورهای جهان سوم، ورود فناوری قبل از آموزش و مهارتاندوزی مربوط به آن صورت میگیرد.
در ایران، اولین مركزی كه به طور رسمی استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی را در كشور آغاز كرد سازمان نقشهبرداری كشور بود كه در سال 1369 براساس مصوبه مجلس شورای اسلامی، عهدهدار طرح به كارگیری این سیستم شد. این سازمان در حال حاضر مشغول تهیه نقشههای توپوگرافی 1:25000 از عكسهای هوایی با مقیاس 1:40000 میباشد و این فرصتی است برای تبدیل این نقشهها به ساختارهای رقومی و تأسیس پایگاه توپوگرافی ملی كه نیازهای كاربران را در زمینه GIS برآورده میكند.
در همین راستا «شورای ملی كاربران سیستمهای اطلاعات جغرافیایی» به منظور سیاستگذاری، برنامهریزی و هماهنگسازی فعالیتها در زمینه GIS، تحلیل نیازمندیها و همچنین بهرهبرداری شایسته از كلیه ظرفیتهای علمی، فنی و نیروی انسانی در راستای ایجاد و به كارگیری GIS و با توجه به وظایف سازمان نقشهبرداری كشور در خصوص تدوین و ایجاد سیستمهای اطلاعات جغرافیایی ملی، در دی ماه 1372 تأسیس گردیده است.
فعالیتهای اجرایی پروژه ایجاد سیستم اطلاعات جغرافیایی در وزارت صنایع و معادن، از فروردین 1371 آغاز گردید و هماكنون از این سیستم به طور گسترده در ارتباط با فعالیتهای آن استفاده میگردد.
از دیگر مؤسساتی كه در زمینه این سیستم فعالیت میكنند میتوان شهرداری تهران، وزارت مسكن و شهرسازی، وزارت جهاد كشاورزی، مؤسسه بینالمللی زلزلهشناسی و مهندسی زلزله، و سازمان جنگلها و مراتع را نام برد. در دانشگاههای كشور تاكنون از این سیستم، چنان كه باید، به عنوان یك فناوری با قابلیت بسیار بالا برای در اختیار قراردادن طراحی پروژهها و كاربرد آن در رشتههای مختلف استفاده نگردیده است.
عناصراصلی تشكیل دهنده سیستمهای اطلاعات جغرافیایی
GIS بر روی هرمی با چهار طبقه زیربنایی ساخته شده است:
- سختافزار: با توجه به مرحلهای كه مطالعات در آن قرار دارد، كاربران میتوانند از سختافزارهای موجود در دستهبندی زیر استفاده نمایند:
٭ سختافزارهای مرتبط با ورود اطلاعات (صفحه كلید، رقومیكننده، اسكنر، و ...)،
٭ سخت افزارهای مرتبط با مدیریت اطلاعات (سختافزارهای جانبی رایانهها مانند ماوس، ...)،
٭ سختافزارهای مرتبط با خروج نتایج (چاپگرها، رسامها، و ...).
- نرم افزار : برای راه اندازی GIS برنامه رایانهای لازم است. از معروفترین آنها میتوان به «آرك اینفو»، «آرك ویو»، «اسپانز»، «مپ اینفو» اشاره نمود كه دارای توابع عملیاتی متعدد در جهت تجزیه و تحلیل مسائل و محاسبات آماری هستند و عمدتاً توسط شركتهای بزرگ رایانهای تولید میگردند. هر یك از این نرمافزارها برای مطالعات خاصی برنامهریزی شده و دارای محدودیتها و محاسن خاص خود میباشند. در این پژوهش از دو نمونه از نرمافزارهای رایج این سیستم (یعنی«آرك اینفو» و «آرك ویو» استفاده شده است.
- اطلاعات : بدون اطلاعات نه هدفی وجود دارد و نه پیشنهادی. تمركز توجه روی اطلاعات است. در واقع اكثر فعالیتها برای اطلاعات انجام میشود، زیرا اطلاعات قلب GIS را تشكیل میدهد. كیفیت اطلاعات یكی از مهمترین موضوعات قابل توجه و اساسی میباشد. كیفیت اطلاعات در ارتباط مستقیم با دقت، صراحت، مبانی علمی، تركیب اطلاعات، و تحلیل و مدلسازی است.
- سازمان و نیروی انسانی : مهمترین بخش تشكیلدهنده GIS میباشد، زیرا سازمان و نیروی انسانی است كه عملیات GIS را كنترل میكند. سختافزارها و نرمافزارهای بسیار قوی GIS بدون پشتیباتی كادر متبحر، به كارآیی مناسب نخواهند رسید. برای اجرای موفق سیستم، سازماندهی نیروهای متخصص و كارآمد كه در جهت اجرا، بهینه نمودن و نهایتاً راهبری سیستمها نقشهای گوناگونی را ایفا مینمایند، الزامی است.
فرآیند تحلیل اطلاعات در سیستم اطلاعات جغرافیایی
GIS یك سیستم رایانهای است كه چهار قابلیت اساسی را در رابطه با دادههای زمین مرجع فراهم میآورد.
