درگذشت احمد بن طولون در مصر - سال 270 هجري قمري
ابوالعباس، احمد بن طولون در عصر معتز بالله عباسي [سيزدهمين خليفه عباسيان] به استانداري مصر منصوب گرديد.
وي، كه با پشت كار و همت خويش به اين مقام رسيده بود، تنها به حكومت مصر بسنده نكرد و به اطراف آن نيز طمع ورزيد و در صدد تصرف آن ها برآمد. او پس از مدتي منطقه شام، انطاكيه و سرحدات روم شرقي را به سيطره خويش درآورد و همزمان بر بخش هايي از شمال افريقا و بخش هايي از جنوب غربي آسيا، زمامداري مي كرد.
احمد بن طولون، فردي بي باك و دلير و در شمشيركشي و ريختن خون انسانها بي مبالات بود. گفته شد، تنها كساني كه به دستور وي اعدام و يا در زندان هاي وي كشته شدند، تعدادشان به هيجده هزار تن مي رسيد. ولي از آن هايي كه در جنگ او [اعم از مخالفان و سپاهيانش] جان باختند، آماري در دست نيست.
درباره خصوصيات اخلاقي وي گفته شد، كه دوستدار عالمان و داراي سفره اي گسترده بود، كه عام و خاص در آن حاضر شده و غذا مي خوردند و در هر ماه، هزار دينار صدقه مي داد و مسجد بزرگي در مصر، بنيان نهاد، كه هم اكنون بنام "جامع احمد بن طولون" شهرت دارد.
سرانجام در دهم ذي قعده سال 270 هجري قمري در مصر وفات يافت.(1) فرزندش عباس بن احمد طولون نيز، دوازده روز، پس از پدرش وفات يافت.(2)
شايان ذكر است كه احمد بن طولون در كشتن علويان مبارز نيز ترديدي به خود راه نمي داد و يك بار، احمد بن محمد بن عبدالله، از نوادگان امام حسن مجتبي(ع)(3) و بار ديگر، احمد بن عبدالله بن ابراهيم طباطبا، از نوادگان ديگر آن حضرت را(4) در مصر به شهادت رسانيد.
1- الكُني و الألقاب [شيخ عباس قمي]، ج1، ص 343؛ الذريعه [شيخ آقا بزرگ طهراني]، ج12، ص 279
2- محاضرة الأبرار [محيي الدين ابن عربي]، ج1، ص 110
3- مقاتل الطالبيين [ابوالفرج اصفهاني]، ص 440
4- عمدة الطالب في أنساب آل ابيطالب [ابن عنبه]، ص 172