- جز فلاطون خم نشين شراب
- سر حكمت به ما كه گويد باز
-
واژه نامه
- حكمت :
علم ، دانش ، فلسفه
English Translation :
Save Plato, jar-sitter with wine,
First Mesra Translation:
To us, the mystery of philosophy, who uttereth-- again.
Second Mesra Translation:
شرح بيت
**- غير از شراب در خم نشسته كه افلاط ون حكيم است ; چه كسي اسرار حكمت را براي ما بازگو مي كند،حكمت : دانائي ، علم ، فرزانگي ، و در اصط لاح فلسفه قديم علمي است كه در آن از حقايق اشياء بحث شود و غايت آن وصول به كمالات در دنيا و رستگاري در آخرت است ،شراب را به اعتبار اين كه در خم نشيمن دارد، خم نشين گفته و چون خم نشين شهرت ديوژن ، حكيم يوناني است با اين كنايه ديوژن را به خاط ر آورده ، و به صورت مضمر شراب را به عنوان حكيم با ديوژن برابر قرار داده و با هم مقايسه كرده است ، و باز همين باده خم نشين را از جهت آگاهي به سر حكمت با افلاط ون حكيم مقايسه نموده است ; پس هر دو حكيم يوناني نظ ر دارد، مي گويد غير از شراب كه مانند افلاط ون و ديوژن حكيم و داناست ، چـه كـسي مـي تـواند رمـوز حكمـت (مـاوراءالط ـبيعه ) را به ما باز گويد،مضمون بيت تعريضي است به حكماي يونان همچون افلاط ون و ديوژن و مجموعاً فلسفه يوناني كه مدعي گشودن اسرار حكمت و فلسفه الهي بود، مي خواهد بگويد آنكه رمز خلقت را مي گويد شراب حكيم است نه حكمت و فلسفه يونان - عرفان است و باده سُكرآور آن ، نه فلسفه و حكمت ، چنانكه جاي ديگر مي گويد: كه كس نگشود و نگشايد به حكمت اين معما را احتمالاً حافظ در سرودن اين بيت به اين اشعار نظ امي نظ ر داشته است :ارسط و به ساغر فلاط ون به جام مي ِ خام ريزنده بر خون خامو جاي ديگر در اغاني ساختن افلاط ون بر مالش ارسط و:فلاط ون بر آشفت از آن انجمن كه اوستادي او داشت در جمله فنشب وروزازانديشه چندان نخفت كاغاني برون آوريد از نهفتبه خُم در شد از خلق پي كرد گم نشان جُست ازآوازاين هفت خُمكسي كو سماعي نه دلكش كند صداي خُم آواز او خوش كندكه مضمون اشعار فوق وجه ديگري است از خُم نشيني افلاط ون ، **
