در فیزیک نجومی ، یک سفید چاله از واژگونی زمانی در یک سیاه چاله به وجود می اید . در حالی که یک سیاه چاله در حقیقت مانند یک جارو برقی عمل کرده وهرچیزی را که نزدیکتر از افق رویداد ان باشد می بلعد , یک سفید چاله موادی را از افق رویداد خود با سرعت بسیار زیاد به بیرون پرتاب می کند. با توجه به شتاب ثابت این دو چاله می توان گفت چه سیاه چاله چه سفید چاله هردو جذب کننده مواد هستند وتفاوت انها در پتانسیل انها در مرز افق رویداد انها است.
در یک سیاه چاله مواد در افق رویداد ان می توانند فقط جذب گرددند در حالی که در افق رویداد یک سفید چاله بظر میرسد که مواد با سرعتی زیاد حتی در حدود نور منتشر می شوند ومانند یک منبع عمل می کنند . یه جورایی بنظر می رسدکه یک سیاه چاله هرچیزی را که بدرون خود می کشد از یک جایی دیگر با همان اهنگ خارج می کند.
اما جالب است بدانیم که این چاله سفید که هنوز در اسمان رصد نشده ومانند یک تئوری می باشد به پیشنهاد استیون هاوکینگ ارئه شد که دلیل و برهان ایشون بر می گردد به ترمودینامیک که پیش بینی می کند برای اینکه یک گاز داخل این سیاه چاله ها درتعادل گرمایی باشند نیاز هست که در زمان گذشته یا بهتر معکوس زمانی این مواد در تعادل باشند که برای حل این مشکل وجود یک سفید چاله ضروزی شد .

یک کرمچاله در صورت وجود، خود بخشی از فضازمان چهار بعدی عالم می‌باشد. همانطور که می‌دانید اینشتین در سال ۱۹۰۵ م ثابت کرد که جهان تنها از سه بعد فضایی تشکیل نشده و زمان صرفآ یک پارامتر در حال تغییر نیست. بلکه زمان خود نیز به عنوان بعد چهارم عالم به حساب می‌آید. در این فضازمان چهار بعدی، کرمچاله‌ها می‌توانند سوراخی به جهانی دیگر یا ناحیه‌ای دیگر از همین جهان باشند. پس باید در نظر داشته باشیم که این اجسام چهاربعدی هستند و ما تنها برای ساده سازی آنها را به صورت دو بعدی نشان می‌دهیم.
به عنوان مثالی ساده، یک صفحه کاغذ تخت را در نظر بگیرید که از چهار طرف تا فواصل بسیار دور گسترده شده باشد. هر دو طرف صفحه که آنها را «رو» و «زیر» صفحه می‌نامیم، بطور مستقل یک فضای دوبعدی راتشکیل می‌دهند که می‌توانیم آن را یک جهان دوبعدی فرض کنیم. ساکنان این جهانها خود موجودات دو بعدی هستند. واضح است که این دو جهان هیچ ارتباطی با هم ندارند و ساکنان آنها از وجود همدیگر بی خبرند .اکنون تصور کنید یک سوراخ دایره‌ای در این صفحه ایجاد شود. به این ترتیب دو جهان بطور پیوسته با هم ارتباط دارند. ما این حفره تونل مانند را یک کرمچاله می‌نامیم.
حال بیائید به جای یک سوراخ، دو سوراخ درصفحه ایجاد کنیم. سپس لبه‌های این دو سوراخ را بکشیم تا به صورت دو لوله درآید وبا ادامه دادن این کار دو لوله را به هم وصل کنیم. این نیز یک کرمچاله‌است. با این تفاوت که بر خلاف حالت قبلی دو ناحیه از یک جهان را به هم وصل می‌کند. در حالتی که فضای ما خمیده باشد مسافرت از طریق این کرمچاله بسیار سریع تر امکان‌پذیر است. چون مسافت کوتاهتر است.
اگر در هر یک از دو ورق تخت موازی نیز یک سوراخ ایجاد کنیم، با کشیدن لبه‌های سوراخ و رساندن دو لوله ایجاد شده به هم می‌توانیم یک کرمچاله ایجاد کنیم که صفحه بالایی یکی از ورق‌ها را به صفحه پائینی ورق دیگر وصل کند .

