- سخن در پرده مي گويم چو گل از غنچه بيرون آي
- كه بيش از پنج روزي نيست حكم مير نوروزي
-
واژه نامه
- پرده :
به رشته هايي كه بر دسته سازها بسته مي شود پرده گويند، از پرده برون شدن يعني بي قرار شدن ، شيدا شدن
English Translation :
Within the screen, speech I utter; forth from thyself, like the rose-bud (from the bud) come;
First Mesra Translation:
For, not more than a space of five days, is the order of the chief of-- a Nau-ruz.
Second Mesra Translation:
شرح بيت
**- پوشيده سخن مي گويم ، مثل گل از غنچه بيرون بيا; زيرا حكم مير نوروزي پنج روزي بيش نيست ،مير نوروزي كنايه از قدرت موقّت و متزلزل است و اشاره به مراسمي دارد كه در ايّام نوروز در ايران و بعضي كشورهاي متأثر از فرهنگ ايراني رواج داشته است ، رسم به راه انداختن مير نوروزي با همين نام از جمله در مصر رواج داشته است ، چيده چيده اي از آنچه در فرهنگ البسه مسلمانان در اين باب آمده نقل مي كنيم كه به روشن كردن معني بيت نيز ياري مي كند: ابن اياس در تاريخ مصر درباره وقايع سال 787 گويد،،، و از حوادث مهم اين سال صدور فرمان سلطان بود دائر به تعطيل مراسمي كه به مناسبت نوروز، يعني روز اول سال خورشيدي قبطيان برگزار مي گرديد، در مصر رسم چنين بود كه در اين روز عوام الناس گرد هم آيند و يكي را كه به دلقكي شهرت يافته بود از ميان خود برگزيند، اين مرد را كه معمولاً چاق و پر عضله بود پاك برهنه كرده بر خري مي نشاندند، طرطوري از برگ خرما بر سرش نهاده امير نوروزش نام مي دادند، پس آنگاه غوغا به دنبال وي بسوي كاخهاي بزرگان و سران ملك براه مي افتاد،،، عوام الناس هر كس را كه در كوچه ها به چنگ مي آوردند به مسخره مي گرفتند، اهانت روا مي داشتند، به سويش تخم مرغ پرتاب مي كردند و به سر و رويش آب آلوده مي پاشيدند تا براي رهائي خود چيزي به عنوان غرامت بپردازند،،، همـه ايـن احـوال در زمـان سلطـنت سلسـله هـاي پيشين ، بي هيچ مانعي به سنت ديرين مي گذشت ،،، اما وقتي الظاهر بر قوق به سلطنت رسيد امر به تعطيل اين جشنها داد، والي قاهره را با حـاجبان وغـلامان شـاهي بـراي تفتيـش به محلهاي فاحشه نشين شهر قاهره فرستاد و اينان هرزه گرداني را كه در اين جشن شركت داشتند هر چه به چنگ آوردند به حبس انداختند و تازيانه زدند،،، بدون هيچ ترديد ابن اياس اين واقعه را از سلوك مقريزي نقل كرده است ،پس خلاصه مقصود بيت اينكه خطاب به ممدوح مي گويد مثل غنچه كه به گل مبدل مي شود و خودنمائي مي كند خود را نشان بده زيرا كسي كه فعلاً در مقام حكومت است حكم مير نوروزي را دارد و حكومتش مسخره و موقّتي است ، وقتي خودت را نشان بدهي او خواهد رفت ، **
