سريه عبيدة بن حارث - سال دوّم هجرى قمرى
پيامبراكرم)ص( براى تعقيب كاروانهاى قريش و حركتهاى ايذايى بر ضد مشركانى كه براى جان و مال مسلمانان مكه و پيروان دين اسلام، احترامى قائل نبوده و آنان را از خانه و كاشانه خويش دور ساختند و دارايى هايشان را به تاراج بردند، اقدام به رزمايشهاى نظامى و قدرتى نمود.
آن حضرت، به قصد يكى از كاروانهاى قريش كه ميان شام و مكه، بازرگانى مىكرد، پسر عمويش عبيدة بن حارث بن عبدالمطلب را در رأس شصت و يا هشتاد رزمنده مسلمان كه همگى از گروه مهاجران بودند، اعزام كرد.
عبيدة بن حارث به سوى ساحل " درياى سرخ "، كه محل عبور كاروانهاى شام به مكه و بالعكس بود، روان شد و در "رابغ "، كه در ده ميلى " جُحفه " قرار دارد، به كاروان قريش رسيد. سرپرست كاروان، " ابوسفيان بن حرب " و به روايتى "عكرمة بن ابى جهل" و به روايت ديگر "مكرز بن حفص" بود. تعداد كاروانيان به دويست نفر بالغ مىشد.
از ميان مسلمانان، " سعد بن ابى وقاص"، تيرى به سوى كاروان قريش رها كرد. روايت شد كه وى داراى تيردانى بود كه بيست پيكان تير در آن، جا مىشد و هرگاه، هر يك از آنها را به مقصدى رها مىكرد، به هدف اصابت مىكرد و هيچ گاه تيرش به هدر نمىرفت. وى نخستين مسلمانى بود كه در راه اسلام تيرى رها كرد.
امّا به غير از اين مورد، ميان دو طرف، درگيرى و نزاعى به وقوع نپيوست و هر كدام به شهرهاى خويش برگشتند. گرچه در اين سريه، جنگى ميان دو طرف روى نداد، وليكن دليرى و جسارت رزمندگان اسلام در تعقيب مشركان قريش، در آن سرزمين دور دست، آثار خويش را بر جاى گذاشت و مشركان مكه را با پديده تازهاى به نام نظام و حكومت اسلامى روبرو گردانيد و رعب و وحشتى در ميان آنان برانگيخت. در تاريخ اين سريه، اتفاقى ميان تاريخ نگاران نيست.
واقدى، آن را در ماه شوال، هشتمين ماه هجرت پيامبر(ص) به مدينه منوره (1) و مؤلف كتاب "الاستيعاب"، آن را در ماه ربيع الاوّل سال دوّم هجرى و نخستين سريه اسلامى دانستهاند. (2) در كتاب المحبر گفته شد كه اين سريه،در نخستين روز ربيعالاوّل واقع گرديد. (3)
1. المغازى ،ج 1، ص 10
2. الاستيعاب، ج 3،ص 1020
3. المحبر،ص 116