1. ورودی دادهها
2. مدیریت داده ها
3. پردازش و تحلیل دادهها
4. خروجی دادهها
كاربردها و تواناییهای سیستمهای اطلاعات جغرافیایی
بطور اجمال قابلیتهای GIS نسبت به سیستمهای اطلاعاتی مشابه و روشهای دستی را میتوان به شرح زیر بیان داشت:
● قابلیت جمعآوری، ذخیره، بازیابی و تجزیه و تحلیل اطلاعات با حجم زیاد؛
● قابلیت برقراری ارتباط بین اطلاعات جغرافیایی (نقشه) و اطلاعات غیرجغرافیایی(جداول اطلاعاتی) و ایجاد امكانات تجزیه و تحلیل اطلاعات جغرافیایی با استفاده از اطلاعات غیرجغرافیایی و بالعكس؛
● توانایی انجام طیف وسیعی از تحلیلها مانند: روی هم قراردادن لایهها، پیداكردن اشیای مختلف با استفاده از خاصیت نزدیكی آنها به یك شیء خاص، شبیهسازی، محاسبه تعداد دفعات وقوع یك حادثه در فاصله مشخص از نقطه یا نقاط معین، و ...؛
● داشتن دقت، كارآیی، سرعت عمل زیاد و سهولت در بهنگامسازی دادهها؛
● توانایی انجام محاسبات آماری مانند محاسبه مساحت و محیط پدیدههای مشخص شده؛
● قابلیت ردیابی و بررسی تغییرات مكانهای جغرافیایی در طول زمان؛
● قابلیت استفاده برای مكانیابی پروژههای مختلف.
روش و مدل پژوهش
دراین روش از نوع توصیفی ـ تحلیلی است و بطور خلاصه شامل مراحل زیر میگردد:
1. جمعآوری اطلاعات و دادههای مناسب و مورد نیاز، شامل اطلاعات توصیفی و اطلاعات مكانی؛
2. پیشپردازش اطلاعات؛
3. مدیریت دادهها و تجزیه و تحلیل آنها؛
4. تولید خروجیها.
گردآوری اطلاعات
دادههایی كه باید در یك GIS وارد شوند دو نوع هستند:
1. دادههای توصیفی كه بیانگر ویژگیها و خصوصیات عوارض هستند،
2. دادههای مكانی كه نشاندهنده موقعیت و شكل عوارض میباشند.
1. دادههای توصیفی
با توجه به نوع مدارك مورد بررسی، اطلاعات مورد نیاز جهت ورود به سیستم عبارتاند از:
شماره مدرك- نویسنده (نام و نام خانوادگی)- موضوع تحقیق- مختصات جغرافیایی- سال انجام تحقیق- دانشگاه یا سازمان انجامدهنده تحقیق- كد مدرك.
به منظور دسترسی به اطلاعات فوق، ابتدا با جستجو در پایگاههای اطلاعاتی مركز، كلیه اطلاعات مربوط به علوم زمین (به ترتیب در پایگاههای اطلاعاتی پایاننامههای فارسی و لاتین، مقالات سمینارها، مقالات مجلات، گزارش، طرحهای پژوهشی، اطلاعات سازمان مدیریت، اطلاعات قدیم و اطلاعات جدید) مورد بازنگری قرارگرفت.
دیگر مدارك علوم زمین موجود، به دلایل زیر امكان استفاده و نمایش در سیستم را نداشتند:
1. نبود اطلاعات مكاندار در برخی از مدارك،
2. عدم دسترسی به اصل بخش قابل توجهی از مدارك نظیر طرحهای تحقیقاتی، گزارشها، اطلاعات خزر، سازمان مدیریت، و...،
3. نبود اطلاعات دقیق جغرافیایی (مكانی) در برخی متون،
4. تكراری بودن برخی از مدارك.
2. دادههای مكانی
دادههای مكانی به اطلاعاتی گفته میشود كه درباره مكان، شكل، و روابط میان عوارض جغرافیایی در سطحی از زمین و بر روی نقشه هستند و معمولاً به صورت مختصات ذخیره میگردند. كیفیت این دادهها تأثیر بسزایی در تجزیه و تحلیل دادههای به كار رفته در تشكیل بانك اطلاعاتی خواهد داشت.
اطلاعات مكانی لازم برای ورود به سیستم عبارتاند از:
الف. مختصات (طول و عرض جغرافیایی) مناطق مورد مطالعه (ثبتشده در مدارك)، كه توسط صفحه کلید به سیستم منتقل گردیدند؛
ب. نقشههای جغرافیایی پیوست شده به برخی از مدارك، كه اسکن شدند و توسط یک کد شناسایی10 كاراكتری که به هر یک از مدارک تخصیص داده شده و با مسیردهی لازم به دادههای توصیفی مربوط به خود، متصل گردیدند؛
ج. لایههای اطلاعاتی شامل نقشههای استانها، شهرستانها، شهرها، دریاچهها، مراكز استانها و نقشه زمینشناسی ایران، كه همگی دارای مقیاس 1:250000، و به شكل استاندارد موجود میباشند و میتوانند برای اهداف مختلف، مورد استفاده كاربران قرار گیرند. با هماهنگیهای به عملآمده، لایههای اطلاعاتی فوق از طریق وزارت صنایع و معادن (كه تجارب متعددی در امر GIS دارد، تهیه گردیده و برای انجام عملیات لازم به سیستم وارد گردیدند.
محصولات خروجی
یك سیستم اطلاعات جغرافیایی باید شامل نرمافزار لازم برای نمایش نقشهها، نمودارها و جداول مختلف به صورتهای گوناگون باشد. فنون نقشه نگاشتی باید این زمینه را فراهم كنند تا بتوان انواع نقشههایی را كه مبین توزیع فضایی پدیدههای مختلف هستند، به سادگی تولید كرد. انتخاب نوع نمایش این خروجیها به عوامل مختلفی وابسته است كه عبارتاند از: طبیعت خود دادهها، توان تفكیك و مقیاس مورد نیاز، محدودیتهای سختافزاری و نرمافزاری و همچنین تعداد متقاضیان محصولات خروجی. علاوه بر این ما باید قادر باشیم محصولات غیرگرافیكی را نیز در خروجی یك سیستم اطلاعات جغرافیایی تولید كنیم. چنین خروجیهایی برای انتقال اطلاعات بین سیستمهای مختلف پردازشگر و همچنین برای نگهداری اطلاعات به مدت طولانی به كار میروند. در حالت كلی، خروجیها به دو دسته تقسیم میشوند:
1. خروجیهای كاغذی از قبیل نقشههای موضوعی، نمودارها، جداول و گزارشهای آماری كه از طریق چاپگر یا پلاتر تهیه میشوند،
2. خروجیهای غیركاغذی كه در آن، اطلاعات تولیدشده بر روی صفحه نمایش دیده میشود. این نوع خروجی برای استفاده از آخرین پردازشها و تحلیلها مورد استفاده قرار میگیرد.
