درگذشت مكتفي عباسي - سال 295 هجري قمري
ابومحمد، علي بن معتضد، معروف به المكتفي بالله(المقتفي)، هفدهمين زمامدار عباسي است، كه به منصب خلافت مسلمانان دست آزيد.
وي، پيش از خلافت، در اواخر خلافت پدرش معتضد عباسي، حكومت "رقه" را بر عهده داشت و پس از وفات پدرش در 23 ربيع الثاني سال 289 قمري، به بغداد رفت و خلعت خلافت را پوشيد.(1)
مكتفي عباسي، به مدت شش سال و شش ماه در رأس خلافت اسلامي قرار داشت و سرانجام درد سختي در شكمش پديد آمد و از اين باب، متحمل رنج بسيار بود، به طوري كه از شدت درد و ناراحتي، عقل و هوش خود را از دست داد و قدرتمندان دستگاه خلافت، از اين أمر سود جسته و در صدد تغييرش برآمدند و محمد پسر معتمد عباسي را كانديداي خلافت، نموده و از او پيمان محكم وفاداري گرفتند. اما هنگامي كه به نزد مكتفي برگشتند، او را به سلامت يافتند و در نتيجه، خلافتش استمرار يافت و محمد بن معتمد عباسي از دست يابي به خلافت محروم ماند.
ولي آن بيماري جانگاه، مكتفي را رهايش نكرد و از آغازين روزهاي ماه ذي قعده سال 295 قمري بر شدتش افزوده شد، به طوري كه وي اميدي به ادامه زندگي خويش نيافت. بدين منظور درباريان و سردمداران خلافت را حاضر ساخت و ولايت عهدي خويش را به برادرش ابوالفضل، جعفر بن معتضد، معروف به مقتدر عباسي واگذار كرد.
مكتفي عباسي در 31 سالگي و در هفدهم ذي قعده سال 295 قمري، در بغداد وفات يافت و در خانه محمد بن عبدالله بن طاهر به خاك سپرده شد.(2)
1- محاضرة الابرار (محي الدين بن عربي)، ج1، ص 81
2- صله تاريخ الطبري (قرطبي)، ص 14؛ التنبيه و الاشراف (مسعودي)، ص 321
