شاید تاكنون احساس كردهاید كه در اولین ملاقات با شخص دیگری احساس خوبی نسبت به او دارید در حالیكه قبلا هیچ آشنایی با او نداشتهاید. ما معمولا این احساس را به حدس و گمان خود نسبت میدهیم ولی معمولا این درك ناخودآگاه ما از زبان بدن اوست كه این احساس را به وجود میآورد. ممكن است كلام فرد مقابل با رفتار و حركات او هماهنگی كامل داشته باشد و این ذهن ماست كه این هماهنگی را درك كرده و زبان بدن او را میشنود. اگر آنچه طرف مقابل میگوید با آنچه در چهره و حركات او مشهود است متناقض باشد، ذهن ما تقریبا همیشه زبان بدن او را میپذیرد و به صداقت كلام او شك میكند. به عنوان مثال هر گاه فروشندهای به دروغ از كیفیت كالای خود با آب و تاب تعریف میكند اما حركات بدن او چیزهای دیگری میگویند مثلا او از نگاه مستقیم به چشمان شما ضمن صحبتهای خود میگریزد، دائما این پا و آن پا میشود و چشمان او تا حدی ریز شده است، اینها همه زبان بدن اوست كه با شما سخن میگوید و اینها حركاتی است كه معمولا وقتی حقیقت را نمیگوییم، انجام میدهیم.
زبان بدن ارادی یا غیرارادی زبان بدن و یا حركات بدن ما به دو بخش ارادی و غیرارادی تقسیم میشوند،آندسته از حركات بدن كه ارادی انجام میشود شامل حركات و ژستهایی است كه افراد به صورت ارادی یا نیمه ارادی به خود میگیرند؛ مانند لبخند زدن،حركت دادن دستها در حین صحبت كردن برای تفهیم بهتر مطلب به مخاطبان. این گروه از حركات معمولا در ارتباطهای غیركلامی و بیصدا در بین افراد جامعه به كار میروند. قرار دادن نوك انگشت اشاره بر نوك بینی كه به معنی دعوت شنونده به سكوت است و یا حركاتی كه افراد ناشنوا برای ارتباط با یكدیگر استفاده میكنند،نوعی زبان بدن ارادی است و این افراد با حركات بدن خود با یكدیگر گفتگو میكنند. حركات بدن غیرارادی، شامل آن دسته از حركاتی است كه انسانها به شكل ناخودآگاه در ارتباط با یكدیگر به كار میبرند؛ حالتهای مختلف چهره در این گروه قرار میگیرند. توانایی درك این گروه از حركات این فرصت را در اختیار ما قرار میدهد كه افكار و احساسات طرف مقابل را در یك ارتباط رو در رو درك كنیم. به عنوان نمونه، اگر كسی ضمن صحبت كردن از نگاه مستقیم به چشمان ما میگریزد شاید نشاندهنده فقدان اعتماد به نفس او و یا اضطراب و نگرانی او در این ارتباط است.
منشا زبان بدن حركات بدن (زبان بدن) ممكن است ادامه ارتباطی باشد كه نیاكان ما بدون دانستن زبان گفتاری و تنها با حركات بدن با هم برقرار میكردند؛ و در طول نسلها به ما به ارث رسیده است. جالب است به این نكته توجه كنید كه بسیاری از حیوانات اهلی و خانگی زبان بدن آدمی چه ارادی و چه غیرارادی را درك میكنند و حتی میتوان فهمیدن زبان بدن انسان را به حیوانات آموخت. زبان بدن تركیبی از ژنتیك و محیط است. كودكان نابینا میخندند و لبخند میزنند حتی اگر هیچگاه لبخند را ندیده باشند. بسیاری از عناصر اصلی زبان بدن بین فرهنگهای مختلف مشتركند بنابراین باید این رفتارها غریزی باشند مانند حركات سر به معنای (بله یا خیر.)
