- راستي خاتم فيروزه بواسحاقي
- خوش درخشيد ولي دولت مستعجل بود
-
واژه نامه
- خاتم :
انــگشــتري ، مهــر، نگيــن ، كنـــايه از دهـــان معشــوق
English Translation :
The truth of the end of the Abu Ishak turquoise (is this that)
First Mesra Translation:
Well it gleamed; but (its) the lot of the hastener-- was.
Second Mesra Translation:
شرح بيت
**- به راستي ، انگشتري كه نگين فيـروزه بـواسحـاقي داشت ; خـوش جلـوه گـري كرد، اما دولت زودگذري بود،فيروزه بواسحاقي : فيروزه منسوب به معادن نيشابور است ، بعضي تصور كرده اند كه فيروزه بواسحاقي وجود ندارد و مأخوذ از همين بيت حافظ است كه اشاره به ممدوح وي شيخ ابواسحاق اينجو است ، ولي قرنها پيش از حافظ ، فيروزه بواسحاقي را مي شناختند و در بيت حافظ فقط ايهام است به دو معني : الف ـ خاتم شـاه شـيخ ابواسـحاق : ب ـ فيـروزه مخـصوص بواسحاقي كه نامبردار بوده ، ابوريحان بيروني در كتاب الجماهر في معرفه الجواهر در ذكر الفيروزج گويد: والمختار منه ماكان من المعدن الازهري و البوسحقي (نوع ممتاز آن از معدن ازهري و بواسحاقي است ) و قيمه وزن الدرهم من البوسحقي عشره دنانير (و بهاي يك درم سنگ از نوع بواسحقي ده دينار است )،در كتاب عرايس الجواهر آمده است : و اسامي معادن فيروزه نيشابوري كـه بهـترين فـيروزه هـاسـت معـدن ابواسـحاقـي معروف و مشهورترين معادن است و فيروزه آن نيكوترين و رنگين ترين و با قيمت ترين جمله معادن فيروزه هاست ،نظامي مي گويد:به پيروزه بوسحاقيش داد سخن بين كه با بوسحاقان فتادبا توجه به اين نكته كه نگين و انگشتر كنايه از سلطنت و حكمروائي است ، فيروزه بواسحاقي اشاره با سلطنت شاه شيخ ابواسحق دارد كه حدود ده سال (447-457) بر فارس دوام داشت و چنين است كه شاعر آن را دولت زودگذر وصف كرده است ،حاصل معني اينكه راستي دولت شاه شيخ ابواسحق چه ارجمند و درخشنده بود، ولي حيف كه دوامي نداشت ، **