1. نقشههای موضوعی
در نقشههای موضوعی ساختار یك توزیع داده كه ویژگی دادهها را به عنوان تشكیلدهنده روابط درونی بین قسمتهای مختلف آنها نشان میدهد، ترسیم میشود. نقشههای موضوعی را میتوان برای توصیف محدوده وسیعی از پدیدههای مختلف مورد استفاده قرار داد. از جمله نقشههای موضوعی، میتوان به نقشههایی كه پراكندگی نوع خاصی از دادهها را نشان میدهند، اشاره نمود.
در این پژوهش، توزیع پراكندگی جغرافیایی انواع مدارك مرتبط با علوم زمین برحسب پارامترهای مختلف را میتوان به صورت همزمان در كلیه استانهای كشور یا به تفكیك در هر یك از استانها نمایش داد.
2. نمودارها
نتایج تجزیه و تحلیلهای یك سیستم اطلاعات جغرافیایی را میتوان به نحو مؤثرتری به وسیله گرافیكهای غیرنقشهای نشان داد. هدف كلی گرافیك، ایجاد رابطهای است كه اطلاعات را به صورت سادهتری برای مخاطبان به تصویر بكشد.
اطلاعات كمّی (عددی) كه در بانك اطلاعاتی موجود است را میتوان به گرافهای متفاوت و متنوعی تبدیل نمود. از انواع نمودارهای این سیستم میتوان به نمودارهای میلهای و دایرهای اشاره كرد. از نمودار میلهای برای نمایش اختلافات موجود در یك مشخصه در بین گروههای مختلف استفاده میشود. این نمودار را میتوان هم به صورت عمودی و هم افقی رسم نمود. نمودار دایرهای، اطلاعات را با تقسیم یك دایره به قطاعهای مختلف نشان میدهد و با این روش، نسبت آنها را به كل مشخص میكند. علاوه بر این میتوان یك قسمت دلخواه را از بقیه قسمتها جداكرد و برجسته نمود.
3. جداول
تهیه جداول از هر یك از مشخصهها و دادههای توصیفی، یا جداولی از كلیه اطلاعات توصیفی، از دیگر خروجیهای یك سیستم اطلاعات جغرافیایی است. همچنین میتوان با استفاده از تابع جستجو، دادههایی خاص را انتخاب و جداول مختلفی را برای نمایش یا تهیه خروجی، ایجاد نمود.
4. خروجیهای دیگر
همانگونه كه قبلاً عنوان گردید، دیگر دادههای خروجی ممكن است به صورت پردازش تصویری و نمایش بر روی نمایشگرهای رنگی نیز ارائه گردند. نوع اخیر خروجی برای كاربرانی كه به صورت روزمره از سیستم استفاده میكنند، بسیار مناسب میباشد. همچنین اطلاعات در محیطهای مختلفی همچون دیسك، سی دی، و... هم قابل عرضه میباشد.
نمودار خلاصه شدهای از فرآیند انجام این طرح كه میتواند به عنوان مدلی برای ساماندهی دیگر اطلاعات مكاندار موجود در پایگاههای مركز، مورد استفاده قرار گیرد
سه شنبه 13/9/1386 - 12:17
آموزش و تحقيقات
اگر مدیرى با دوچرخه به محل كار خود برود حتى كارمندانش به او ایراد مى گیرند
مینویسند:
وجود فرهنگ نادرست درباره استفاده از دوچرخه در كشور باعث شده است كه حتى مسوولان رفتن به محل كار با دوچرخه را عیب بدانند. على طالعى فاز-مدیرعامل یك مجتمع دوچرخه سازى- در گفت وگو با ایسنا، با بیان این مطلب گفت: در حالى كه در كشورهایى مانند انگلستان، مدیران رده بالاى كشور از دوچرخه براى رفتن به محل كار استفاده مى كنند، متاسفانه در ایران وضعیتى وجود دارد كه در آن اگر مدیرى با دوچرخه به محل كار خود برود حتى كارمندانش به او ایراد مى گیرند.وى مزایاى استفاده از دوچرخه را كاهش آلودگى هوا، اشتغال زایى مناسب در بخش تولید و خدمات پس از فروش، سلامتى مردم و انجام ورزش دانست و تصریح كرد: یكى از نتایج سهمیه بندى بنزین توجه دادن بیشتر مردم به استفاده از دوچرخه بوده است؛ ضمن این كه باید این تفكر كه دوچرخه سوارى فرهنگ طبقه پایین دست جامعه است، از بین برود.