حركات صورت صورت انسان مهمترین بخش بدن انسان است كه میتواند حالات و احساسات را منتقل كند،با این حال گاهی اوقات پیامهای آن گمراه كننده است. كسی كه مضطرب و نگران است ممكن است چهرهاش منقبض و عصبی باشد و این حالت از طرف دیگران به ناراحتی، عصبانیت یا حتی نارضایتی تعبیر شود. بنابراین اگر طرف مقابل شما، چهرهاش اینگونه است لزوما به این معنی نیست كه از صحبت با شما ناخشنود است،ممكن است او فقط نگران یا عصبی باشد. لبخند یكی از قویترین وسایل ارتباطی شما در ملاقات با افراد جدید است. این لبخند باعث میشود كه گرم و صمیمی و مطمئن به نظر بیایید حتی اگر واقعا در قلب خود چنین احساسی ندارید. اگر این لبخند چنین احساسی را به مخاطب منتقل كرد شما صورت خود را آرامتر كنید و عضلات صورتتان را از حالت انقباض خارج كنید. این كار علاوه بر اینكه باعث میشود آرامتر به نظر برسید موجب میشود خودتان هم احساس آرامش بیشتری كنید.
چشمها چشمهای ما دریچه گشودهای از هیجانات و احساسات ما بر روی دیگران هستند. اگر ما به چشمان مخاطبمان خیره شویم ممكن است او تصور كند از او میترسیم و یا حالت تدافعی و پرخاشگرانه به خود گرفتهایم. نگاه مستقیم و خیره گاهی به عشق و احساس قدرتمندی هم تعبیر میشود. اگر با مخاطب خود تماس چشمی كمی برقرار كنیم، این رفتار ممكن است از جانب او اینگونه معنا شود كه از او خجالت میكشیم و یا انسانی سلطهپذیر در روابط هستیم و یا كاملا برعكس، ممكن است اینطور استنباط شود كه خود را از او برتر میدانیم و علاقه زیادی به این ارتباط نداریم. اگر در یك ارتباط رو در رو،متعادل و عادی گاهگاهی به طرف مقابل نگاه كنید این نشانه علاقهمندی به ارتباط است و احساس امنیت و اطمینان شما را نشان میدهد. اگر در یك گفتگو، تمایل دارید مطمئن و قاطع به نظر بیایید، خیره شدن به چشمان طرف مقابل،شما را در جنگ قدرت برنده خواهد كرد و این راهكاری مناسب در مصاحبههای شغلی است كه لازم است آرام و مطمئن باشید. نگاه كردن به چشمان تكتك افراد گروهی كه با آنها كار میكنید، نشان میدهد كه شما برای تكتك افراد گروه ارزش و اهمیت قائلید. مدیران، معلمان،اساتید گروهها و كلاسها بهتر است به این نكته توجه خاصی داشته باشند.
حركات دست و انگشتها و بدن با حركات دستها ضمن صحبت كردن تاكید خود را به مطالبی كه میگوییم به مخاطب نشان میدهیم. در روانشناسی، استفاده از دست در حین صحبت كردن، نشاندهنده این است كه شما مشتاق و علاقهمند به این ارتباط هستید. اما توجه كنید نباید بیش از اندازه از حركات دستهای خود استفاده كنید،چون عصبی و كنترل نشده به نظر میآیید، این مطلب در مصاحبههای شغلی،بسیار اهمیت دارد، همچنین نباید دستان خود را در هم فشار دهید و یا با آستین خود بازی كنید چون شما را نگران و دستپاچه جلوه میدهد. در یك مصاحبه شغلی برای اینكه با زبان بدن خود بهترین پیامها را بفرستید، راست و مستقیم راه بروید،حركات طبیعی بدن خود را ضمن راه رفتن انجام دهید و دستان خود را دو طرف بدن خود حركت دهید،غوز كردن و خیلی خشك راه رفتن عدم اعتماد به نفس شما را به مصاحبه كننده نشان میدهد. هنگامیكه در مقابل مصاحبهكننده قرار میگیرید، وسایل درون كیف دستیتان را زیر و رو نكنید بلكه در لحظاتی كه تا شروع مصاحبه باقی است، با اعتماد به نفس مجلات روی میز را ورق بزنید و با خیالی راحت به اطراف خود و وسایل موجود در اتاق نگاه كنید،اینها پیامهای مثبت و قوی است كه زبان بدن شما به مخاطب ارسال میكند.
