وفات أعمش كوفى - سال 148 هجرى قمرى
ابو محمد، سليمان بن مهران، معروف به " أعمش كوفى" در سال 60 و به روايتى در عاشوراى سال 61 قمرى، روز شهادت حضرت اباعبدالله الحسين)ع(، ديده به جهان گشود.
پدرش مهران، از اهالى دماوند بود و به كوفه مهاجرت كرد و به روايتى جهت حضور در واقعه كربلا، به كوفه رفت ولى دانسته نشد كه براى يارى امام حسين )ع( رفته بود و يا به اجبار حكومت، براى تقويت سپاه عمر بن سعد.
به هر روى، در آن هنگام همسرش حامله بود و پس از رسيدن به كوفه، وضع حمل كرد و اعمش را به دنيا آورد. اعمش از جمله آنانى بود كه شش ماهه به دنيا آمد. وى، در كوفه، رشد يافت و از كودكى به يادگيرى معارف دينى علاقمند بود.
اعمش، پس از سالها تلاش و جديت، به مراتب علمى و معنوى بالايى دست يافت و در رديف دانشمندان درجه اوّل عالم اسلام قرار گرفت. وى، از عالمان و بزرگانى چون داوود بن سويد، ابووائل، ابراهيم تميمى، سعيد بن جبير، مجاهد و ابراهيم نخعى، بهره يافت و بسيارى از بزرگان تابعين را ديدار كرد و از آنان كسب فيض نمود.
عالمان و محدثان فراوانى از او نقل حديث كرده كه نامهاى سفيان ثورى، شعبة بن حجاج و حفص بن غياث نيز در ميان آنان ديده مىشوند. وى، بسيار شوخ طبع بود و در اين زمينه، داستانهاى فراوانى از او نقل شده است.
سليمان بن مهران، به خاطر كم سو بودن ديدگانش و نابينا شدن در اواخر عمرش، به »اعمش« معروف شد.
اعمش كوفى، از نظر اعتقادى، شيعه بود و با دانشمندان غير شيعى معاصر خود، مانند ابوحنيفه )يكى از پيشوايان مذهبى اهل سنت( مناظره و مباحثههايى به عمل آورد و در ايمان خويش راسخ و استوار ماند. با اين حال، بسيارى از دانشمندان و راويان اهل سنّت از وى تجليل كرده و او را ستودند.(1)
وفات اعمش كوفى در 15 ربيع الاوّل سال 148 و به روايتى 147 و به روايت ديگر، 149 قمرى بوده است. (2)
1- وقايع الأيام، ص 217؛ توضيح المقاصد، ص 8
2- وفيات الأعيان، ج 1، ص 380؛ وقايع الأيام، ص 217