سه شنبه 13/9/1386 - 12:4
کامپیوتر و اینترنت
اكونیوز: نیمی از کاربران ایرانی اینترنت، از مرورگر "اینترنت اکسپلورر" متعلق به شرکت مایکروسافت برای گشت و گذار در شبکه جهانی وب استفاده میکنند. مطابق یک نظرسنجی که از ۶ماه اخیر در این پایگاه آغاز شده، کاربران فارسی زبان اینترنت، از میان مرورگرها، مرورگر مورد استفاده خود را انتخاب کردند. مرورگرهای وب که اکنون نرمافزار اصلی استفاده عموم کاربران از اینترنت و وب محسوب میشوند، به رقابتی جدی با یکدیگر پرداختهاند و به نظر میرسد "سلطه مطلق مایکروسافت" در این زمینه در حال افول است، و به تدریج مرورگرهای دیگر سهم بزرگتری از بازار را در دست میگیرند. با این وجود هماکنون مرورگر وب این شرکت یعنی اینترنت اکسپلورر ((IE همچنان سهم اصلی مرورگرهای اینترنتی در جهان را به خود اختصاص داده است. مطابق این نظرسنجی، رتبه دوم در میان مرورگرها متعلق به "فایرفاکس" است، و حدود ۲۹درصد کاربران ایرانی آن را انتخاب کردهاند. مرورگر فایرفاکس اکنون رقیب اصلی اینترنت اکسپلورر ( (IEمحسوب شده و به سرعت در میان کاربران اینترنت در جهان در حال گسترش است. رتبههای بعدی متعلق به Operaو سپس AOL Explorerاست که به ترتیب حدود ۹و ۷درصد کاربران ایرانی را به خود علاقهمند کرده است
سه شنبه 13/9/1386 - 12:1
کامپیوتر و اینترنت
كدام زبان برنامهنویسی را انتخاب كنم؟ از كدام نوع دیتابیس استفاده كنم؟ اینها سؤالات قدیمی و تاحدودی كلیشهای هستند. با این حال خواندن یكی دو مقاله جالب در اینترنت باعث شد، طرح مجدد این موضوع همیشگی را خالی از فایده ندانم.
اصولاً هر از گاهی باید این پرسش را مجدداً در كلیه سطوح مهندسی نرمافزار، چه در صنعت، چه در رسانهها و چه در دانشگاهها مطرح كرد و دلیل آن هم، بسیار ساده است. زبانهای برنامهنویسی نیز مانند زبانهای گویشی انسانها پویا هستند و مرتباً متحول میشوند. در این راستا برخی خود را با نیازهای روز تطابق داده و برخی نیز از این تحولات جا میمانند.
به همین دلیل لازم است هر چند وقت یكبار این پرسش را مطرح كرده و جدیدترین پاسخها را به نقد بگذاریم. برای اینكه بحث از حالت نظری خارج شود و حالت كاربردی پیدا كند، اجازه میخواهم نظرم را در این مورد به اختصار بیان كنم.
برنامهنویسی وب
فعلاً برنامهنویسی تحت وب داغترین سوژه در دنیای برنامهنویسی است. شاید بد نباشد یادآوری كنم كه اصولاً فلسفه برنامهنویسی تحت وب چه بود كه به اینجا رسید. علت محبوبیت و رشد گسترده برنامهنویسی تحت وب، حل شدن مشكل كلاینت بود.
در این مدل از برنامهنویسی، برنامهنویس دغدغه چندانی درباره قابل نصب بودن برنامهاش روی پلتفرمهای مختلف ندارد زیرا وضعیت تقریباً روشن است. همین كه برنامه شما روی یكی دو مرورگر معروف مانند فایرفاكس و اینترنت اكسپلورر جواب بدهد، كافی است.
بنابراین در پاسخ به این سؤال كه كدام زبان برنامهنویسی وب را انتخاب كنیم، باید گفت زبانهایی كه از همه سادهترند و تغییر و تحولات را به سرعت میپذیرند. در حال حاضر در این زمینه دو فناوری PHP و ASP.NET پیشتاز هستند. زبان اسكریپتنویسی PHP شباهتهایی به زبان C دارد.
به همین دلیل سرعت كامپایل شدن آن بالا است و سایتهایی كه از این زبان استفاده میكنند اندكی سریعترند. فناوری ASP.NET از ویژوال بیسیك داتنت یا سیشارپ استفاده میكند. این دو زبان، به ویژه در جدیدترین نسخه فناوری داتنت در یك حد هستند.
اما به نظر من ویژوال بیسیك همچنان جذابتر و سادهتر به نظر میرسد. سایتهایی كه با این دو زبان نوشته میشوند نرمافزارهای قدرتمندی را پدید میآورند كه قدرت انعطاف و گستره كارایی آنها بالاست زیرا هر دو زبان OOP هستند. علاوه بر سهولت برنامهنویسی، پشتیبانی از برخی موجهای نو مانند ایجكس هم بحث روز است.
هم PHP و هم ASP.NET وضع خوبی در این زمینه دارند. علاوه بر این، برخی فناوریهای روز هم خیلی مهم هستند كه وبسرویس یكی از آنهاست. در حال حاضر رقابت شدیدی میان فناوریSOAP كه از سوی آی بیام و مایكروسافت و دیگران پشتیبانی میشود و فناوری REST كه از سوی یاهو و برخی شركتهای بزرگ دیگر حمایت میشود، وجود دارد.
اما وضع بعضی زبانها مانند جاوا (JSP) و ColdFusion در دنیای وب خراب است و برخی زبانها اخیراً دوباره مورد توجه قرارگرفتهاند كه از آن جمله میتوان به Python و Ruby اشاره كرد. وضعیت جاوا در وب در این میان جالب توجه است. برخلاف موفقیت چشمگیر جاوا در برنامهنویسی برای سیستمهای بزرگ، این زبان به شدت در وب دچار ناكامی است. وب یك دنیای بصری است و به سادگی و ظاهر سیستمها اهمیت میدهد.
به همین دلیل زبانهای فاقد ابزارهای ویژوال و قدرتمند كه در عین حال ساده نیز هستند در این وادی محكوم به زوالند و این مسئله برای جاوا كه در زمینه وارد كردن مفاهیم بصری و پویا به دنیای وب پیشگام بود، ناگوار است، البته این قضیه هیچ ربطی به زبان اسكریپتنویسی «جاوااسكریپت» كه با ظهور ایجكس جان تازهای پیدا كرده، ندارد.
برنامهنویسی سیستمهای بزرگ
اما وضعیت در صنایع و سازمانهای بزرگ بسیار متفاوت است. در جاهایی مانند صنایع مالی و بانكی، صنایع پتروشیمی و نفت، صنایع مخابراتی، سازمانهای دولتی، صنایع خودروسازی و مانند اینها، هنوز هم جاوا و مشتقاتش حرف اول را میزنند. قدرت جاوا در این حوزهها به قدری است كه حتی میتوان - البته با كمی احتیاط - گفت موفقیت سیستمهای دیگری مانند اوراكل (كه مبتنی بر جاوا است) نیز بی ارتباط با استیلای جاوا بر این محیطها نیست.