پروتونها و نو ترونها خود از ذرات كوچكتری ساخته شده اند كه كوارك نامیده می شوند. تا به حال 6نوع كوارك متفاوت شناسایی شده اند با این همه فقط دو نوع آنها در تشكیل مواد پایدار معمولی نقش مهمی دارند كه عبارت از كوارك u و كوارك D هستند U علامت اختصاری برای بالا (UP) و D علامت اختصاری برای پایین (down) می باشد . اگر روابط ونسبتها در اتمها كه در مقایسه با كواركها بزرگ هستند مهم و چشمگیر است این روابط در كواركها ی كوچك مسلماً مهمتر هستند مثلا كواركها هیچ گاه به تنهایی نقشی را به عهده ندارند بلكه همیشه در گروههای 2و 3تایی هستند ذراتی كه از 2كوارك تشكیل می شوند مزون نام دارند ذراتی را كه از 3كوارك دارند بار یون می نامند كواركها دركنار بار الكتریی ای كه دارند خاصیت مرموز دیگری نیز دارا می باشند كه رنگ خوانده می شود كوراكها از ین جهت به قرمز سبز و آبی طبقه بندی می شود البته از این طبقه بندی باید رنگهای حقیقی را تصور كرد بلكه منظور نوع با ر الكتریكی آنهاست . بنابراین ذرات آزاد معلق درطبیعت باید همیشه دارای رنگ خنثی و به عبارت دیگر سفید باشند به شرخ زیر این نتیجه حاصل ی شودیك كوارك قرمز یك كوارك سبر ویك كوارك آبی یك گروه سه تایی مثلا یك پروتون می سازد. همان طور كه تركیب رنگهای رنگین كمان رنگ سفید را به وجود می آورد ازتركیب رنگهای سه گانه كوارك نیز سفید به دست می آید به این ترتیب یك ذره سفید مجاز و پایدار تشكیل می شود. امكان دیگر این است كه یك كوارك قرمز با یك ضد كوارك كه رنگ ضد قرمز دارد یك زوج بسازند قرمز و ضد قرمز همدیگر را خنثی كرده رنگی خنثی را به وجود می آورند به هرحال چون این گروههای دوتایی (مزونها ) از ماده و پادماده ایجاد شده اندخیلی سر یع فور می پاشند به این جهت مزونها پایدار نیستند . كواركها نوكلئونها را میسازند وآنها به یكدیگر متصل شده هسته اتمها را به وجود می آروند . هسته هاو الكترونها دراتحاد با یكدیگر اتمها را ایجاد می كنند و اتمها نیز با پیوستن به یكدیگر مولكولها ی كوچك و بزرگ از قبیل مولكولهای آب یا سفیده تخم مرغ را می سازد. میلیاردها مولكول سلولهای بدن ما را به وجودمی آورند و هرانسان در بدن خود میلیاردها سلول دارد اما با تمام تقاوتهایی كه انسانها ،جانوران ،گیاهان سیاره ها و یا ستارگان با یكدیگر دارند باز هم تمام آنها فقط اط 3ذره زیر بنایی ساخته شده اند كه عبارتند از كوراكها U كواركهای D و الكترونها . آیا كوارك ها را می توان مشاهده كرد؟ روشن است كه كوارك ها را نمی توان مشاهده كرد بلكه می وشد وجود أنها را مثل هسته اتمها از طریق آزمایشهای فراوان پیچیده اثبات نمود برای این كار مثل آنچه كه رادرفورد 75 سال پیش برای شناسایی هسته اتم انچام داد عمل می شود و پرو تونها یا الكترونها ی بسیار پر شتاب مورد اصابت قرار می گیردند بیشتر الكترونها در این آزمایش به ندرت تغییر مسیر می دهند ولی تعدادی از "آنها كاملا از مدار خود خارج می شوند درست مثل اینكه به گلوله های سخت وكوچكی در داخل پرو تونها برخورد كنند این گلوله های بسیار كوچك همان كوا رك ها هستند كه در جستجویشان بوده ایم یك بررسی دقیق نشان داده كه پرو تون در مجموع از سه سنگ بنای اولیه این چنین تشكیل شده است .