ابوالحسنعامري
ابوالحسن محمدبن يوسف عامري معاصرابوسليمان سجستاني را مهمترين فيلسوف در فاصلة ميان فارابي و ابنسينا ميتواندانست. وي در نيشابور به دنيا آمد ونزد ابوزيد درس خواند و پس از آن با بسياري ازدانشمندان بزرگ زمان خود ملاقات كرد وحتي در بغداد با فيلسوفان اين شهر به مناظرهبرخاست و چون اين را چندان خوش نداشت در آنجا درنگ نكرد و به زادگاه خود در خراسانبازگشت. عامري درصدد آن بود كه ميان دين و فلسفه توافقي ايجاد كند و كتابي در دفاعاز اسلام و تفوق آن بر ديگر اديان و روشهاي سياسي به نام «الاعلام بمناقب الاسلام»نوشت. به فلسفهي سياسي ساسانيان به مقدار فلسفهي يونانيان علاقمند بود و از آنهاتأثير ميپذيرفت. با مطالعهي آثار او ميتوان يكي از مجاري انتقال انديشههايايران قبل از اسلام را مربوط به حكومت و اجتماع به تفكر اسلامي كشف كرد.
خوشبختانه بسيارياز تأليفات ابوالحسن عامري برجاي مانده است. مهترين آنها كتاب «اخلاق السعاده والسعاد» و كتاب مهم تاريخ فلسفه (الامر علي الابد) است كه حكيمان متأخر از آن آگاهبودهاند و مخصوصاً ملاصدرا در كتاب (اسفار) خود چندين بار از آن نام برده است.
عامري با نوشتههاي خود و با تربيت كردنشاگرداني كه بعضي از آنان چون ابن مسكويه نامدار شدند، راه را براي رسيدن مكتبفلاسفه (فيلسوف – دانشمندان) به اوج خود در زمان ابنسينا هموار ساخته است
[i].
تأليفات:
به غير از دو كتابنامبرده شده رسالهاي دربارة سعادت، ابواب و فصول دربارة (معالم الهيه) رساله درابصار، رساله در ابد، رساله در معالم و برتريهاي اسلام رساله در جبر و قدر و كتابيبه فارسي موسوم به فرخنامه از تأليفات اوست.
[i]. سه حكيم مسلمان تأليف سيد حسين نصر ص 22