كاركردن با جاوا در محیطهای بزرگ كار آسانی نیست. اوراكل هم آسان نیست و به طور كلی ورود به این عرصهها چالشهای مختلفی را پیش روی برنامهنویسان و شركتهای نرمافزاری قرار میدهد، به همین دلیل سیستمهای مبتنی بر جاوا، گران و پرهزینه و غولآسا هستند. با این حال توجه كنید كه منظور از سازمانهای بزرگ در اینجا سازمانهایی هستند كه از نظر ابعاد، تعداد كلاینتها و تراكنشها واقعاً بزرگ هستند و منظور ما از آن شأن و منزلت یك سازمان نیست.
در واقع شركتهایی مانند اپراتورهای موبایل یا صنعت نفت در ایران را میتوان نمونههایی از اینگونه سازمانها محسوب كرد. اما بسیاری از سازمانهای دولتی در ایران صرف نظر از اهمیت استراتژیك یا منزلتشان، به دلیل ساختار قدیمی سازمان و مدرنیزه نشدن و مكانیزه نبودن فرآیندهای سازمان یا تنها به این دلیل كه بیشتر از چند هزار كاربر ندارند، جزء سازمانهای متوسط در این بحث به حساب میآیند.
سازمانهای متوسط و كوچك
شركتها و سازمانهایی كه كمتر از چند هزار كاربر یا چند صد كلاینت دارند، و آنهایی كه خیلی كوچك و در حد مجموعههای ده الی بیست نفره هستند در این خانواده از كاربران سیستمهای نرمافزاری قرار میگیرند. برای اغلب این سازمانهای كوچك و بزرگ، هنوز هم چند صد هزار تومان هزینه برای توسعه و استقرار سیستمهای نرمافزاری، رقم بزرگی به شمار میرود.
هم به این دلیل و هم به دلایل فنی، این سازمانها و شركتها باید از فناوریها و زبانهایی برای توسعه سیستمهای نرمافزاری خود استفاده كنند كه هزینه كمتری دارند و كاركردن با آنها سادهتر است. من برای اینگونه مجموعهها استفاده از زبان سیشارپ و راهحلهای مبتنی بر ویندوز (مانند SQL Server) را توصیه میكنم.
سهولت و قدرت كار با دیتابیس، یكی از دلایل اصلی قدرت زبانهای داتنتی است. البته به تازگی سیستمعامل، لینوكس هم طرفداران زیادی پیدا كرده است ولی موضوع انتخاب پلتفرم و سیستمعامل متفاوت از انتخاب زبان و فناوری برنامهنویسی است.
شاید به همین دلیل، برخی به دنبال پیادهسازی سیشارپ در این محیطهای غیرمایكروسافتی هستند. اما به هرحال زبان جاوا در سیستمهای غیرمایكروسافتی طرفداران خاص خودش را دارد، ضمن اینكه تردیدی ندارم كه هنوز هم استفاده از زبان ویژوال بیسیك داتنت و API نرمافزارهای آفیس مایكروسافت (مانند اكسس) بهترین گزینه برای شركتهای كوچك و چندنفره است.
برنامهنویسی برای موبایل
در حوزه برنامهنویسی وب زبان ++C و پس از آن زبان جاوا پیشتاز است. زبانهای داتنت نیز كه اخیراً به این حوزه راه یافتهاند، با فاصله زیادی آن دوتای دیگر را تعقیب میكنند. زبان ++C زبان غامض و پیچیدهای است و به نظر من به تدریج رو به افول گذاشته است.
اما C و ++C زبان سختافزار هستند و هربار كه سختافزار جدید و ناشناختهای خلق میشود زبان شماره یك آن C است. بهتدریج كه آن پلتفرم سختافزاری جان میگیرد، دوباره زبانهای شیءگرا مانند جاوا و سیشارپ دوروبرش قوت میگیرند. ++C زبان اصلی سیستمعاملهای سیمبیان و ویندوز موبایل است. زبان جاوا نیز كه مستقل از سیستمعامل تلقی میشود، در جایی كه سیمبیان یا ویندوز موبایل غایب باشند، حرف اول را میزند. البته چنانكه میتوان حدس زد، هیچ كس روی سیستمعامل ویندوز موبایل جاوا را جدی نمیگیرد و نگاهها به سوی سی شارپ است.
زبانهای دیگر
جدا از برخی زبانهای برنامهنویسی كه در كاربردهای خاصی مانند هوش مصنوعی ممكن است قدرت بیشتری داشته باشند، سایر زبانها دیگر كهنه به نظر میرسند؛ فرترن و كوبول از آن جملهاند. البته زبانهای كار با بانكهای اطلاعاتی رابطهای مانند T-SQL و PL/SQL موضوع متفاوتی است كه در بحث ما نمیگنجد. یك نكته دیگر هم باقی میماند و آن هم دیدگاه محافل آكادمیك درباره زبانهای برنامهنویسی است.
بدون تردید زبان جاوا هنوز هم محبوبترین زبان در محافل آكادمیك است و پس از آن سی شارپ به دلیل شباهتش به جاوا مطرح است. البته در برخی از دانشگاههای ایران هنوز هم ممكن است زبانهای قدیمی و فرسودهای مانند فرترن تدریس شود كه اگر چنین باشد جای تأسف است.
ولی به نظر من علاقه محافل آكادمیك به این یا آن زبان ممكن است گمراهكننده باشد. آنچه اهمیت دارد كاربرد و كارایی زبان در یك زمینه بهخصوص و انعطافپذیری آن در مقابل تغییراتی است كه در صنعت و نیازهای مصرفكنندگان پدید میآید. بقیه مسائل، همگی سلیقهای هستند و نباید با تعصب با این موضوع برخورد كرد.
