- گر چه خورشيد فلك چشم و چراغ عالم است
- روشنايي بخش چشم اوست خاك پاي تو
-
واژه نامه
- تو :
از ضماير سمبليك حافظ است كه گاه فقط با يك معشوق زنده و زيـبا از نوع انسان ، وگاه با خداي عرفاني ــ اصل وحدت وجود ــ قـابل انطباق است ، و گاه مستعار بديع و گسترده اي است كه هردو مفهوم را در بر مي گيرد
- فلك :
مجموع آسمان ، سپـهر
English Translation :
Although the sun of the sky is the eye and the lamp of the world,
First Mesra Translation:
The light-giving of its eye is (only) the dust of the foot-- of thine.
Second Mesra Translation:
شرح بيت
**- اگرچه خورشيد آسمان مثل چشم و چراغ عالم است ; خاك پاي تو سبب روشنائي چشم اوست ،چشم و چراغ كنايه از انسان يا چيز بسيار عزيز; و نسبت دادن چشم عالم به خورشيد احتمالاً يادآور اين اعتقاد آريائي هاي قديم است كه مهر را چشم آسمان تصور مي كردند، از چشم معني بينائي و از چراغ مفهوم روشنائي را خواسته است ،چنانكه پيشتر گفتيم خاك پاي ممدوح راسرمه و توتيامي داندكه سبب روشنائي چشم مي شود، به ممدوح مي گويد گرچه خورشيد چشم و مايه روشنائي جهان است ، خاك پاي تو، مانند سرمه ، چشم خورشيد را روشن مي كند، و اين است آنچه سبب بينائي و درخشندگي او شده است ، **
