ناساندني شارستانهکاني پارێزگاي کوردووستان
شارستاني ديواندهره
شاري ديواندهره ناوهندي شارستاني ديواندهره له دۆرينگي 99 کيلۆمهتري باکووري سنه وله ڕێگاي سنه بۆ سهقزجێگر بوه . شاري ديواندهرهي ئهمڕۆيي له يهک دهيه پێشوودا به شارستان گۆڕياوهو . بهشێکي زۆر لهم شارستانه دهشتي سهماکي ههوهتوو لهبهر گرتوه بهرزايي ئهم دهشته له ڕووي زرێبار 2200 ميتره. شاري بچووکي زهڕينه که له ناوهندي دهشتي ههوهتوو جێگر بوه له ساردترين شارهکاني پارێزگا به حسێب دێت و له بهشي خۆراوهي شارستان، کێوي چل چهمه به بهرزايي 3173 جێگر بوه و له باشووري ئهم کێوهيش دهشتي سهرسهوزي ساڕاڵ جێگر بوه . مهرگهکاني ئهم دهشته چهشني ڕادهو پايهي يهکه ودهشتي پڕله گوڵي ئهم ناوچه له وهرزي بههار بهناويهيه . گرينگترين چۆمي ئهم شارستانه چۆمي قهزهڵ ئهوزهنه که له کێوي چل چهمه سهرچاوه دهگرێت . پيشهي زۆربهي خهڵک کشت وکاڵه و بهرههمي سهرهکي و گرينگي ئهوان گهنم و جۆ و نۆک و گوڵي بهڕۆژهيه. جێگا کۆنينهيێکي زۆر له ناوچه جۆراجۆرهکاني شارستان ههيه که ئهشکهوتي کۆنينهي کهرهفتوو ئهشکهوتي کۆنينهي کهرهفتوو ئهوانهيه ههروهها له شارستاني ديواندهره سۆفيگهري و ڕێچکه پلي جۆراوجۆري ههيه که گرينگتريني ئهوانه ڕێچکهي قادريه . لهم شارستانهدا 22 خانهقا و تهکيه ههيه.
شاري ديواندهره ناوهندي شارستاني ديواندهره له دۆرينگي 99 کيلۆمهتري باکووري سنه وله ڕێگاي سنه بۆ سهقزجێگر بوه . شاري ديواندهرهي ئهمڕۆيي له يهک دهيه پێشوودا به شارستان گۆڕياوهو .
گرينگترين جێگا ديتنيهکاني شارستاني ديواندهره
1- ئهشکهوتي کۆنينهي کهرهفتوو:
ئهم ئهشکهوته له 67 کيلۆميتري باکووري شاري ديواندهره جێگر بوه . ئهشکهوتي کهرهفتوو پاژي جوانترين و گرينگترين ئهشکهوتهکاني سروشتي و دهس سازي ئێران به حسێب دێت که له سهردهمه جۆراوجۆرهکان بابهتي کهڵک وهرگرتن و نيشتهجێبووني مرۆڤ بوه و له ماوهي ئهم سهردهمانه بهبۆنهي نيشتهجێبوون گۆڕياوه وشوێنهکان به شێوهي ميعماري و گهشهبهرد له 4 نشف و نهۆم له دڵي کێو ههڵکهنرياوه و به هۆي لهوحهيێکي يۆناني بهسهر درگاي يێکێ له ژوورهکاني نهۆمي سێههم به پهرستگهي هێراکلێس (هێرکوول) ناوي لێ دهبهن .
2- کوێستاني چل چهمه
ئهم کيوه له دۆرينگي 64 کيلۆمهتري خۆرئاواي شارستاني ديواندهره جێگر بوه دێهاتي تهبهت شوێني کۆبوونهوهي کێونهوهردان له بناري ئهم کيوه جێگر بوه لووتکهي بهرزي ئهم کيوه شانشيني ناو بوو و بهرزايي ئهوه 3173 ميتر دهبێت و له ڕێگاي سهرکهوتن بهم کوێستانه گهلێک (چهندين) تاڤگه جوان لهگهڵ کانياوێکي زۆر و چۆمي بچووک ههيه که ديمهنێکي زۆر جوان و دڵ فهرێحي پێک هێناوه . چۆمي قهزهڵ ئهوزهن لهم کيوه سهرچاوه دهگرێت ئهم کوێستانه شوێني ههراش کردن و ههڵداني گژوگياي دهرماني و خواردني و قارچکه خواردنيهکانه و ههمووساڵێک ژمارهيێکي زۆر له گرووپه کێونهوهردهکان لهم کێوه سهر دهکهون .
3- ناوچهي ڕاو کردن قهدهغهي زهڕينه ههوهتوو
ئهم ناوچه به پانتايي 24000 دهههزار ميتري چوارگۆش له 16 کيلۆمهتري باکووري ديواندهره جێ ژيانێکي لهبار و شياو بۆ جۆره باڵندهيێکي پشت گيرياو ڕووبه قڕهاتني مێش مريشکه .