سه شنبه 13/9/1386 - 10:49
کامپیوتر و اینترنت
WIRELESS
شبكه های محلی (LAN) برای خانه و محیط كار می توانند به دو صورت كابلی (Wired) یا بی سیم (Wireless) طراحی گردند. درابتدا این شبكه ها به روش كابلی با استفاده از تكنولوژی Ethernet طراحی می شدند اما اكنون با روند رو به افزایش استفاده از شبكه های بی سیم با تكنولوژی WI-FI مواجه هستیم.
در شبكه های كابلی (كه در حال حاضر بیشتر با توپولوژی ستاره ای بكار می روند) بایستی از محل هر ایستگاه كاری تا دستگاه توزیع كننده (هاب یا سوئیچ) به صورت مستقل كابل كشی صورت پذیرد (طول كابل ازنوع CAT5 نبایستی 100 متر بیشتر باشد در غیر اینصورت از فیبر نوری استفاده میگردد) كه تجهیزات بكار رفته از دونوع غیر فعال (Passive) مانند كابل، پریز، داكت، پچ پنل و... و فعال (Active) مانند هاب، سوئیچ، روتر، كارت شبكه و... هستند.
موسسه مهندسی IEEE استانداردهای 802.3u را برای Fast Ethernet و 802.3ab و802.3z را برای Gigabit Ethernet (مربوط به كابلهای الكتریكی و نوری) در نظر گرفته است.
شبكه های بی سیم نیز شامل دستگاه مركزی (Access Point) می باشد كه هر ایستگاه كاری می تواند حداكثر تا فاصله 30 متر ی آن (بدون مانع) قرار گیرد.
شبكه های بی سیم (Wlan) یكی از سه استاندارد ارتباطی WI-FI زیر را بكار می برند:
هر دونوع شبكه های كابلی و بی سیم ادعای برتری بر دیگری را دارند اما انتخاب صحیح با در نظر گرفتن قابلیتهای آنها میسر می باشد.
عوامل مقایسه
در مقایسه شبكه های بی سیم و كابلی می تواند قابلیتهای زیر مورد بررسی قرار گیرد:
• نصب و راه اندازی
• هزینه
• قابلیت اطمینان
• كارائی
• امنیت
نصب و راه اندازی:
در شبكه های كابلی بدلیل آنكه به هر یك از ایستگاههای كاری بایستی از محل سویئچ مربوطه كابل كشیده شود با مسائلی همچون سوارخكاری، داكت كشی، نصب پریز و......... مواجه هستیم در ضمن اگر محل فیزیكی ایستگاه مورد نظر تغییر یابد بایستی كه كابل كشی مجدد و... صورت پذیرد.
شبكه های بی سیم از امواج استفاده نموده و قابلیت تحرك بالائی را دارا هستند بنابراین تغییرات در محل فیزیكی ایستگاههای كاری به راحتی امكان پذیر می باشد برای راه اندازی آن كافیست كه از روشهای زیر بهره برد:
بنابراین میتوان دریافت كه نصب و را ه اندازی شبكه های كابلی یا تغییرات در آن بسیار مشكلتر نسبت به مورد مشابه یعنی شبكه های بی سیم است.
هزینه:
تجهیزاتی همچون هاب، سوئیچ یا كابل شبكه نسبت به مورد های مشابه در شبكه های بی سیم ارزانتر می باشد اما درنظر گرفتن هزینه های نصب و تغییرات احتمالی محیطی نیز قابل توجه است.
قابل به ذكر است كه با رشد روز افزون شبكه های بی سیم ، قیمت آن نیز در حال كاهش است.
قابلیت اطمینان:
تجهیزات كابلی بسیار قابل اعتماد میباشند كه دلیل سرمایه گذاری سازندگان از حدود بیست سال گذشته نیز همین می باشد فقط بایستی در موقع نصب و یا جابجائی، اتصالات با دقت كنترل شوند.
تجهیزات بی سیم همچون Broadband Router ها مشكلاتی مانند قطع شدنهای پیاپی، تداخل امواج الكترومغناظیس، تداخل با شبكههای بیسیم مجاور و... را داشته اند كه روند رو به تكامل آن نسبت به گذشته (مانند 802.11g) باعث بهبود در قابلیت اطمینان نیز داشته است.
كارائی:
شبكه های كابلی دارای بالاترین كارائی هستند در ابتدا پهنای باند 10 Mbps سپس به پهنای باندهای بالاتر(100 Mbps و 1000Mbps) افزایش یافتند حتی در حال حاضر سوئیچهائی با پهنای باند 1Gbps نیز ارائه شده است.
شبكه های بی سیم با استاندارد 802.11b حداكثر پهنای باند 11Mbps و با 802.11a و 802.11g پهنای باند 54 Mbps را پشتیبانی می كنند حتی در تكنولوژیهای جدید این روند با قیمتی نسبتاً بالاتر به 108Mbps نیز افزایش داده شده است علاوه بر این كارائی Wi-Fi نسبت به فاصله حساس می باشد یعنی حداكثر كارائی با افزایش فاصله نسبت به Access Point پایین خواهد آمد. این پهنای باند برای به اشتراك گذاشتن اینترنت یا فایلها كافی بوده اما برای برنامه هائی كه نیاز به رد و بدل اطلاعات زیاد بین سرور و ایستگاهای كاری (Client to Server ) دارند كافی نیست.
امنیت:
بدلیل اینكه در شبكه های كابلی كه به اینترنت هم متصل هستند، وجود دیواره آتش از الزامات است و تجهیزاتی مانند هاب یا سوئیچ به تنهایی قادر به انجام وظایف دیواره آتش نمی باشند، بایستی در چنین شبكه هایی دیواره آتش مجزایی نصب شود.
