افضل الدين طبيبخونجي
افضل الدين ابو عبداللهمحمد پسر نامآور پسر عبدالملك خونجي از حكيمان نامي قرن هفتم هجري است. وي به سال590 هجري در خونج (خونه) (كاغذكنان كنوني) يكي از بلوكات خمسهي خلخالمتولد شد
[1] وپس از فراگرفتن دانش در شهرهاي ايران رهسپار مصر گرديد و در آنجا به تكميل و نشرعلوم پرداخت و مورد توجه و احترام عموم واقع شد.
خونجي در فروع،مذهب شافعي داشته ودر اواخر عمر به مقام قاضيالقضاتي مصر رسيد و در قاهره متصديمنصب قضاء گشت. وي مردي حكيم و منطقي بوده و چند اثر از او ياد كردهاند كه اهمآنها از اين قرار است: موجز، در منطق؛ جمل، در منطق؛ كشف الاسرار عن غوامض الافكارفي المنطق؛ ادوار الحمليات؛ شرح كليات قانون ابن سينا؛ شرح بر كتاب نبض شيخالرييسابوعلي سينا؛ مقاله في الحدود والرسوم.
افضل الدين خونجيدر طب و ساير علوم اسلامي به ويژه فقه و حديث استاد بوده است. به حدي كه ابن ابياصيبعه مؤلف كتاب معروف عيون الانباء كه خود از معاصران و شاگردان افضلالدينخونجي بوده ميگويد: «او يگانهي زمان خويش است ودر علوم حكمي و شرعي كمتر نظير اوتوان يافت و من به سال 632 هجري در قاهره به خدمت او رسيدم او دردانشهاي متداول زمان ما در نهايت دانشمندي است و برخي از كليات قانون ابن سينا راپيش وي خواندم.». ملاصدرا شيرازي(صدرالمتألهين) فيلسوف نامي ايراني نيز در قرن يازدهم هجري در تأليفات خويش بهاقوال خونجي استناد جسته است و اين دليل ديگري بر علو مقام علمي افضلالدين خونجيميباشد.
بنا به تصريح ساميدر قاموسالاعلام، اين دانشمند ايراني روز پنجم رمضان سال 646هجري زندگي را به درود گفته و درقرافه قاهره به خاك سپرده شده است.
[1]. برخي از محققان اين دانشمند را از خونج يكي از توابع لارستانفارس دانستهاند«كتاب پزشكان نامي فارس ص 21