تجهیزات شبكه های بی سیم مانند Broadband Router ها دیواره آتش بصورت نرم افزاری وجود داشته و تنها بایستی تنظیمات لازم صورت پذیرد. از سوی دیگر به دلیل اینكه در شبكههای بیسیم از هوا بعنوان رسانه انتقال استفاده میشود، بدون پیاده سازی تكنیكهای خاصی مانند رمزنگاری، امنیت اطلاعات بطور كامل تامین نمی گردد استفاده از رمزنگاری WEP (Wired Equivalent Privacy ) باعث بالا رفتن امنیت در این تجهیزات گردیده است.
انتخاب صحیح كدام است؟
با توجه به بررسی و آنالیز مطالبی كه مطالعه كردید بایستی تصمیم گرفت كه در محیطی كه اشتراك اطلاعات وجود دارد و نیاز به ارتباط احساس می شود كدام یك از شبكه های بی سیم و كابلی مناسبتر به نظر می رسند.
بعنوان مثال اگر هزینه برای شما مهم بوده و نیاز به استفاده از حداكثر كارائی را دارید ولی پویائی برای شما مهم نمی باشد بهتر است از شبكه كابلی استفاده كنید.
انواع شبكه های بی سیم:
این نوع شبكه برای كاربران محلی از جمله محیطهای(Campus) دانشگاهی یا آزمایشگاهها كه نیاز به استفاده از اینترنت دارند مفید می باشد. در این حالت اگر تعداد كاربران محدود باشند می توان بدون استفاده از Access Point این ارتباط را برقرار نمود. در غیر اینصورت استفاده از Access Point ضروری است. می توان با استفاده از آنتن های مناسب مسافت ارتباطی كاربران را به شرط عدم وجود مانع تاحدی طولانی تر نمود.
دو تكنولوژی مورد استفاده برای این شبكه ها عبارت از:
IR (Infra Red) و Bluetooth (IEEE 802.15) می باشد كه مجوز ارتباط در محیطی حدود 90 متر را می دهد. البته در IR نیاز به ارتباط مستقیم بوده و محدودیت مسافت وجود دارد.
توسط این تكنولوژی ارتباط بین چندین شبكه یا ساختمان در یك شهر برقرار می شود برای Backup آن می توان از خطوط اجاره ای ،فیبر نوری یا كابلهای مسی استفاده نمود.
برای شبكه هائی با فواصل زیاد همچون بین شهرها یا كشورها بكار می رود این ارتباط از طریق آنتن ها ی بی سیم یا ماهواره صورت می پذیرد.
امنیت در شبكه های بی سیم
سه روش امنیتی در شبكه های بی سیم عبارتند از:
(WEP (Wired Equivalent Privacy
در این روش از شنود كاربرهایی كه در شبكه مجوز ندارند جلوگیری به عمل می آید كه مناسب برای شبكه های كوچك بوده زیرا نیاز به تنظیمات دستی(KEY) مربوطه در هر Client می باشد.
اساس رمز نگاری WEP بر مبنای الگوریتم RC4 بوسیله RSA می باشد.
شبكه های WLAN دارای چندین شبكه محلی می باشند كه هر كدام آنها دارای یك شناسه (Identifier) یكتا می باشند. این شناسه ها در چندین Access Point قرار داده می شوند.
هر كاربر برای دسترسی به شبكه مورد نظر بایستی تنظیمات شناسه SSID مربوطه را انجام دهد.
(MAC (Media Access Control
لیستی از MAC آدرس های مورد استفاده در یك شبكه به (AP (Access Point مربوطه وارد شده بنابراین تنها كامپیوترهای دارای این MAC آدرسها اجازه دسترسی دارند به عبارتی وقتی یك كامپیوتر درخواستی را ارسال می كند MAC آدرس آن با لیست MAC آدرس مربوطه در AP مقایسه شده و اجازه دسترسی یا عدم دسترسی آن مورد بررسی قرار می گیرد. این روش امنیتی مناسب برای شبكه های كوچك بوده زیرا در شبكه های بزرگ امكان ورود این آدرسها به AP بسیار مشكل می باشد.
انواع استاندارد 802.11
اولین بار در سال 1990 بوسیله انستیتیو IEEE معرفی گردید كه اكنون تكنولوژیهای متفاوتی از این استاندارد برای شبكه های بی سیم ارائه گردیده است:
برای روشهای انتقال(FHSS (frequency hopping spared spectrum یا DSSS (direct sequence spread spectrum) با سرعت 1 Mbpsتا 2Mbps در كانال 2.4 GHz قابل استفاده می باشد.
برای روشهای انتقال OFDM (orthogonal frequency division multiplexing) با سرعت 54Mbps در كانال 5GHz قابل استفاده است.
این استاندارد با نام WI-FI یا High Rate 802.11 قابل استفاده در روش DSSS بوده و در شبكه های محلی بی سیم نیز كاربرد فراوانی دارد همچنین دارای نرخ انتقال 11Mbps می باشد.
این استاندارد برای دستیابی به نرخ انتقال بالای 20Mbps در شبكه های محلی بی سیم و در كانال 2.4GHz كاربرد دارد.
امیدورام این مقاله مورد قبول شما قرار گرفته باشد. در پایان امید است که در سایه ی یاری پروردگار و عنایت مسئولین و یاران شاهد شکوفایی علم و دانش در تمام عرصه های این مرز و بوم باشیم. WPANS (Wireless Personal Area Networks) WMANS (Wireless Metropolitan Area Networks) WWANS (Wireless Wide Area Networks) SSID (Service Set Identifier) 802.11 802.11a 802.11b 802.11 802.11g جدیدترین استاندارد كه شامل هر دو استاندارد قبلی بوده و از همه گرانتر میباشد. Ad hoc كه ارتباط مستقیم یا همتا به همتا (peer to peer) تجهیزات را با یكدیگر میسر می سازد. Infrastructure كه باعث ارتباط تمامی تجهیزات با دستگاه مركزی می شود. WLANS (Wireless Local Area Networks) 802.11a سریعتر اما گرانتر از 802.11b می باشد. 802.11b كه اولین استانداردی است كه به صورت گسترده بكار رفته است. g
سه شنبه 13/9/1386 - 10:43
اخبار
آخرین اخبار هواشناسی تمام شهرهای ایران را از طریق SMS دریافت کنید. در این روش کافی است کد پیش شماره هر شهر را به شماره مخصوصی SMS نمایید ، پس از چند لحظه آخرین وضعیت آب و هوایی این شهر برای شما از طریق SMS به موبایلتان ارسال میشود.
جهت اطلاع از آخرین وضعیت آب و هوایی شهرها پیغام خود را شامل پیش شماره تلفن شهر مورد نظر و جهت اطلاع از پیش بینی 24 ساعته مراكز استانهای كشور پیغام خود را شامل پیش شماره تلفن شهر مورد نظر بدون 0 به وسیله تلفن همراه به شماره تلفن 09123055005 ارسال نمایید و منتظر دریافت پاسخ بمانید. در فاصله چند ثانیه اطلاعات مورد نظر از طریق تلفن همراهتان به اطلاع شما خواهد رسید.
دریافت اطلاعات آب و هوای شهرها از طریق SMS
در این ترفند قصد داریم به معرفی یک روش جالب بپردازیم که با استفاده از آن میتوانید آخرین اخبار هواشناسی تمام شهرهای ایران را از طریق SMS دریافت کنید. در این روش کافی است کد پیش شماره هر شهر را به شماره مخصوصی SMS نمایید ، پس از چند لحظه آخرین وضعیت آب و هوایی این شهر برای شما از طریق SMS به موبایلتان ارسال میشود.
جهت اطلاع از آخرین وضعیت آب و هوایی شهرها پیغام خود را شامل پیش شماره تلفن شهر مورد نظر و جهت اطلاع از پیش بینی 24 ساعته مراكز استانهای كشور پیغام خود را شامل پیش شماره تلفن شهر مورد نظر بدون 0 به وسیله تلفن همراه به شماره تلفن 09123055005 ارسال نمایید و منتظر دریافت پاسخ بمانید. در فاصله چند ثانیه اطلاعات مورد نظر از طریق تلفن همراهتان به اطلاع شما خواهد رسید.
مثال برای دریافت آخرین وضعیت آب و هوایی شهر تهران 021 و برای اطلاع از پیش بینی 24 ساعته 21 را بایستی به شماره تلفن 09123055005 ار سال نمایید.
سه شنبه 13/9/1386 - 10:33
آموزش و تحقيقات
کمپانی سونی اریکسون نخستین بار در سال 2001 با همکاری شرکت ژاپنی "سونی" و شرکت سوئدی "اریکسون" با هدف ایجاد گوشی های موبایل جدید راه اندازی شد. دفتر مرکزی مدیریت سونی اریکسون در شهر لندن واقع است و این شرکت بیش از 6000 کارمند در سراسر دنیا در اختیار دارد.
نخستین محصول مشترک سونی اریکسون در سال 2003 وارد بازار شد. هم اکنون بیشتر موبایل های سونی اریکسون در دو مدل تولید می شوند یعنی سری K مجهز به دوربین عکاسی قوی و سری W مجهز به پخش کننده موسیقی با کیفیت. از جمله معروفترین موبایل های سونی اریکسون سری W می تواند به W800, W810, W850, W900 و W950 اشاره داشت.

Sony Ericsson W850i یک واکمن کشویی با قابلیت 3G می باشد. با آمدن W850i تعداد مدل های واکمن سونی اریکسون دو رقمی می شود.
صفحه نمایش 2 اینچ با 240 ´320 پیکسل، دوربین 2مگاپیکسل به اضافه ی دوربین دوم برای تماس های ویدیویی، بلوتوث، وسایل جانبی واکمن و رادیو FM ، 116 گرم وزن و ابعاد98´47´21 میلی متر از امکانات و خصوصیات W850i است.
حافظه ی داخلی آن 64 مگابایت است که به همراه اسلات کارت حافظه ی 1 گیگابایت Stick Pro Duo قابلیت ارتقا تا 4 گیگابایت را داراست که می توان حداکثر 64 آلبوم را در آن ذخیره کرد.
بسته ی نرم افزاری W850i شامل نسخه ی ارتقا یافته ی Walkman player(Advanced Walkman 2.0 Music player)، TrackId ،ایمیل ،Web Browser با قابلیت پخش فلش ، RSS news reader و تمام نرم افزارهای لازم برای مدیریت اطلاعات شخصی ، هم چنین یک نرم افزار برا ی تبدیل W850i به یک سیستم mini hifi می باشد.
W850i عزم سونی اریکسون را برای در دست گرفتن بازارگوشی های iTunes را نشان می دهد. همان طور که پیشتر گفتیم با W850i سونی اریکسون در مجموع 10 گوشی با قابلیت پخش موسیقی تولید کرده است که باعث ایجاد یک موقعیت قوی برای سونی اریکسون در مقابل رقیبانش که چنین گوشی هایی را ندارند، شده است.
موتورولا سعی دارد باROKR E1 انحصار بازار گوشی های iTunes را که در اختیار سونی اریکسون است را بشکند اما از آن زمان بازار آشفته ی موتورولا دچار بحران شده است.
امکانات W850i
شبکه: GSM 900/1800/1900 + UMTS 2100 (3G)
GPRS + UMTS (3G)
صفحه نمایش: 240x320 pixels, 262k colours
دوربین: ( 2megapixels (main
ابعاد: 98x47x21mm
وزن:116 گرم
بلوتوث، زنگ پلی فونیک، بازی های جاوا
سه شنبه 13/9/1386 - 10:32